Święto Przemienienia Pańskiego na św. Górze Grabarce

W dniach 18-19 sierpnia br. na św. Górze Grabarce miały miejsce doroczne obchody święta Przemienienia Pańskiego (stary styl). W tym roku miały one szczególny charakter ponieważ połączone były z jubileuszem 60-lecia założenia klasztoru św.św. Marty i Marii na Grabarce. Powołany 19 sierpnia 1947 roku decyzją arcybiskupa bielskiego i białostockiego Tymoteusza był wówczas jedynym prawosławnym klasztorem żeńskim w powojennej Polsce.

Uroczystość uświetnił dodatkowo przyjazd arcybiskupa Damiana, który przywiózł do Polski relikwie św. Katarzyny ze św. Góry Synaj w Egipcie.

Jak co roku w uroczystościach wzięły udział tysiące wiernych. Według szacunków policji, w niedzielnych uroczystościach wzięło udział ok. 25 tys. osób. W sumie, od soboty monaster odwiedziło ok. 50 tys. wiernych. Większość z nich na św. Górę przybyła w pieszych pielgrzymkach m.in. z Warszawy i Białegostoku oraz z wielu innych miejscowości. Tradycyjnie wielu z nich niosło ze sobą krzyże, które zostały ustawione na Świętej Górze w intencji zdrowia oraz duchowej odnowy dla siebie i swojej rodziny. Pątnicy po przyjściu na św. Górę obmywali się również wodą ze źródełka przy Świętej Górze, na brzegu zostawiając mokre chustki, którymi się wcześniej wycierali (wiąże się to z wiarą, że zostały na nich obmyte wszelkie choroby).

Nabożeństwa na „Wzgórzu Krzyży” trwały całą noc: akatyst za zmarłych na przyklasztornym cmentarzu odsłużył abp Jeremiasz zaś o godz. 24.00 metropolita Sawa sprawował nabożeństwo dziękczynne (molebień) z okazji jubileuszu monasteru. Na koniec poświecił dwa krzyże ustawione na pamiątkę 60-lecia klasztoru oraz 60-lecia Akcji Wisła. Świętej Liturgii o godz. 1 przewodniczył biskup Jakub, Liturgii o godz. 4 przewodniczył biskup Grzegorz, a porannej Świętej Liturgii o godz. 7 przewodniczył biskup Miron. Główna Święta Liturgia o godz. 10 została odprawiona na ołtarzu polowym przed cerkwią. Ołtarz został wzniesiony na stałe, na murowanym fundamencie i pokryty miedzianą blachą. W tym miejscu świątecznemu nabożeństwu przewodniczył zwierznik kościoła prawosławnego w Polsce metropolita Sawa oraz abp Damian w asyście biskupów PAKP.

Metropolita Sawa w kazaniu do licznie zgromadzonych wiernych nawiązał do znaczenia Grabarki dla prawosławnych w Polsce. Mówił, że to chluba Cerkwi, przypomniał przeszłość tego miejsca, m.in. moment spalenia świątyni, czas jej odbudowy, a także założenie tam Bractwa Młodzieży Prawosławnej. – Dbamy o to sanktuarium, a ono dba o nas – zaznaczył metropolita Sawa. Nawiązując do faktu obecności na Grabarce relikwii św. Katarzyny z klasztoru na Synaju w Egipcie – powiedział że obie góry są "siostrami".

Górę Synaj nazwał starszą siostrą, "przyodzianą w szaty surowości Starego Testamentu", Grabarkę - młodszą, "przyodzianą w życiodajną zieleń Nowego Testamentu, która w darze przyjęła to, co wypracowano na Synaju".

– Synaj i Grabarka, dwie siostry - tak różne, a jednocześnie tak podobne. Gdzie piękniej wschodzi słońce, jeśli nie na naszych świętych górach. Gdzie łatwiej przemówić do Boga i usłyszeć jego odpowiedź, jeśli nie na nich – mówił.

Abp Damian z Synaju dziękował za zaproszenie do wizyty w Polsce. Porównywał on Górę Synaj do Góry Tabor, gdzie miało miejsce Przemienienie Pańskie.

Nabożeństwo na św. Górze Grabarce zakończyła uroczysta procesja z poświęceniem przyniesionych przez wiernych owoców.

Na zakończenie uroczystości metropolita Sawa odznaczył przybyłych gości ze św. Góry Synaj orderem św. Marii Magdaleny oraz podarował archimadrytom krzyże z ozdobami zaś abp. Damianowi panagiję. Od sióstr ze św. Góry abp otrzymał obraz z wizerunkiem Grabarki.

Święto Przemienienia Pańskiego jest jednym z najważniejszych w roku liturgicznym świąt cerkiewnych. Rokrocznie na Grabarkę przybywają wtedy tysiące wiernych z kraju i zagranicy. Od siedmiu lat na Świętej Górze znajduje się też kopia słynącej z cudów Iwierskiej Ikony Matki Bożej z greckiej góry Atos - milenijny dar mnichów z tego klasztoru dla polskiej Cerkwi.

Troparion święta brzmi:

„Przemieniając się na górze, Chryste Boże, ukazałeś uczniom Twym Chwałę Twoją, na ile zdolni byli ją oglądać - niech zajaśnieje i nam grzesznym Twa przedwieczna światłość dzięki modlitwom Bogurodzicy; Dawco Światłości, chwała Tobie”.

fot. Mariusz Łopatiuk

— Grabarka - Dariusz Anchimiuk