Warszawa: obrzęd obmycia nóg

Pan pokazuje uczniom przykład pokory,
On, który obłokami przyodziewa niebo,
przepasuje się ręcznikiem i klęka,
aby sługom umyć nogi,
On, w którego ręce oddech wszystkich żyjących.
_{(troparion obrzędu umycia nóg)}

Dzisiaj, w Wielki Czwartek w katedrze św. Marii Magdaleny w Warszawie metropolita Sawa w asyście dwunastu duchownych celebrował Boską Liturgię św. Bazylego Wielkiego, po której nastąpił obrzęd obmycia nóg.

Metropolita Sawa podczas homilii omówił obszerne fragmenty Ewangelii, które czytane były podczas nabożeństwa. Zaznaczył, że Chrystus myjąc nogi apostołom dał przykład największej pokory wszystkim nam. Nawiązując do modlitwy Chrystusa w sadzie Getsemane, nawoływał wiernych do modlitwy, która jest niezbędna w życiu każdego chrześcijanina. Liturgia sprawowana tego dnia jest charakterystyczna i różni się nieco od Liturgii sprawowanych podczas Wielkiego Postu. Zaczyna się od wieczornego nabożeństwa. Zamiast Pieśni Cherubinów śpiewa się część modlitwy przed Eucharystią: przyjmij mnie dzisiaj, Synu Boży, jako uczestnika tajemnej Twojej wieczerzy, nie zdradzę bowiem wrogom Twoim tajemnicy, ani też nie pocałuję Cię jak Judasz, lecz jak łotr wyznaję Ciebie: wspomnij mnie, Panie, w Królestwie Twoim.
Kościół prawosławny tego dnia m.in. wspomina ustanowienie Eucharystii. Dlatego podczas Liturgii przygotowuje się Święte Dary dla chorych, które przechowywane są w darochranitielnicy. Tego dnia Kościół również wspomina obmycie przez Chrystusa nóg apostołom. Na pamiątkę tego wydarzenia na zakończenie Liturgii sprawowany był obrzęd obycia nóg przez metropolitę dwunastu kapłanom.

Obrzęd ten jest odbiciem wydarzenia opisanego w Ewangelii wg św. Jana (13, 1-17), kiedy to Chrystus na znak swojej pokory obmywał nogi apostołom. Dwunastu kapłanów symbolizuje apostołów, zaś metropolita samego Chrystusa. Metropolita oraz duchowni wychodzą na środek cerkwi. Podczas, gdy diakon czyta słowa Ewangelii, metropolita zdejmuje część szat liturgicznych, przepasa się ręcznikiem(prześcieradłem), następnie nalewa wody, obmywa nogi kapłanom i je wyciera. Przed obmyciem nogi ostatniego z kapłanów odbywa się specyficzny dialog (na podstawie słów z Pisma Świętego) między Chrystusem a św. Piotrem, który nie chce, by Chrystus umywał mu nogi. Panie, Ty miałbyś umywać nogi moje? - mówi ostatni kapłan. Na co metropolita odpowiada: co ja czynię, ty nie wiesz teraz, ale się potem dowiesz. Na co kapłan mówi: Przenigdy nie będziesz umywał nóg moich, a metropolita: Jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał udziału ze mną. Następnie metropolita ubiera się z powrotem w szaty liturgiczne i wszyscy wracają do ołtarza

Umywszy nogi i oczyściwszy się przez przyjęcie boskiej Twej tajemnicy, Chryste, teraz słudzy z Syjonu weszli na wysoką górę oliwną, sławiąc Ciebie, Przyjacielu człowieka. _{(5 pieśń kanonu Wielkiego Piątku)}

— Marta Łuksza