Św. Tekla pierwsza męczennica równa apostołom

Dziś Cerkiew czci pamięć św. Tekli. Szczególne modlitwy przed oblicze pierwszej męczennicy równej apostołom zanoszą wierni parafii w Kuzawie. Tradycja kultu św. Tekli w tej wsi sięga wieku XIX, gdy istniała tu drewniana cerkiew pod jej wezwaniem.

Żywot świętej Św. Tekla, chociaż jest nazywana męczennicą, nie zginęła śmiercią męczeńską. Jest najprawdopodobniej pierwszą znaną z imienia kobietą, którą poddano wielu próbom w imię Chrystusa i która oddała całe swoje dorosłe życie Bogu.

Urodziła się w 27- 28 roku w Ikonium (Azja Mniejsza) w zamożnej rodzinie pogańskiej. Była bardzo urodziwą dziewczyną, toteż w wieku 18 lat została zaręczona. W tym czasie do miasta rodzinnego Tekli przybyli apostołowie Paweł i Barnaba. Tekla słuchała tego, co głosił św. Paweł z wielką żarliwością i postanowiła poświęcić swoje życie służbie Bogu. Zerwała zaręczyny, nie ustępowała pod presją rodziców, w tym samym czasie udała się do więzienia do apostoła Pawła, którego zamknięto za głoszenie Ewangelii Chrystusowej. Za swoją nieustępliwość, chęć służenia Chrystusowi i jawne przyznanie się do chrześcijaństwa poddana została mękom. Wzniesiono wielki stos, na który weszła Tekla dobrowolnie, ale Bóg nie pozwolił na ukaranie swojej służebnicy, zesłał wielki deszcze, który ugasił stos i uratował życie dziewczynie. Po tym wydarzeniu, św. Tekla nie wróciła już do domu rodzinnego, ale wyruszyła w ślad za apostołami Pawłem i Barnabą.

Wchodząc w bramy miasta Antiochii, dostojnik o mieniu Aleksander zauważył urodziwą Teklę i zapłonął do niej pożądliwością. Nie mogąc uzyskać wzajemności doprowadził, do tego, że władze miasta skazały Teklę na pożarcie przez dzikie zwierzęta. Po wprowadzeniu świętej na arenę żadne ze zwierząt nie śmiało tknąć Tekli, próbę podjęto ponownie. I tym razem Bóg ją ochronił, a jedna z lwic wypuszczonych na arenę zaczęła lizać stopy swojej niedoszłej ofiary. Ci, którzy widzieli ten cud, krzyczeli: „Wielki jest Bóg, wyznawany przez Teklę”. Świętą poddano jeszcze dwóm próbom, wrzucono ją do rowu pełnego żmij i jadowitych gadów. Gdy to nie odniosło skutku, przywiązano Teklę do dwóch byków, ale i tutaj siła Boska ją uratowała, sznury rozpadły się. Władze Antiochii pozostając pod wielkim wrażeniem siły kobiety, wypuściły ją, pytając, kim jest. Na te słowa święta odpowiedziała: „Jestem służebnicą Boga Żywego”.

Po tych wydarzeniach święta równa apostołom, opuściła apostoła Pawła i zamieszkała samotnie na górze w pobliżu Seleukcji. Dokonała wielu cudów, uzdrowień, leczyła za darmo, co nie spodobało się okolicznym lekarzom i znachorom. Nasłali na nią w akcie zemsty pijanych mężczyzn, którzy chcieli pohańbić świętą. Tekla skryła się w pobliskiej górze, która cudownie rozstąpiła się przed nią. Bóg jeszcze raz okazał jej wielką łaskę, chroniąc przed prześladowcami. Ta sama góra stała się grobem świętej męczennicy Tekli, która dożyła sędziwego wieku- ok. 80- 90 lat. Góra u stóp miasteczka Maalula w Syrii, w odległości ok. 50 km od Damaszku, jest dziś miejscem licznych pielgrzymek wiernych. Znajduje się tam monaster, którym opiekują się prawosławne siostry.

Święta czczona jest przez zarówno Kościół prawosławny, jak i rzymskokatolicki, w którym tytułowana jest jako „dziewica”.

Do św. Tekli wznoszone są modlitwy o ochronę przed śmiercią w czasie wojny i ochronę przed pożarem, jej imię pojawia się w modlitwach żeńskich postrzyżyn monastycznych.

Parafia w Kuzawie Wieś Kuzawa leży obok Czeremchy w powiecie hajnowskim, w województwie podlaskim. Jak przekazują najstarsi mieszkańcy, cerkiew pw. Złożenia Szaty Matki Bożej istniała tutaj już w XVIII wieku, została zniszczona w czasie wojen napoleońskich. Kolejna świątynia powstała w wieku XIX, była to niewielka drewniana cerkiew, kryta strzechą, właśnie pod wezwaniem św. Tekli. Chram spłonął w pożarze wsi w 1914 roku, ale kult pierwszej męczennicy równej apostołom pozostał w Kuzawie. W 1936 roku wybudowano we wsi nową cerkiew, najpierw skromną drewnianą kaplicę pw. św. Barbary, którą rozszerzono znacznie pod koniec lat siedemdziesiątych staraniem parafian. Szczególnie oddani tej sprawie byli wieloletni starostowie cerkwi w Kuzawie Wasyl i Teodor Romańczukowie. Dzięki m. in. ich staraniom w 1980 roku biskup lubelski Szymon wyświęcił cerkiew. Parafia w Kuzawie nie była samodzielna, należała do Kleszczel. W roku 1984 uzyskała niezależność i świątynia w Kuzawie stała się parafią nie tylko dla mieszkańców tej wsi, również dla Czeremchy, Wólki Terechowskiej, Repczyc i Gajek. Obecnie do parafii należą oprócz Kuzawy Repczyce, Wólka Terechowska i część Czeremchy, nazywana Ożarowem. Gdy się wchodzi do współczesnej kuzawskiej świątyni, tuż przed soleą, na prawo wisi ikona św. Barbary, a na lewo ikona św. Tekli, pod którą, szczególnie kobiety zapalają świeczki. Pierwszym proboszczem parafii był ks. Mirosław Oreszuk. Obecnie posługę w Kuzawie niesie ks. Jerzy Kulik. Są to jego piąte uroczystości na cześć św. Tekli w Kuzawie. Tym bardziej ważne, że zakończył się remont świątyni. Staraniem proboszcza i bardzo aktywnych parafian udało się odświeżyć sufit i odnowić wewnętrzne ściany cerkwi, uporządkowano stare ikony, rozszerzono soleję.

Kult pierwszej męczennicy równej apostołom św. Tekli nie jest szeroki wśród prawosławnych w Polsce, tym bardziej cenne jest podtrzymywanie tej tradycji w Kuzawie.

* Żywot świętej na podstawie Małego leksykonu hagiograficzno- ikonograficznego. Apostołowie, autorstwa Jarosława Charkiewicza, Warszawa 2009, s. 280- 283.

Zdjęcia: 1 Ikona św. Tekli www.drevo-info.ru 2 Cerkiew pw. św. Barbary w Kuzawie www.pl.wikipedia.org Autor pozostałych zdjęć Tomasz Łobodziński

— Anna Jawdosiuk