Nie żyje ks. Paweł Adelheim

W poniedziałek 5 sierpnia br. ok. godz. 20.00 został zamordowany o. Paweł Adelheim. Do zabójstwa doszło w domu duchownego w Pskowie. Ksiądz Adelheim mieszkał w pobliżu cerkwi pw. św.św. Konstantego i Heleny. Do zabójstwa pskowskiego kapłana przyznał się mieszkaniec Moskwy, który swojej ofierze odebrał życie nożem.

Według rosyjskiej agencji „Interfax” zabójca urodził się w 1986 r. Po zbrodni dokonanej na ks. Adelheimie mężczyzna, który po zabójstwie duchownego zadał sobie dwa ciosy nożem. Obecnie, w stanie ciężkim, znajduje się w szpitalu w Pskowie. Zabójca przyjechał w odwiedziny do ks. Pawła i przez trzy dni mieszkał w jego domu.

Okoliczności i tragiczna śmierć o. Adelheima wywołała szok w prawosławnym świecie. Diakon Andrej Kurajew na wieść o śmierci pskowskiego duchownego stwierdził, że był ostatnim wolnym duchownym w Patriarchacie Moskiewskim. Z kolei ks. Dymitr Swierdłow porównał śmierć ks. Pawła do zabójstwa ks. Aleksandra Mienia w 1990 r. Według rosyjskiego biblisty dr hab. Andreja Desnickiego ojciec Paweł nie był reformatorem [cerkiewnym – przyp. S. D.]. To był człowiek, który świadczył o swoim doświadczeniu i wzywał do dyskusji. Dialog i tak się nie rozpoczął.

Ksiądz Paweł był znanym cerkiewnym publicystą. W swoich tekstach zajmował się problematyką wewnątrzcerkiewną. Do jego dzieł należą: Dogmat o Cerkwi w kanonach i praktyce (Psków 2002) oraz Perspektywy dialogu Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej (Moskwa 2004). Ks. Adelheim krytykował rosyjską hierarchię za stosunek do prawosławnej eklezjologii oraz opowiedział się za demokratyzacją życia cerkiewnego, w którym znaczny wpływ odgrywaliby wierni.

Ojciec Paweł Adelheim 1 sierpnia br. skończył 75 lat. Urodził się w prawosławnej rodzinie emigrantów niemieckich w Rostowie nad Donem. Dziadek duchownego – Paweł Adelheim (ur. 1878 r.) kształcił się w Belgii, następnie był właścicielem ziemskim pod Kijowem, zaś ojciec – Anatol – został poetą. Pawła i Anatola Adelheimów rozstrzelano w ramach czystek politycznych i narodowościowych w Związku Radzieckim. Pierwszy zginął w 1938, a drugi w 1942 r. Matka ks. Pawła była córką pułkownika carskiej armii Nikanora Pyłajewa, została w 1946 r. przesiedlona do Ak-Tau (obecnie Kazachstan). Po aresztowaniu matki młodego Pawła przejściowo osadzono w domu dziecka, a później skierowano do AK-Tau. Tam poznał ks. Sewastina, który wpłynął na jego rozwój duchowy.

W 1954 r. Paweł Adelheim został nowicjuszem w Ławrze Kijowsko-Pieczreskiej, a cztery lata później wstąpił do seminarium duchownego w Kijowie. Co ciekawe, w 1959 r. został z niego relegowany z powodów politycznych przez ówczesnego ihumena Filareta (Denysenkę; obecnie zwierzchnik niekanonicznej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej – Patriarchatu Kijowskiego). W tym samym roku otrzymał święcenia diakońskie z rąk arcybiskupa Hermogena (Gołubiewa) w taszkienckim soborze. Po ukończeniu Moskiewskiej Akademii Duchownej wyświęcony na prezbitra i skierowany do uzbeckiego miasta Kagan. W 1969 r. ukończył budowę cerkwi, a rok później został skazany na 3 lata łagrów. Po wyjściu z więzienia niósł posługę w Ferganie i Krasnowodzku. Od 1976 r. był duchownym w diecezji pskowskiej. W 1992 r. przy parafii pw. Kobiet Niosących Wonności w Pskowie stworzył szkołę dyrygentów, a rok później w parafii w pw. św. apostoła Mateusza we wsi Piskowicze dom dziecka. Do 22 lutego 2008 r. był proboszczem pskowskiej parafii pw. Kobiet Niosących Wonności. W związku z krytyką funkcjonowania Sądu Cerkiewnego przy Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej decyzją arcybiskupa pskowskiego Euzebiusza został odsunięty od wszelkich funkcji cerkiewnych z prawem celebrowania nabożeństw. Był członkiem honorowym Prawosławnego Instytutu pw. św. Filareta (prywatna wyższa szkoła cerkiewna w Moskwie).

Ksiądz Paweł Adelheim pozostawił żonę oraz osierocił troje dzieci i sześcioro wnuków.

Na podstawie: www.interfax.ru, www.pravmir.ru, www.pravoslavie.ru, www.gazeta.ru, www.portal-credo.ru

— Stefan Dmitruk