Digitalizacja druków cerkiewnych

Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej „Elpis” w Gorlicach realizuje kolejny projekt mający na celu zachowanie dorobku materialnej kultury prawosławia na Łemkowszczyźnie. Zadanie polega na kontynuacji procesu digitalizacji i udostępnieniu ksiąg cyrylicznych (XVII -i XIX w.) oraz fotografii z okresu międzywojennego będących w zbiorach ośrodka. Ponieważ dostęp do kolekcji ze względu na jej stan, jest utrudniony, ośrodek chce za pomocą Internetu umożliwić korzystanie z zasobów każdemu zainteresowanemu. Zeskanowanych zostanie 28 najcenniejszych egzemplarzy starodruków oraz 100 fotografii. Na przygotowanej stronie internetowej zostanie bezpłatnie udostępniony opracowany materiał, z którego będą mogły korzystać osoby z kraju i zagranicy. Digitalizacji poddane zostaną głównie księgi pochodzące z nieistniejących już świątyń, a więc obiekty które często są jedynym materialnym dowodem istnienia świątyni i tym samy niezwykle cennym reliktem historycznym i dziedzictwa kulturowego regionu. Są to obiekty bardzo zniszczone, wymagające pilnych prac konserwatorskich. Digitalizacja pozwoli więc trwale zachować w postaci cyfrowej obiekt ulegający stopniowej destrukcji, ale także, w co głęboko wierzymy, umieszczenie opracowanego zdigitalizowanego obiektu na stronie internetowej może pomóc w znalezieniu środków na ich konserwacje. Udostępnienie na stronie internetowej wspomoże także szerszy dostęp do cennych zabytków badaczom i osobom nauki z dziedzin piśmiennictwa, slawistyki, historii sztuki i lingwistyki. Ponadto opracowanie pozwoli na przygotowanie wniosków o wpis do rejestru zabytków najcenniejszych ksiąg i zdobycie funduszy na ich konserwację. Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej „Elpis” w Gorlicach od 2010 r. realizuje prace nad digitalizacją swoich zbiorów i udostępnianiu ich na własnej stronie internetowej. Do tego celu zakupiono zestaw komputerowy i skaner tworząc stanowisko do digitalizacji. Do tej pory poddano digitalizacji 30 starodruków i druków cerkiewnych, które zostały umieszczone na stronie internetowej www.okp-elpis.pl Ośrodek opracował plan pięcioletniego okresu kopiowania swoich zbiorów, wśród których są również zdjęcia, archiwalia i obiekty biblioteczne. W roku 2013 poddanych zostanie digitalizacji kolejne 28 druków cyrylicznych, tj. około 10.000 stron oraz 100 archiwalnych fotografii. Są to przedwojenne zdjęcia obrazujące życie społeczności łemkowskiej w Beskidzie Niskim, architekturę, stroje, zwyczaje. Działania te pozwolą utrwalić posiadane zbiory na nośnikach cyfrowych i umożliwią udostępnianie ich zainteresowanym bez uszczerbku dla oryginału. Cały projekt (który będzie kontynuowany w przyszłości) obejmuje docelowo digitalizację 60 starodruków, 200 fotografii, 1.000 stron archiwaliów oraz 50 pozycji książkowych. Zeskanowany materiał zostanie poddany obróbce i zarchiwizowany na zewnętrznych nośnikach cyfrowych (dyski zewnętrzne). Materiał w formacie Djvu i pdf. zostanie umieszczony do bezpłatnego korzystania na stronie internetowej www.okp-elpis.pl w dziale "zasoby cyfrowe". Tegoroczny projekt rozpoczął się w maju a zakończy w październiku br. prelekcją i prezentacją obrazującą efekty prac. Rolę koordynatora zadania pełni ks. dr Roman Dubec, dyrektor DOKP "Elpis” w Gorlicach, który jest równocześnie autorem opracowania książkowego „Cyrylickie starodruki cerkiewne XVII-XVIII w. ze zbiorów instytucji kościelnych i parafii prawosławnych woj. małopolskiego”, wydanego w Gorlicach w 2010 r. Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

— ks. Roman Dubec