Sołowieckie etiudy

Sołowki, czyli Wyspy Sołowieckie (nazywane też Atosem Północy) położone są w Zatoce Onega na Morzu Białym. Na największej z wysp - Sołowieckiej (246 km2) mieści się centrum życia archipelagu, czyli monaster pw. Przemienienia Pańskiego. Założyli go w 1436 roku mnisi Zozym, Sabacjusz i German, których relikwie tam spoczywają.

Wyspa jest pokryta niezliczoną liczbą jezior. Prawie osiem miesięcy leży na niej śnieg, a Morze Białe otaczające ją przez prawie pół roku skute jest lodem. Krótkie lato wypełnione jest białymi nocami i wspaniałymi zachodami słońca.

Na początku XX w. na Archipelagu Sołowieckim znajdowało się oprócz monasteru, 6 skitów, 3 pustelnie, 17 cerkwi i 30 kaplic. W 1920 roku monaster został zamknięty i przekształcony na obóz koncentracyjny specjalnego przeznaczenia, do którego trafiły setki tysięcy osób, m.in. biskupi, mnisi i duchowni z całej Rosji. Na cele obozu zostały zamienione nie tylko wszystkie zabudowania monasterskie, ale i cerkwie, które ogołocono z ikon i utensyliów. Ludzi unicestwiano tam głodem i ciężką pracą, a także rozstrzeliwano i topiono w morzu. Zbiorowe mogiły znajdują się praktycznie na całym terytorium wysp. Sowiecki reżim zniszczył życie monastyczne na wyspie na kilkadziesiąt lat. Dopiero od 1988 roku odrodziła się jego idea, która jest kontynuowana do dziś.

Z tego niezwykłego miejsca odosobnienia, cierpienia i modlitwy Bóg powołał do siebie ponad 50 świętych.

Fotoreportaż "Sołowieckie etiudy" był prezentowany na wystawie "Rosyjski Kościół Prawosławny. Wyniki dwudziestolecia 1991-2011" w Moskwie 2011 r. Naszemu portalowi został udostępniony z zasobów galerii www.pravoslavie.ru. Jego autorem jest Sergiusz Veretennikov, który w 1997 r. zakończył studia na wydziale sztuki stosowanej w Państwowej Akademii Sfery Bytu i Usług na kierunku: artysta sztuki dekoracyjnej. W tym samym roku zaczął zajmować się fotografią.

Autor fotoreportażu pierwszy raz pojechał na Sołowki w 1993 r. w ramach praktyk studenckich. Od tego momentu bywał tam już wielokrotnie. Poniższe zdjęcia zostały wykonane w latach 1999-2010. Obecnie Sergiusz Veretennikov pracuje jako fotograf w monasterze św. Daniela w Moskwie.

Jego zdjęcia były publikowane w albumach: „Krzyż w Rosji”, „Nowa Jerozolima”, „Nowa Jerozolima: album-antologia”, „Rosyjskie monastery. Historia i kultura”, a także prezentowane na wystawach: „Prawosławna Rosja” (Syria, 2010), „Sołowki: Golgota i Zmartwychwstanie” (Moskwa, 2010), „Sołowieckie wyspy – odbicie nieba” (Chanty-Mansiysk, 2011)

— Magdalena Kucharewicz