Ateny: posiedzenie komisji ds. dialogu pomiędzy Cerkwiami bizantyjskimi i orientalnymi

Do odłączenia się Cerkwi orientalnych doszło po soborze chalcedońskim, kiedy oskarżono je o monofizytyzm. Jak się okazało po wiekach – niesłusznie; w rzeczywistości chodziło o nieporozumienie językowe oraz grecką dominację – językową, kulturową (także pod względem liturgiki) i administracyjną – nad tubylczymi chrześcijańskimi narodami w rejonach zachodniej Azji. W ten oto sposób po dziś dzień Cerkwie koptyjska (egipska), ormiańska, syryjska (aramejska), etiopska, erytrejska oraz malankarska (indyjska) nie są w pełnej jedności z Cerkwiami o tradycji bizantyjskiej (tzw. Eastern Orthodox), mimo jednej wiary oraz sposobu jej wyrażania i przeżywania (czego nie ma w przypadku Kościoła katolickiego, mimo że ten odłączył się znacznie później), co stwierdziły różne komisje teologiczne w dialogu rozpoczętym dopiero w XX wieku dzięki wzajemnemu odkryciu się dwóch nurtów ortodoksji.

Kolejne spotkanie takowej komisji odbyło się w dniach 24-25 listopada w stolicy Grecji – Atenach. Posiedzeniu – któremu pobłogosławił patriarcha Konstantynopola Bartłomiej - przewodniczyli metropolita Francji Emanuel z Patriarchatu Ekumenicznego oraz metropolita Damietty Biszoj z Cerkwi koptyjskiej. Oprócz nich w obradach uczestniczyli wysocy przedstawiciele – w zdecydowanie przeważającej części biskupi – z następujących Kościołów lokalnych: wspomnianego Patriarchatu Konstantynopola, greckiego Patriarchatu Aleksandrii, bizantyjskiego Patriarchatu Antiochii, Patriarchatu Jerozolimy, Patriarchatu Moskwy, Patriarchatu Serbii, Patriarchatu Rumunii, Cerkwi cypryjskiej i Cerkwi greckiej (Cerkwie bizantyjskie – chalcedońskie) oraz wspomnianego koptyjskiego Patriarchatu Aleksandrii, syryjskiego Patriarchatu Antiochii, Cerkwi ormiańskiej oraz Cerkwi malankarskiej (Cerkwie orientalne – dochalcedońskie).

W swojej przemowie otwierającej posiedzenie władyka Emanuel podkreślił bardzo wysoki priorytet teologicznego dialogu z Cerkwiami orientalnymi. Podkreślił wspólne chrystologiczne nauczanie (co w trakcie soboru chalcedońskiego w V wieku poddano w wątpliwość) oraz wspólne patrystyczne i eklezjologiczne tradycje jako decydujące kryterium dla tegoż dialogu. Hierarcha zasugerował także regularne spotkania zwierzchników Cerkwi obydwu nurtów, wymianę profesorów, spotkania mnichów z dwóch prawosławnych rodzin oraz wszelką możliwą współpracę Kościołów na poziomie regionalnym, jak i w diasporze. Zaznaczył on również ważną rolę druku oraz mediów elektronicznych w wysiłkach na rzecz jedności.

Z kolei metropolita Biszoj w swoim wystąpieniu skupił się na już powstałych porozumieniach, m. in. z 1989 roku z monasteru św. Biszoja w Egipcie oraz z Chambesy w 1990 roku, kiedy to komisje teologiczne z obydwu stron zgodziły się i podkreśliły, iż Cerkwie orientalne (dochalcedońskie) jak i Cerkwie bizantyjskie (chalcedońskiego) wyrażają tę samą rzeczywistość mówiąc o Wcielonym Logosie (Słowie), jak i że zachowały niezłamaną kontynuację Apostolskiej Tradycji.

Spotkanie zakończono z kilkoma wnioskami, które wypisano w stosownym dokumencie. Są to m. in.:
- dokładne określenie sposobu zniesienia anatem
- wspólna numeracja siedmiu soborów powszechnych
- wzajemnie uznanie świętych
- utworzenie pod-komisji
- skuteczna komunikacja pomiędzy duchowieństwem, mnichami, szkołami teologicznymi i świeckimi z obydwu stron w celu osiągnięcia konsensusu
- wyrażono głęboką troskę sytuacji Cerkwi na Bliskim Wschodzie oraz zaapelowano do społeczności międzynarodowej o przedsięwzięcie wszelkich możliwych środków w celu uwolnienia porwanych w Syrii prawosławnych metropolitów Jana (Ibrahima) z orientalnej Cerkwi syryjskiej oraz Pawła (Jazidżiego) z bizantyjskiej Cerkwi antiocheńskiej
- podkreślono, iż obecna sytuacja chrześcijaństwa pilnie potrzebuje prawosławnej jedności.

Na podstawie: theorthodoxchurch.info

— Dominika Kovačević