Nowi święci Cerkwi

W dniu 1 maja 2004 r. w Katedrze Aleksandra Newskiego w Paryżu, arcybiskup Gabriel, z będącej w jurysdykcji Patriarchatu Ekumenicznego Archidiecezji Rosyjskiej w Europie Zachodniej, dokonał kanonizacji Matki Marii Skobcowej, jej syna – Jerzego Skobcowa, Ojca Dymitra Klepinina, Eliasza Fondominskiego i Ojca Aleksego Miedwiedkowa. Po raz pierwszy w historii Patriarchat Ekumeniczny kanonizował chrześcijan mieszkających w Europie Zachodniej, a ich święto ustanowił na dzień 20 lipca, którego to dnia Cerkiew wspomina świętego Proroka Eliasza.

W akcie kanonizacji Patriarcha Bartłomiej I napisał, że „wszyscy oni, chociaż urodzeni w Rosji, dużą część życia spędzili w Europie Zachodniej. Wyróżniali się ascetyzmem i świętością życia, i przez przykład umocnili dusze wierzących, niektórzy zaś podczas II wojny światowej z godnością przyjęli cierpienie, które ich spotkało”.

Ojciec Aleksy Miedwiedkow (1867–1934) przed Rewolucją Październikową proboszcz wiejskiej parafii z okolic Petersburga, został w 1918 roku aresztowany przez bolszewików. Po ucieczce z płonącego pociągu do Estonii w ubóstwie pracował jako górnik i katecheta. Następnie udał się do Francji, gdzie został przyjęty przez metropolitę Eulogiusza, egzarchę rosyjskich parafii w Europie Zachodniej. W dalszym ciągu – aż do momentu, kiedy umarł na nowotwór złośliwy – służył małej społeczności w miejscowości Ugine. Odznaczał się niezwykłą troską, szczególnie o tych parafian, którzy odeszli od Cerkwi. Wszystkie świadectwa ukazują go jako człowieka modlitwy i wielkiej pokory. W roku 1956, podczas ekshumacji, odkryto, że jego ciało oraz szaty liturgiczne nie uległy najmniejszemu zniszczeniu, co w tradycji rosyjskiej uznawane jest za oznakę szczególnej łaski.

Ojciec Dymitr Klepinin i Matka Maria Skobcowa wraz z towarzyszami Jerzym Skobcowem, synem Matki Marii oraz Eliaszem Fondaminskim zaświadczyli o swojej wierze w Chrystusa oraz całkowitym poświęceniu Ewangelii, ratując podczas okupacji hitlerowskiej za cenę własnego życia wielu Żydów.

W roku 1935 Matka Maria Skobcowa (1891–1945), poetka i artystka, która została mniszką, założyła hospicjum oraz schronisko dla bezdomnych przy ulicy Lourmel 77 w Paryżu. W ten sposób pragnęła nadać duchowy wymiar działalności społecznej, a także zaszczepić – jak mawiała: „monastycyzm w mieście, pustyni ludzkich serc”. Towarzyszyła jej grupa świeckich – członków Akcji Prawosławnej – organizacji, którą sama założyła. Działała wśród nielegalnych imigrantów, zorganizowała dla nich stołówkę, warsztaty oraz pomoc socjalną.

Ojciec Dymitr Klepinin (1904 – 1944), żonaty paryski kapłan, ojciec dwojga dzieci, absolwent Instytutu Świętego Sergiusza od 1939 roku służył w Parafii Opieki Bogurodzicy, która znajdowała się w okolicy prowadzonego przez Matkę Marię schroniska. Podczas okupacji ukrywało się tam wielu prześladowanych Żydów. W roku 1942 na stadion sportowy Vélodrome d'Hiver zapędzono wszystkich paryskich Żydów. Matka Maria dostała się wtedy do jego wnętrza, skąd wyprowadziła kilka żydowskich dzieci.

W dniu 8 lutego 1943 do schroniska dla bezdomnych przybyli funkcjonariusze Gestapo, którzy aresztowali dwudziestoletniego wówczas syna Matki Marii – Jerzego (1921 – 1944). Dzień później, na rok przed śmiercią ojciec Dymitr Klepinin służył ostatnią w swoim życiu Świętą Liturgię w czasowni schroniska, tuż przed wezwaniem go przez Gestapo. Następnego dnia aresztowano także Matkę Marię, która udała się do siedziby Gestapo, aby uzyskać wolność dla syna. Wszystkich deportowano następnie do Niemiec. Ojciec Dymitr Klepinin umarł w obozie koncentracyjnym w Dorze w dniu 9 lutego 1944 roku. Podobnie zakończył swoje życie Jerzy Skobcow, którego również przewieziono do Dory.

Bliski współpracownik Matki Marii Eliasz Fondamiński (1880 –1942) rosyjski inteligent żydowskiego pochodzenia został aresztowany przez nazistów w roku 1941. W wyniku spotkań z Matką Marią zbliżył się do chrześcijaństwa. Został ochrzczony w obozie w Compiegne przed wywiezieniem do Oświęcimia, gdzie zmarł w 19 listopada 1942 roku. Matka Maria zginęła w komorze gazowej w obozie koncentracyjnym w Ravensbruck 31 marca 1945, na dwa miesiące przed końcem wojny. Według świadków przyjęła śmierć męczeńską w zamian za towarzyszącego jej więźnia.

Spośród kanonizowanych przez Patriarchat Ekumeniczny świętych na szczególne zainteresowanie zasługuje właśnie święta Matka Maria Skobcowa, dotąd bliżej nieznana w Polsce. Za ratowanie Żydów w czasie okupacji hitlerowskiej otrzymała ona od Instytutu Yad Vashem w Izraelu (wraz z Ojcem Dymitrem Klepininem) medal „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. Nade wszystko jej zasługą jest nadanie duchowego wymiaru działalności społecznej oraz zaszczepienie „monastycyzmu w mieście, pustyni ludzkich serc”. Duchowa biografia Matki Marii Skobcowej, jak również jej poezje i dzieła zostały wydane w Paryżu w roku 1995 pod tytułem Le Sacremant du Frere – Sakrament Brata. Ufajmy że postać Matki Marii stanie się znana wkrótce i w Polsce.

Na zdjęciu: Ikona nowo ogłoszonych świętych.

Fotografie obok - Jim Forest

Więcej o nowych świętych na stronie Prawosławnego Bractwa Pokoju

— Szymon Krzyszczuk