Nowości wydawnicze

Pod koniec listopada ukazały się nowe wydawnictwa książkowe przygotowane przez Diecezjalny Ośrodek Kultury Prawosławnej „Elpis” w Gorlicach.

Pierwszą publikację stanowi „Cyrylickie starodruki cerkiewne XVII-XVIII w. ze zbiorów instytucji kościelnych i parafii prawosławnych woj. małopolskiego. Katalog”. 100-stronnicowe wydawnictwo jest efektem przeprowadzonego projektu mającego na celu penetrację zbiorów parafialnych i zinwentaryzowanie posiadanych liturgicznych ksiąg cyrylicznych. Przedstawione w katalogu druki, to przede wszystkim księgi liturgiczne, niezbędne do sprawowania Liturgii oraz sakramentów i sakramentaliów, lub do normowania tych czynności. Pochodzą one głównie z oficyn lwowskich i poczajowskich. Spotykane są również egzemplarze kijowskie, wileńskie, uniowskie i wiedeńskie. Najstarszym opisywanym drukiem jest oktoich wydany w lwowskiej drukarni brackiej w 1630 r. Całość opracowania obejmuje 47 ksiąg.

Zestawca katalogu przy opisywaniu ksiąg przyjął zasadę opisu: Nazwa księgi w oryginale i w j. polskim; miejsce i rok wydania; drukarnia; format księgi; liczbowanie kart/stron egzemplarza oryginalnego oraz posiadanego; pochodzenie; opis i stan zachowania księgi (m.in. zawartość księgi, błędne liczbowanie kart/stron, charakterystyczne ilustracje, itp.); zachowane wpisy odręczne na marginesach (np. donacyjne); incipity (początkowe słowa tekstu) na wybranych karta/stronach.

Katalog z jednej strony określił stan posiadania cyrylików liturgicznych przez parafie prawosławne na terenie woj. małopolskiego, z drugiej strony może być wykorzystywany przez szerokie kręgi zainteresowanych, zwłaszcza duchownych i badaczy, dostrzegających w starodrukach wartość historyczną, duchową i artystyczną. Autorem opracowania jest ks. Roman Dubec, dyrektor DOKP „Eplis”. Wydanie drukiem książki było możliwe dzięki dofinansowaniu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urząd Marszałkowski Woj. Małopolskiego.

Drugą pozycją książkową jest kontynuacja inwentaryzacji cmentarzy łemkowskich na terenie powiatu gorlickiego. Do tej pory ukazały się trzy tomy opisujące zachowane nagrobki i krzyże, głownie kamienne, w miejscowościach na terenie gminy Sękowa. Obecny tom został przygotowany w takiej samej konwencji jak poprzednie i rozpoczyna opisy cmentarzy położonych we wsiach gminy Uście Gorlickie. Inwentaryzację rozpoczęto od wsi: Kunkowa, Kwiatoń, Leszczyny, Nowica, Przysłup i Uście Gorlickie. Na 293 stronach umieszczono przeszło 100 opisów miejsc pochówku dokonanych do 1947r., czyli do wysiedleń w ramach „akcji Wisła”.

Zasadniczo książka składa się z dwóch części. Pierwsza to inwentaryzacja opisowo-techniczna polegająca na fotograficznym przedstawieniu nagrobka, jego rysunku technicznym z wymiarami, krótkim opisem budowy, odczytaną inskrypcją oraz opisem stanu zachowania. Drugą część stanowi inwentaryzacja fotograficzna, zawierająca kolorowe zdjęcie każdego nagrobka, bądź jego charakterystycznych elementów. Autorami opracowania są ks. Roman Dubec i Adam Janczy. Książka powstała w ramach prowadzonego przez Ośrodek projektu dofinansowanego przez Ministerstwo Pracy i Pomocy Społecznej w ramach programu FIO.

— ks. Roman Dubec