List 127. Należy pościć w zgodzie z cielesnymi siłami

Święty Ambroży z Optiny żył w latach 1812-1891. Urodził się w pobożnej rodzinie (dziadek był kapłanem), uczył się w seminarium w Tambowie, w 1839 roku przybył do Pustelni Optinskiej. Został do niej przyjęty w 1840, był uczniem starca Lwa, a po jego śmierci - starca Makarego. W 1842 roku złożył śluby zakonne, otrzymując imię Ambroży. W 1845 roku przyjął święcenia kapłańskie, po czym poważnie zachorował. Prawdopodobnie w 1848 roku, w czasie nasilenia choroby, przyjął wielką schimę, zachowując dotychczasowe imię. Od 1860 roku, po śmierci starca Makarego, pełnił duchowy trud starczestwa, pomimo stałych i nawracających chorób. Tę posługę pełnił 30 lat, aż do czasu, gdy jego stan zdrowia uniemożliwił mu funkcjonowanie. Zmarł w 1891 roku; formalnie kanonizowany w 1988 roku.

Przedstawiamy czytelnikom wybrane listy świętego starca, kierowane do osób świeckich. Z bogatego zbioru korespondencji tłumacz starał się wybrać te, których treść jest zrozumiała i pożyteczna dla każdego odbiorcy.

* * *

Nadchodzący post starajcie się spędzić rozsądnie, w zgodności z cielesnymi siłami. Z powodu braku zdrowia w 69. kanonie apostolskim pozwala się na olej w środę i piątek, i dla niektórych nawet w Wielkim Tygodniu, z pokajaniem i ukorzeniem, pamiętając o mądrej sentencji świętych ojców, że jesteśmy nie zabójcami ciała, a zabójcami namiętności. Święty Izaak Syryjczyk pisze o pewnym starcu, który spożywał pokarm co drugi dzień. Kiedy zaś musiał porozmawiać godzinę lub dwie z przychodzącymi [do niego], to już nie mógł spożywać pokarmu normalnie, a zmuszony był skracać czas i jadł ponad zwyczajną porcję. Musicie zrozumieć, że jesteście panią domu, otoczoną dziećmi, do tego przyczepił się do was brak zdrowia. To wszystko pokazuje, że musicie bardziej zatroszczyć się o duchowe cnoty; odnośnie zaś do spożywania pokarmu i innych cielesnych trudów – u was na pierwszym miejscu powinien stać dobry rozsądek z pokorą.

Jeśli w duchowych niedostatkach przyjmuje się pokajanie, rozpuszczone pokorą, to w cielesnych słabościach pokajanie i samoukorzenie jeszcze bardziej ma miejsce. Święty Klimak [chodzi o świętego mnicha Jana Klimaka – przyp. tłum.] przywołuje słowa: „Nie pościłem, ani czuwałem, ani leżałem na ziemi, ale byłem pokorny, i zbawił mnie Pan”. Zacznijcie, pomodliwszy się do Boga, spożywać w poście pokarm z olejem. Jeśli zaś potrzeba wymaga więcej z powodu waszego braku zdrowia, to jako lekarstwo możecie spożywać więcej. Przedstawcie z pokorą waszą słabość Panu, i będzie On w mocy urządzić wszystko ku dobremu.

Podczas przygotowania [do Świętej Komunii] trzeba kilka dni spożywać pokarm bez oleju, ale tylko radzę wam wymyślać pokarm bardziej treściwy, z suchych płodów i podobnych, stosownie do żołądka waszego, żebyście byli zdolni do nabożeństw (jeśli to możliwe), i do pilnowania dzieci, i w domu.

autor: święty mnich Ambroży z Optiny
tłumaczenie: Michał Diemianiuk
za: azbyka.ru

— św. mnich Ambroży z Optiny, tłum. M. Diemianiuk