Poświęcenie antimensionów

W minioną sobotę, 2 listopada, z okazji soboty przed dniem pamięci św. wielkiego męczennika Dymitra z Salonik, kiedy wspominamy wszystkich tych, którzy zasnęli w Panu, w stołecznej katedrze metropolitalnej św. Marii Magdaleny celebrowana była Liturgia pod przewodnictwem metropolity Sawy. Asystowali mu ks. Doroteusz Sawicki, ks. Mirosław Lewczak, ks. Andrzej Lewczak, ks. Łukasz Koleda, ks. protodiakon Rościsław Gwizdak oraz diakoni ks. Andrzej Dawidziuk i ks. Michał Siemieniuk. Przed Liturgią metropolita Sawa dokonał poświęcenia jedenastu antimensionów (cs. antimins), zaś po Liturgii sprawowane było nabożeństwo za zmarłych (cs. panichida).

Antimension to jedwabna bądź lniana chusta z przedstawieniem sceny złożenia Chrystusa do grobu wraz z czterema ewangelistami umieszczonymi w jej rogach. W górnej części antimensionu znajduje się specjalnie przygotowana kieszonka na relikwie, co stanowi nawiązanie do czasów wczesnochrześcijańskich, kiedy to Eucharystia celebrowana była na grobach męczenników. W jego dolnej części umieszcza się informację o tym, kto i kiedy konsekrował antimension i do jakiej świątyni jest przeznaczony, o czym zaświadcza własnoręczny podpis biskupa. Antimension przechowywany jest na ołtarzu pod ewangeliarzem, rozkładany jest na każdej Liturgii po czytaniu ewangelicznym, zaś składany przed modlitwą czytaną za amboną. Bez tego utensylium nie można sprawować Liturgii.

Obrzęd poświęcenia antimensionu rozpoczyna się od dwóch modlitw zawierających prośbę o zesłania łaski Świętego Ducha oraz licznych odwołań do świątyni jerozolimskiej. Druga modlitwa czytana jest na klęczkach przed królewską bramą. Następnie diakon wygłasza ektenię, biskup zaś odmawia modlitwę nad mieszaniną wody różanej z winem, po czym kropi nią wszystkie antimensiony. Dalej czytany jest psalm 50, po którym następuje trzykrotne namaszczenie antimensionów św. mirrem, na górze i po jego bokach. Następnie czytany jest psalm 131, po zakończeniu którego biskup wraz z kapłanami i diakonami podchodzi do stołu ofiarnego, gdzie na patenie (cs. diskos) znajdują się relikwie. Tam biskup odczytuje dwie modlitwy, po czym postawiwszy patenę na głowie, poprzedzany kapłanami i okadzany przez diakona udaje się przed zamkniętą królewską bramę, gdzie donośmy głosem wygłasza: „Podnieście, książęta, wasze bramy!”. Otwierana jest królewska brama i biskup wchodzi do prezbiterium, stawiając relikwie na ołtarzu, po czym dokonuje ich okadzenia. Następnie biskup odczytuje dwie modlitwy, po czym namaszcza św. mirrem cząstki relikwii, zanurza je w woskomastyksie (mieszanina wosku, kadzidła i siarki). Następnie relikwie umieszczane są w specjalnie przygotowanych kieszonkach, które dodatkowo zaszywane są przez kapłanów. Na zakończenie obrzędu biskup odczytuje modlitwę, w której prosi, aby Bóg pozwolił, by na nowo poświęconych antimensionach mogła być przynoszona bezkrwawa ofiara.

foto: ks. A. Lewczak

http://katedra.org.pl

— ks. Łukasz Koleda