Relacja ze święta Supraskiej Ikony Bogurodzicy

Uroczystą procesją (cs. krestnyj chod) zakończyły się w niedzielę obchody święta Supraskiej Ikony Bogurodzicy. Dwudniowe uroczystości zgromadziły siedmiu biskupów, kilkudziesięciu duchownych oraz kilka tysięcy pielgrzymów z Polski i zagranicy. W tym roku, w trakcie święta, obchodzono również czterechsetlecie śmierci wielkiego obrońcy prawosławia - księcia Konstantyna Bazylego Ostrogskiego. W związku z tym, w sobotę o godz. 11 otwarto na terenie monasteru wystawę poświęconą rodowi Ostrogskich, a podczas procesji w niedzielę poświęcono tablicę z popiersiem księcia (więcej na www.gazeta.pl).
Uroczyste całonocne czuwanie (cs. wsienoszcznoje bdienije) celebrowali: abp Szymon, abp Jeremiasz, abp Abel, abp Jakub, bp Grzegorz, bp Jerzy i bp Paisjusz w asyście kapłanów i diakonów. Śpiewał kilkudziesięcioosobowy chór złożony z miejscowych chórzystów i sympatyków monasteru. Nie dało się nie zauważyć nieobecności metropolity Sawy, który przechodzi rekonwalescencję. W intencji jego szybkiego powrotu do zdrowia były zanoszone specjalne modlitwy. Nabożeństwa trwały całą noc. Akatyst (cs. akafist) przed słynącą cudami Supraską Ikoną Matki Bożej, godzinę przed północą, sprawował biskup Paisjusz. Dwie godziny później, na katakumbach, panichidzie z akatystem za zmarłych przewodniczył władyka Jeremiasz.
Pierwszą nocną Boską Liturgię, o godz. 3³⁰ celebrował biskup Jerzy. W homilii władyka powiedział, że Bogurodzica jest dla nas przykładem współdziałania (synergii) z Bogiem. Nigdy, nawet w drodze na Krzyż, nie przeszkodziła swemu Synowi w wypełnianiu Jego misji. W ten sam sposób, każdy z nas powinien być otwarty na Boga i to, co On nam posyła. Cerkiew prawosławna nie zna pojęcia "przypadek", dlatego wszystko, co nas spotyka, należy traktować jako Bożą Wolę.
Drugą Boską Liturgię, w cerkwi ap. Jana Teologa, sprawował arcybiskup Abel, zaś kolejnej, w domowej cerkwi pw. Supraskiej Ikony Matki Bożej przewodniczył o. Aleksander Makal.
Ostatnią świąteczną Boską Liturgię celebrowali arcybiskupi: Szymon, Jeremiasz, Jakub, biskupi: Grzegorz i Paisjusz w asyście licznie zgromadzonych kapłanów i diakonów. Podczas nabożeństwa, męski chór pod dyrekcją Marcina Abijskiego wykonał kilka utworów z Supraskiego Irmologionu. Wywarły one niezapomniane wrażenie. Do cudu powrotu tych utworów do Supraskiej Ławry nawiązał w kazaniu władyka Jeremiasz. Powiedział on także, że korzenie tych śpiewów mogły być w raju.

Supraska Ikona Bogurodzicy jest ikoną typu Hodegetria (z gr. Przewodniczka, ros. Putiewoditielnica). Układ ikony jest podobny do Smoleńskiej Ikony Bogurodzicy i dlatego jej święto przypada na 10 sierpnia (28 lipca w st. stylu). Została podarowana monasterowi w XVI w. przez biskupa smoleńskiego, a następnie metropolitę kijowskiego Józefa Sołtana. W czasie I wojny światowej ewakuowani mnisi wywieźli ikonę wgłąb Rosji. Do Supraskiej Ławry już nigdy nie powróciła. Obecnie czczona ikona jest wierną kopią wykonaną na czterechsetlecie monasteru. Po wojnie, święto ku czci Bogurodzicy przedstawionej na Supraskiej Ikonie zaczęto obchodzić dopiero za czasów drugiego proboszcza supraskiej parafii - o. Aleksandra Makala (1971-1984). Okazją stała się lokalna tradycja, wg której każda okoliczna wieś ma swojego patrona lub święto i w tym dniu jej mieszkańcy szczególnie zanoszą modlitwy w intencji tej miejscowości i miejscowej ludności. Takiego święta nie miał tylko Supraśl. Jak wspomina o. Aleksander, podczas pierwszych obchodów, w Boskiej Liturgii uczestniczyło zaledwie kilka osób. Jednak z roku na rok święto stawało się coraz bardziej popularne. Swój rozkwit obchody ku czci Supraskiej Ikony Bogurodzicy zaczęły przeżywać wraz z odrodzeniem w Supraślu tradycji monastycznych. Nie da się opisać tego, co towarzyszy corocznie świętu. Trzeba przyjść, przyjechać, zobaczyć i poczuć atmosferę Supraskiej Ławry i łaskę płynącą od Supraskiej Ikony Bogurodzicy w tym szczególnym dniu.

fot. Jan Makal

— Piotr Makal