Wspomnienia z Ukrainy

W dniach 17-22 marca 2009 roku odbyła się wielkopostna pielgrzymka na Ukrainę organizowana przez Bractwo Młodzieży Prawosławnej Diecezji Białostocko-Gdańskiej pod duchową opieką ks. Marka Wawreniuka, proboszcza parafii pw. Niewiast Niosących Wonności w Czarnej Białostockiej.

Pierwszym punktem pielgrzymki było cudowne źródło św. Anny w Onyszkowcach – filii monasteru gródeckiego. Uczestniczyliśmy tam w nabożeństwie. Po śniadaniu jedna z sióstr przybliżyła nam historię tego świętego miejsca. Następnie zanurzyliśmy się w wodzie, która przez cały rok ma temperaturę 5 st. C. Po drodze do Poczajewa wstąpiliśmy do monasteru w Krzemieńcu, gdzie pokłoniliśmy się cudownej ikonie Matki Bożej. Po południu dotarliśmy do jednego ze świętych miejsc światowego prawosławia – Ławry Poczajewskiej pw. Zaśnięcia Bogurodzicy. Najpierw odwiedziliśmy oddaloną o kilka kilometrów pustelnię monasteru oraz cmentarz, na którym znajduje się grób św. Amfilochiusza Poczajewskiego. Tradycją pielgrzymek na Ukrainę stała się modlitwa w tym miejscu. Do 2002 roku były to panichidy, a po kanonizacji celebrowane są molebny. Wieczorem zostaliśmy zakwaterowani w domu pielgrzyma. Wzięliśmy udział w wieczornym nabożeństwie.

We czwartek o godzinie 5:00 rozpoczęła się połunosznica – poranne nabożeństwo, podczas którego znad królewskiej bramy w cerkwi została opuszczana cudotwórcza Poczajewska ikona Matki Bożej. Następnie udaliśmy się na zwiedzanie monasteru. Przewodnik przytoczył nam historię ławry, a także opowiedział o świętych ikonach i relikwiach, jakie znajdują się w cerkwiach Poczajewa. Mieliśmy okazję pokłonić się m.in. stopie Matki Bożej odciśniętej w kamieniu (Bogurodzica objawiła się ludziom w miejscu dzisiejszego Soboru Zaśnięcia Bogurodzicy), a także relikwiom św. Hioba i Amfilochiusza Poczajewskich. Kolejnym ważnym dla naszego duchowego rozwoju elementem wizyty w Poczajewie była modlitwa w niewielkiej grocie św. Hioba Poczajewskiego (Ijowa Poczajewskaho) – XVII – wiecznego ihumena (przełożonego Ławry). Wejście do groty znajduje się w cerkwi pod jego wezwaniem. Po posiłku opuściliśmy Ławrę Poczajewską i skierowaliśmy się do Kijowa. Kilkugodzinną drogę do stolicy Ukrainy umilaliśmy sobie śpiewaniem pieśni z "Bohohłasnika". Ojciec Marek opowiedział nam historię rozłamu (raskołu) w Cerkwi ukraińskiej. Do Ławry Kijewo-Pieczerskiej dotarliśmy późnym wieczorem. Zostaliśmy przywitani przez polskiego studenta teologii – lektora Andrzeja Charyło.

W piątek rano uczestniczyliśmy w nabożeństwie – Liturgii Uprzednio Poświeconych Darów, po której udaliśmy się do pieczar monasterskich, w których pokłonilismy się relikwiom ponad stu świętych. Po śniadaniu wyruszyliśmy na zwiedzanie prawosławnych monasterów w Kijowie. Jako pierwszy odwiedziliśmy Monaster Joński (znajdujący się na terenie państwowego ogrodu botanicznego), w którym pokłoniliśmy się relikwiom założyciela klasztoru – św. Jonasza (Ijony) oraz zwiedziliśmy pieczary starsze niż w Ławrze (o istnieniu których wie niewiele osób). Następnie odwiedziliśmy klasztor Kitajewskaja Pustyń, w którym pokłoniliśmy się m.in. ikonie Chrystusa toczącej krew. Z tego monasteru wywodzi się święty Dosifiej, który w rzeczywistości był kobietą przebraną za mężczyznę. W Kitajewskiej Pustyni zwiedziliśmy także podziemne pieczary. Kolejnym punktem zwiedzania Kijowa był Florowski Monaster (klasztor żeński). Po posiłku odwiedziliśmy Żeński Monaster Swiato-Pokrowskij, w którym uczestniczyliśmy w nabożeństwie – jutrzni z modlitwą za zmarłych (zaupokojna utrenia).

W sobotę wzięliśmy udział w Liturgii św. Jana Złotoustego celebrowanej w cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Kijowskiej Ławrze przez arcybiskupa wyszogrodzkiego Pawła – przełożonego monasteru. Po obiedzie i zakupach w przyklasztornych sklepach odwiedziliśmy jeszcze jeden Monaster Kijowski – Wwiedienskij (pw. Wprowadzenia Bogurodzicy do Świątyni), w którym pokłoniliśmy się ikonie Matki Bożej „Prizri na smirenije". Ostatnim punktem wizyty w Kijowie był sobór św. Włodzimierza (znajdujący się w rękach Kościoła rozłamowego) z relikwiami świętej wielkomęczennicy Barbary i św. Makarego.

Późnym wieczorem dotarliśmy do Żeńskiego Monasteru pw. św. Mikołaja w Gródku. W niedzielę (III Niedziela Wielkiego Postu – Niedziela Krzyża, a także dzień pamięci Świętych Czterdziestu Męczenników Sebastyjskich) wzięliśmy udział w Liturgii św. Bazylego Wielkiego – w cerkwi pw. Narodzenia Chrystusa, celebrowanej przez tamtejszego kapłana, ojca Leonida w asyście o. Marka Wawreniuka. Wiele z uczestników pielgrzymki przystąpiło do sakramentów spowiedzi i Eucharystii – stanowiących niejako podsumowanie pielgrzymki. Po obiedzie mieliśmy okazję zwiedzenia monasteru i pokłonienia się wielu jego świętościom.

fot: Paweł Karczewski, Tomasz Hanczaruk

— Paweł Karczewski