Opłakujmy dzień, w którym nie zaznaliśmy cierpienia...

Czytam u Świętych Ojców, że wielu z nich prosiło Boga o cierpienia, a dzień spędzony bez trosk opłakiwali jako stracony. Przez lata nie potrafiłem tego zrozumieć ani pojąć. „Jak można opłakiwać dzień, w którym nie zaznaliśmy cierpień?” – zadawałem sobie to pytanie i nie mogłem znaleźć na nie odpowiedzi. Ale kiedy sam zacząłem z uwagą przechodzić przez tygle cierpień, dostrzegłem w tym ogromną korzyść dla duszy.

Po pierwsze, cierpienie otrzeźwia; po drugie, uczy pokory; a po trzecie, nie pozostaje nic innego, jak tylko upaść w skrusze u stóp Boga.

Trzeźwość umysłu. W codziennym zgiełku człowiek łatwo pogrąża się w stanie duchowego letargu lub samozadowolenia. Przyziemne troski, rozrywki i sukcesy tworzą iluzję stabilności i samowystarczalności. Cierpienie natomiast, niczym gwałtowny, zimny prysznic, wyrywa duszę z tego odrętwienia. Zmusza do zatrzymania się, spojrzenia na swoje życie z boku i zadania najważniejszych pytań: „Kim jestem?”, „Dokąd zmierzam?”, „W czym tkwi prawdziwy sens mojego istnienia?”. W tym sensie smutek nie jest karą, lecz lekarstwem – gorzkim, ale niezbędnym.

Pokora. Jest to bezpośrednia konsekwencja trzeźwego spojrzenia na rzeczywistość. Kiedy w życiu wszystko idzie gładko, łatwo popaść w pychę, przypisując sukcesy własnym talentom i wysiłkom. Cierpienie natomiast wyraźnie ukazuje człowiekowi jego prawdziwe miejsce w kosmosie – kruchość jego natury i całkowitą zależność od Boga. Cierpienie burzy iluzję wszechmocy własnego „ja”, zmuszając do uznania własnej słabości. Jak pisał święty Ignacy (Branczaninov): „droga do Boga to droga samoukorzenia”, a smutki są najlepszymi nauczycielami tej sztuki.

Skrucha. Kiedy człowiek jest trzeźwo myślący i pokorny, nie pozostaje mu nic innego, jak zwrócić się do Boga o pomoc. W stanie dobrobytu często zapominamy o modlitwie lub podchodzimy do niej formalnie. W cierpieniu natomiast modlitwa staje się szczerym i przejmującym krzykiem duszy. Właśnie w takich chwilach następuje prawdziwa skrucha – nie jest to zwykłe wyliczanie grzechów podczas spowiedzi, lecz głęboka przemiana umysłu (metanoja), zwrócenie całej istoty ku Źródłu życia.

Cierpienie nie oznacza, że Bóg nas opuścił, a często wręcz przeciwnie – jest dowodem na to, że Bóg nie pozostawia człowieka samego w jego duchowym letargu. Dopuszcza On próby, tak jak chirurg dopuszcza ból dla uzdrowienia chorego organu, aby ocalić całego człowieka dla życia wiecznego.

Modlitwa, jako matka wszystkich cnót, może nie tylko pomóc w rozwiązaniu problemów tu i teraz, ale jej największą zaletą jest zjednoczenie z Bogiem, Jego miłością i łaską.

My jednak najczęściej sprowadzamy wszystko do banalnego usprawiedliwiania siebie: nie mogę, nie umiem, nie będę itp. A przecież wszystko jest bardzo proste: przyjdź do Chrystusa i powiedz Mu to, co naprawdę cię niepokoi.

Bóg słyszy każdego, a abyśmy mogli usłyszeć Bożą miłość, musimy otworzyć serce. W sercu zatwardziałym i gniewnym On nie zamieszka. Stąd też biorą się ataki gniewu ateistów na chrześcijan. Nie zrozumieją nas, dopóki nie zechcą otworzyć serca przed Bogiem i szczerze spojrzeć na siebie, na swoją duszę.

o. Andrei Polevoy (tłum. Justyna Pikutin)

za: pravoslavie.ru

fotografia: jarek1 /orthphoto.net/