Warszawa upamiętnia 100. rocznicę bieżeństwa

We wtorek 6 października, tuż po akatyście ku czci św. męcz. Gabriela, w Centrum Kultury Prawosławnej im. św. Cyryla i Metodego w Warszawie miało miejsce szczególne wydarzenie kulturalne poświęcone setnej rocznicy bieżeństwa. Po krótkim wstępie przybliżającym tragiczne wydarzenia początku XX w. obchody rocznicy bieżeństwa zostały rozpoczęte spotkaniem autorskim z Barbarą Goralczuk, autorką książki „Nadzieja aż po horyzont”. Pisarka w zachęcający sposób przedstawiła losy bieżeńców zrelacjonowane przez uczestniczkę tych wydarzeń – babcię autorki. Nikt wierniej i w sposób bardziej obiektywny nie potrafi o bieżeństwie powiedzieć więcej, niż ktoś kto znosił trudy związane z ucieczką na Wschód, w głąb Rosji, która wycieńczona wojną w niedługim czasie staje przed widmem wojny domowej, co gorsza wojny, która wywraca panujący dotychczas porządek do góry nogami. Wojna, podróż w dalekie rejony Rosji, której towarzyszył głód, znój i choroby, pozorny spokój w nowej ojczyźnie, który szybko zostaje zburzony przez rewolucję i w końcu powrót w strony rodzinne, do nowego obcego im kraju i do tego co zostało z ich domów i wsi. Takie, bez wątpienia tragiczne, losy bieżeńców ukazane zostały w książce Barbary Goralczuk.

Usłyszeliśmy wspomnienia z bieżeństwa, refleksje autorki i fragmenty książki „Nadzieja aż po horyzont” a niedługo po tym zobaczyliśmy na własne oczy to, o czym usłyszeliśmy. Przed gośćmi CKP wystąpiła grupa teatralna działająca przy Muzeum Białoruskim w Hajnówce ze spektaklem „Bieżeńcy” w reżyserii Joanny Troc – aktorki i założycielki Teatru Czrevo. Oczom naszym, w sposób bardzo wzruszający i ciekawy, ukazane zostało to, co spotkało mieszkańców Podlasia i Chełmszczyzny w czasie I wojny światowej. Spektakl, który z pewnością można uznać za bogaty we wszelkie walory artystyczne, wywołał w naszym Centrum burzę oklasków. Nie zabrakło dźwięków akordeonu, pieśni z podlaskich wsi i tych z dalekiej Rosji, a wszystko to było zaledwie uzupełnieniem rewelacyjnej gry aktorskiej maturzystów z Bielska Podlaskiego i Hajnówki: Magdaleny Gawryluk, Marii Krawczyk, Kuby Maciejuka i Michała Skorbiłowicza.
Gościem szczególnym naszych uroczystości był Jego Eminencja, Metropolita Sawa, który wzruszony dziękował pisarce i artystom za trud jaki powzięli dla upamiętnienia naszych prawosławnych przodków, podkreślając iż on również jest potomkiem bieżeńców.

Obchodom upamiętniającym 100. rocznicę bieżeństwa towarzyszyła wystawa „Bieżeństwo (Uchodźstwo) 1915. Wspólna historia” skomponowana z archiwalnych zdjęć pochodzących z lat 1909 – 1923 i przygotowana przez Fundację im. Księcia Konstantego Ostrogskiego.

Prawosławne Centrum Kultury dziękuje wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji niniejszego przedsięwzięcia oraz zaprasza i zachęca do uczestnictwa w kolejnych wydarzeniach kulturalnych jakie odbędą się w przyszłości w murach naszego Centrum.

— Jarosław Bałło