Bierzmowanie

Bezpośrednio po Chrzcie prawosławne dziecko jest „bierzmowane” lub „konfirmowane”. Używając specjalnie przygotowanej maści zwanej świętym krzyżmem (gr. myron) kapłan namaszcza nim różne część ciała dziecka, czyniąc przy tym znak Krzyża: najpierw czoło, później oczy, nozdrza, usta, uszy, piersi, dłonie i stopy. Za każdym razem powtarza słowa: „Pieczęć daru Ducha Świętego”. Dziecko, które przez Chrzest zostało wcielone w Chrystusa, teraz w Bierzmowaniu otrzymuje dar Ducha, stając się przez to laikiem (gr. laikos), pełnoprawnym członkiem ludu (gr. laos) Bożego. Bierzmowanie jest przedłużeniem Pięćdziesiątnicy – ten sam Duch Święty, który widzialnie zstąpił na apostołów w postaci ognistych języków, teraz niewidzialnie, nie mniej realnie i z nie mniejszą mocą zstępuje na nowo ochrzczonego. Poprzez Bierzmowanie każdy członek Kościoła staje się prorokiem i dostępuje udziału w królewskim kapłaństwie Chrystusa – poprzez bierzmowanie wszyscy chrześcijanie powoływani są do działania jako świadomi świadkowie Prawdy. „Macie namaszczenie (gr. charisma) od Świętego i wszyscy posiadacie wiedzę” (1 J 2,20).
Na Zachodzie konfirmacji osobiście udziela zazwyczaj biskup; na Wschodzie Bierzmowanie sprawuje kapłan, ale krzyżmo, którego używa, musi być uprzednio poświęcone przez biskupa. (We współczesnej prawosławnej praktyce możliwością przygotowania i poświęcenia świętego krzyżma dysponują jedynie zwierzchnicy lokalnych Kościołów prawosławnych.) Tak wiec zarówno na Zachodzie, jak i na Wschodzie z drugim sakramentem chrześcijańskiej inicjacji związany jest biskup: na Zachodzie bezpośrednio, a na Wschodzie pośrednio.
Bierzmowanie stosowane jest również jako sakrament pojednania. Gdy prawosławny odstępuje od chrześcijaństwa i staje się muzułmaninem, a później powraca do Kościoła, przyjmowany jest ponownie poprzez Bierzmowanie. Podobnie dzieje się w przypadku, gdy rzymscy katolicy przystępują do prawosławia – patriarchat Konstantynopola i Kościół w Grecji przyjmują ich zwykle przez Bierzmowanie, podczas gdy Kościół rosyjski czyni to zazwyczaj poprzez zwykłe wyznanie wiary, bez namaszczania krzyżmem. Niektórzy konwertyci przyjmowani są poprzez Chrzest.
Po bierzmowaniu, prawosławne dziecko najszybciej jak to możliwe przynoszone jest do Komunii Świętej. Najwcześniejsze dziecięce wspomnienia Kościoła będą skupiały się wówczas na przyjmowaniu Najświętszych Darów Ciała i Krwi Chrystusa. Prawosławne dzieci nie przystępują do Komunii Świętej dopiero w wieku sześciu czy siedmiu lat (jak w Kościele rzymskokatolickim) lub jako nastolatki (jak w anglikanizmie), bowiem nigdy nie są od niej odsuwane.

Niniejszy tekst pochodzi książki biskupa Kallistosa Ware „Kościół prawosławny”, w polskim przekładzie ks. Włodzimierza Misijuka, wydanej przez Bractwo Młodzieży Prawosławnej w Polsce, w grudniu 2002. Wszystkich zainteresowanych historią, nauczaniem i nabożeństwem Kościoła prawosławnego zachęcamy do lektury tej książki (dostępnej w sklepiku www.cerkiew.pl).

— bp Kallistos (Ware), tłum. o. Włodzimierz Misijuk