Nikozi

Nikozi to wieś położona w Gruzji, niedaleko Gori, kilka kilometrów od Cchinwali. Znajduje się tu siedziba biskupa diecezji Nikozi i Cchinwali, należącej do Patriarchatu Gruzińskiego. Diecezja Nikozi została założona w V w. przez króla Wachtanga Gorgasali, w momencie kiedy Kościół Gruziński otrzymał autokefalię. W cerkwi Nikozi znajduje się grób pierwszego męczennika Gruzji, św. Rażdena. Diecezja Nikozi istniała do czasu, kiedy Rosja dokonała aneksji państwa gruzińskiego i odebrała autokefalię Gruzińskiej Cerkwi (początek XIX w.). We wsi Nikozi urodził się Kirion II – pierwszy gruziński patriarcha po odzyskaniu autokefalii w 1918 r.

Diecezję Nikozi ponownie powołano do życia w 1995 r. i od tego roku biskupem jest władyka Izajasz. Diecezja ta obejmuje cztery rejony na terenie tzw. Osetii Południowej (tj.: Cchinwali, Dżawa, Znauri i Achalgori, które po sierpniowej wojnie Gruzja straciła) oraz trzy wsie należące do rejonu Gori (Zemo Chwiti, Zemo/Górne Nikozi i Kwemo/Dolne Nikozi). Gruzińskie wsie na terenie rejonów Cchinwali, Dżawa i Znauri zostały ograbione i doszczętnie spalone w sierpniu i wrześniu 2008 r. W rejonie Achalgori domy nie zostały spalone, ludzie tam czasem jeżdżą i „z daleka” opiekują się tymi domami, ale wjazd na te tereny jest mocno ograniczony. Trzy ww. wsie należące do rejonu Gori były ewakuowane w czasie wojny, nie było tam praktycznie domu, który by w jakiś sposób nie ucierpiał – czy to w wyniku ognia, czy grabieży. Jednak na miejscu, pomimo bombardowań, przez cały czas pozostawało kilka osób, w tym biskup Izajasz. Większość uchodźców z sierpnia 2008 r. to członkowie Diecezji Nikozi.

W Zemo Nikozi znajduje się monaster męski i żeński. Oprócz tego na terenie diecezji są też monastery w rejonie Achalgori (męski i żeński). Były i inne, ale teraz są opuszczone, a Gruzini nie mają tam wstępu. Generalnie, cerkwie w czasie wojny nie ucierpiały. Został jednak zniszczony zabytkowy pałac biskupi (X w.), znajdujący się tuż obok cerkwi katedralnej w Nikozi, oraz zabudowania monasterskie.

Strona internetowa diecezji Nikozi i Cchinwali: http://www.niqozi-tskhinvali.com

— Justyna Jakubowska