>












Mam pytanie. Dlaczego do duchownych prawosławnych „trzeba” zwracać się „ojcze” ,”ojcze to”- „ ojcze tamto”? Przecież jest napisane: Mt 23:9: „I nikogo na ziemi nie nazywajcie waszym ojcem. Jeden bowiem jest wasz Ojciec, który jest w niebie.” Zacząłem się domyslać że może chodzi o ojca duchownego. Więc wypadałoby może mówić „ojcze duchowny”? Na marginesie tylko dodam że do mojego biologicznego taty, zwracałem się „tato”. Maks

W odpowiedzi na to pytanie cytuję akapit z książki pt. Przewodnictwo duchowe w monastycyzmie prawosławnym, z rozdziału III. Typowe przejawy sprawowania posługi przewodnika duchowego, 1. Ojciec (gr. pater).  Polecam lekturę całej książki, a w związku z używaniem terminu „ojciec” (abba, apa), przynajmniej  fragmentów rozdziału I – 1. Podstawy posługi przewodnictwa duchowego w księgach Starego Testamentu, 1.1. Użycie słowa „ojciec” w Starym Testamencie i 2. Podstawy posługi przewodnika duchowego w Nowym Testamencie, 2.1.Użycie słowa „ojciec” w Nowym Testamencie;oraz  3. Przejawy przewodnictwa duchowego w nauczaniu i zbawczym dziele Jezusa Chrystusa
„Na marginesie” też dodam, że prawosławnych duchownych często (przeważnie?) nazywamy „batiuszka” – ojczulek. Ważne w związku z tym jest zaczerpnięte z tejże książki stwierdzenie: „Najczęściej używane określenie starca to grecki termin pater, a w jeszcze większym stopniu nowotestamentowe aramejskie słowo abba, tłumaczone jako <ojciec>. Co ważne i powinno pomóc w dalszych rozważaniach, znaczenie abba jest w swej treści zbliżone do naszego <tata>.”Życzę owocnej lektury.oWłodek

Nazywanie zwykłych śmiertelników ojcem, abba lub apa nie jest aktem nieposłuszeństwa zaleceniu Chrystusa, aby „nikogo na ziemi nie nazywajcie ojcem”, podobnie jak uznawanie dobroci w ludziach nie jest lekceważeniem Jezusowego zapewnienia, iż „Jeden jest tylko dobry” (Mt 19,17). Jak ujął to I. Hausherr, „stworzona dobroć wysławia jedyne źródło wszelkiej dobroci”. Określanie kogoś mianem ojca lub matki w związku z otrzymanymi za ich pośrednictwem dobrodziejstwami, to świadome i nieświadome (sive sciens, sive nesciens) oddawanie chwały Bogu Ojcu, bowiem „wszelki dar doskonały zstępuje z góry od Ojca światłości” (Jk 1,17). Aby udowodnić, iż nie jest to twierdzenie a priori, efekt logicznego rozumowania, lecz historyczny wniosek, cytuje fragment drugiego rozdziału reguły św. Benedykta. Pada tam stwierdzenie, iż przełożony klasztoru musi pamiętać, co oznacza jego tytuł, bowiem jest to miano Boga, a bracia wierzą, iż zajmuje pośród nich miejsce Chrystusa. „Mówi przecież Apostoł: Otrzymaliście ducha przybrania za synów, w którym możemy wołać: «Abba, Ojcze!» (Rz 8, 15)”. I. Hausherr wskazuje również na objaśnienie zalecenia z Mt 23,9 zawarte w komentarzu św. Hieronima, który rozróżnia pomiędzy ojcem i mistrzem z natury i „ze sposobu mówienia” (łac. indulgentia ­– pobłażać, zezwalać). „Tak samo jak jeden Bóg i jeden Syn z natury nie ma innym za złe tego, że są nazywani bogami z przybrania i synami, tak też jeden Ojciec i Pan nie ma innym za złe tego, że są nazywani ojcami i panami wtórnie (łac. abusive)”. Podobnie objaśnia to Orygenes i jego tłumacz Rufin, stwierdzając, iż słowo Bóg użyte jest poprawnie (łac. principaliter) w odniesieniu do Tego, przez którego wszystko jest i w którym jest wszystko; druga możliwość to rzec można niewłaściwe (łac. abusive) użycie tego słowa w przypadkach, gdy Pismo Święte opisuje jako bogów tych, do których dotarło słowo Boże; trzecia, to nie tylko niewłaściwe, lecz fałszywe (łac. jam non abusive, sed falso) nazywanie demonów bogami ludów (Ps 96,5). W rozumowaniu Hieronima powszechne użycie terminu abba lub ojciec (gr. pater) można uzasadniać tak samo, jak użycie słowa Pan (łac. Magister). Człowiek jako stworzenie nie jest ojcem czy panem ze swej natury, lecz z przyzwolenia (łac. indulgentia), jak również przez uczestnictwo (łac. consortio), a nie w istocie. To samo można by powiedzieć stwierdzając, iż tylko Bóg jest (gr. ontos), istnieje prawdziwie, a my „jesteśmy” jedynie w znaczeniu pochodnym, wtórnym czy analogicznym. (s. 108-109)

Kategorie: Ks. Włodzimierz Misijuk, Pismo Święte (egzegeza)



Czy istnieją wydania książkowe z tekstem wieczerni w języku polskim i cerkiewnosłowiańskim, tak jak czasem jest np. w modlitewnikach czy służebnikach, by można było porównać tekst nabożeństwa w dwu tych językach? Czy jeśli Cerkiew dotychczas nie opublikowała takiej książeczki to czy można gdzieś w internecie w formie PDF znaleźć taką pozycję. Chciałbym bardziej świadomie uczestniczyć w nabożeństwach wieczornych, czy mogę prosić o poradę w jaki sposób mogę to uczynić. Zdaję sobie sprawę, że dodatkową trudnością są części zmienne nabożeństwa. Jeśli mogę pozwolić sobie na drugie pytanie w jednej wiadomości, chciałbym jeszcze zapytać poza Pismem Świętym i modlitewnikiem jakie jeszcze książki liturgiczne i inne powinny znaleźć się w prawosławnym domu. Patryk

Takiej publikacji, która zawierałaby tekst wieczerni w j. polskim i na drugiej stronie w j. cerkiewnosłowiańskim nie ma. Teksty z wieczerni i innych nabożeństw zawarte są w czasosłowie (horologion). Czasosłowy w j. cerkiewnosłowiańskim są powszechne używane i bez problemu dostępne. Natomiast w j. polskim nie ma wydrukowanej księgi. Tłumaczenie horologionu (czasosłowu) jest dostępne w formie PDF na stronie parafii św. Grzegorza Peradze w Warszawie. Dla praktycznego rozwiązania problemu proponowałbym posłużyć się wydaniem drukowanym czasosłowu (j. cerkiewnosłowiański) i polskim w formie PDF. Teksty zmienne, które pojawiają się w czasie nabożeństw (szczególnie wieczernii i utrenii) zawarte są w minieji i oktoichu. Teksty tych ksiąg w j. polskim również są dostępne na stronie wspomnianej parafii. Ponadto, kwestie, które wygłasza duchowny są zawarte w służebniku. Powszechnie dostępne one są w j. cerkiewnosłowiańskim, ale też zostały wydrukowane w j. polskim. Sugerowałbym też podpytać kogoś o ustaw, czyli przebieg nabożeństw. Chodzi o to, że powszechnie łączymy wieczernie i utrenije (soboty wieczór, przed świętami) i wówczas określane one są jako wsienoczna (całonocne czuwanie). Porządek wówczas nieco zmienia się. Myślę, że taką księgą, którą powinniśmy mieć w swojej bibliotece jest czasosłow.   

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, tłumaczenia/język nabożeństw



Jak Cerkiew interpretuje Ap 20, 1-6 i jak się odnosi do idei chiliazmu (millenaryzmu)? Czy są jakieś opracowania na ten temat, które ujmują go z perspektywy Prawosławia? Katarzyna

Kontrowersje wokół Ap 20,1-6 były główną przyczyną dla której autorytet Apokalipsy był przez wielu w pierwszych wiekach chrześcijaństwa kwestionowany. Na Wschodzie status Księgi Apokalipsy przybrał aktualny kształt dopiero za sprawą komentarza do tej księgi autorstwa św. Andrzeja z Cezarei. Wstępem do zgłębienia zagadnienia interpretacji Apokalipsy i stosunku Cerkwi do chiliazmu może być opublikowany u nas artykuł: https://wiadomosci.cerkiew.pl/news.php?id=1&id_n=4320

Kategorie: Pismo Święte (egzegeza), Redakcja



Nie jestem prawosławna, ale chciałabym pojechać na około dwa tygodnie do jednego z monasterów i pomagać siostrom w codziennej pracy. Czy to możliwe? Czy powinnam uzyskać zgodę biskupa? Anonim

Jest to oczywiście możliwe i nie jest wymagana w takiej sytuacji zgoda biskupa. Najważniejszym pozostaje umówienie się z przełożoną danego monasteru i jej akceptacja. W niektórych przypadkach sugerowałbym, jeśli zna Pani jakąś osobę prawosławną aby ta osoba poświadczyła czy zarekomendowała Pani dobre intencje.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe



Czy duchowni prawosławni w Polsce muszą mieć brody? Krzysztof

Nie ma takiego nakazu, ale jest to stosowanie się do ogólnie panującego zwyczaju istniejącego we wszystkich lokalnych Cerkwiach prawosławnych.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, liturgika



Czy zamiast Krzyżyka można na co dzień nosić poświęconą obrączkę/pierścionek z wygrawerowaną modlitwą? Kupiłam taki na Grabarce i zastanawiam się jaki jest stosunek do ich noszenia? Anonim

Obrączki i pierścionki z wygrawerowaną modlitwą stały się u nas pewnego rodzaju modą. Natomiast tradycją, która dotyczy całego prawosławia jest noszenie krzyżyka. Ponadto krzyżyk (Krzyż) jest znakiem zbawienia i zwycięstwa życia nad śmiercią, jest on też siłą, która odgania złe moce. Można byłoby znacznie więcej powiedzieć o wartości krzyża. Sugerowałbym więc nie zamieniać krzyżyka na inne rzeczy. Oczywiście mogą one być traktowane jako pewien dodatek natomiast krzyżyk ma swoją wartość nie tylko symboliczną.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, liturgika



Czy mogę sprawdzić, czy mogę znaleźć listę wszystkich Cerkwi prawosławnych w Warszawie wraz z czasem nabożeństwa?

Listę cerkwi prawosławnych w Polsce można znaleźć np. w naszej aplikacji cerkiew.pl dostępnej w sklepie Google PLAY i Apple Store http://kalendarz.cerkiew.pl, oraz na oficjalnej stronie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego wykaz adresowy w formacie PDF: https://www.orthodox.pl/administracja/metropolie/. Zalecamy wcześniejszy kontakt z wybraną parafią w celu ustalenia czasu nabożeństwa.


Kategorie: pozostałe, Redakcja



Czy można przetopić uszkodzony krzyżyk na inny wyrób lub krzyżyk w innym kształcie? Daleka krewna podarowała mi swój nieco uszkodzony złoty krzyżyk na łańcuszku. Nie jestem entuzjastką tego typu prezentów, jednak nieprzyjęcie tego krzyżyka spowodowałoby poczucie winy, że odrzuciłam Jezusa Chrystusa. Nie będę jednak nosić tego krzyżyka. Nie wiem, z jakimi intencjami i skąd nagle taki prezent. Mam odczucie, że z tym krzyżykiem przekazuje mi swój życiowy krzyż. Nie wiem też, czy krzyżyk był poświęcony w cerkwi. Pomyślałam, żeby go przetopić, tylko czy nie popełnię grzechu takim działaniem? Jeśli nie należy tego robić, to proszę o poradę co zrobić z takim prezentem? Natalia

Wydaje mi się, że jeśli jest możliwość przetopienia krzyżyka i nadania formy, która dla nas by odpowiadała to byłoby chyba właściwe postępowanie. Potem należałby go poświęcić i nie zapominać w swoich modlitwach o sobie, która nam go podarowała.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, pozostałe



Chciałabym nazwać córeczkę imieniem Emma lub Laura. Czy chrzcząc w Cerkwii prawosławnej będę mogła nadać te imiona? Nie biorę pod uwagę innych. Anna

Zarówno imię Emma jak też Laura nie występują w spisie imion prawosławnych. Emma jest to imię pochodzenia niemieckiego (czasem niem. Hemma). Czy pochodzi ono od imienia Emilia? Bardzo możliwe. Wyjściem byłoby nadanie imienia na chrzcie Emilia natomiast w życiu świeckim stosować skrót –Emma. Jest też święta Emma, która żyła w Austrii w XI w. (jeszcze do rozłamu). Natomiast Laura jest to łacińskie imię. Św. Laura z Kordoby (Hiszpania), żyła w IX w. czyli daleko do rozłamu i formalnie powinna być czczona w prawosławiu jako święta.

Kategorie: imiona, ks. Andrzej Kuźma



Kiedy kończy się okres paschalny, jest święto wniebowstąpienia, to jaka modlitwę należy czytać na zakończenie modlitw porannych, wieczornych w miejsce Dostojno jest? Maria

Odpowiedź na to pytanie może już jest mało aktualna dlatego, że już minęło Święto Pięćdziesiątnicy i obecnie czytanie modlitwy „Dostojno jest’” należy do codziennego ustawu. W okresie między Wozniesienijem i Pięćdziesiątnicą można czytać kondakion Wozniesienija.

Kategorie: ks. Andrzej Kuźma, liturgika



Strona 20 z 174« Pierwsza...10...1819202122...304050...Ostatnia »