Ambroży z Optiny (1891)

Zdjęcie przedstwiającego postać św. Ambroży z Optiny (1891)

AMBROŻY Z OPTINY, mnich (Prepodobnyj Amwrosij Optinskij), 27 czerwca/10 lipca (rocznica odnalezienia relikwii w 1988 r.), 10/23 października (rocznica śmierci) i 11/24 października (Sobór starców z Optiny).

Urodził się 23 listopada 1812 r. w niewielkiej wsi Guberni Tambowskiej, w rodzinie psalmisty cerkiewnego. Na chrzcie dano mu imię Aleksander. Był dzieckiem żywym, wesołym i ruchliwym. Miał jednak problemy ze zdrowiem. W wieku trzynastu lat poważnie zachorował i lekarze nie dawali mu żadnych szans. W modlitwach obiecał Bogu, że jeśli wyzdrowieje, wstąpi do monasteru. Pan wysłuchał jego prośby lecz na ostateczną decyzję pozostania mnichem trzeba było poczekać cztery lata. Wówczas to jako nowicjusz zamieszkał w Pustelni Optińskiej. Tam też złożył śluby zakonne i otrzymał imię Ambroży.

Przez pewien czas mnich był bratem posługującym patrz starca Makarego. Pomimo ciężkich chorób, które często go doświadczały do końca życia, pomagał starcowi przyjmować odwiedzających. W ten sposób sam przygotowywał się do przeszłej odpowiedzialnej posługi starcostwa. Przekładał też i współredagował dzieła Ojców Cerkwi.

Po śmierci Makarego Ambroży zasłynął jako wielki starzec. Do uzdrawiającego chorych, dającego cenne wskazówki i czytającego w ludzkich myślach mnicha przychodziły tłumy wiernych. Odwiedzali go m.in. Fiodor Dostojewski, Lew Tołstoj i Włodzimierz Sołowiow. Starzec był też założycielem monasteru żeńskiego w Szamordino, gdzie zmarł w 1891 r. Pochowano go w Pustelni Optińskiej. Wkrótce jego kult rozprzestrzenił się na całą Rosję. Został kanonizowany przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną w 1988 r. Jest jedynym spośród starców Pustelni Optińskiej, którego kult posiada w Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej charakter ogólnocerkiewny.

Święty najczęściej przedstawiany jest w gronie starców "Soboru starców z Optiny" z rozwiniętym zwojem w lewej dłoni. Ma długą, siwiejącą brodę, czarny kłobuk na głowie, a na szyi krzyż i epitrachelion. Podobne szaty ma na ikonach indywidualnych, na których prawą ręką błogosławi, a w lewej trzyma czotki lub zwój z napisem, którego treść bywa różna, zależnie od ikony.

oprac. Jarosław Charkiewicz