Postanowienia Soboru na Ukrainie

Jak już informowaliśmy w naszym serwisie, w dniu 11 listopada 2008 roku w Ławrze Kijowsko-Pieczerskiej (na zdj.), odbyło się kolejne posiedzenie Świętego Soboru biskupów Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego – Patriarchatu Moskiewskiego. Sobór zajął się szerokim spektrum spraw. Oprócz bieżących problemów życia kościelnego zajmowano się także stosunkami międzyprawosławnymi, dyscypliną kościelną, jak też działalnością prawosławnych bractw oraz wspomnieniem ofiar Wielkiego Głodu w latach 1932-33. Za serwisem „Bogoslov.ru" przedstawiamy przegląd głównych decyzji przyjętych przez Sobór w Kijowie.

Stosunki wzajemne ze światowym prawosławiem Na początku posiedzenia Metropolita Kijowski i całej Ukrainy Włodzimierz powiadomił uczestników Świętego Soboru o swoim uczestnictwie w spotkaniu zwierzchników lokalnych Kościołów prawosławnych, na którym Metropolita Włodzimierz wręczył wszystkim zwierzchnikom i przedstawicielom Kościołów lokalnych swoje posłanie, w którym zawarta była prośba o wsparcie wysiłków UKP w sprawie przywrócenia jedności cerkiewnej na Ukrainie i wypracowania wspólnego stanowiska w celu przezwyciężenia istniejących podziałów cerkiewnych. Sobór wyraził nadzieję, że „dzięki wspólnym konstruktywnym wysiłkom lokalnych Kościołów prawosławnych podziały w Cerkwi na Ukrainie zostaną przezwyciężone".

Metropolita Włodzimierz także oznajmił, że już otrzymano oficjalną odpowiedź na wyżej wymienione posłanie od zwierzchnika Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Metropolita Sawa stwierdza m.in., że: „Brak jedności wewnątrz Cerkwi ukraińskiej jest naszym wspólnym bólem i troską". Całkowicie wspierając inicjatywy UKP należącego do Patriarchatu Moskiewskiego, zwierzchni PAKP zauważa, że dziś w pierwszej kolejności należy „w zgodzie ze zwierzchnikiem Patriarchatu Moskiewskiego rozwiązać kwestię zjednoczenia wszystkich rozłamowych grup z Ukraińskim Kościołem Prawosławnym. Dążenie do zjednoczenia powinno opierać się na wierności kanonicznym zasadom Kościoła prawosławnego". Metropolita Sawa również przyznał, że Ukraiński Kościół Prawosławny „posiada wszelkie możliwości, aby podjąć taki wysiłek i przy wsparciu lokalnych Kościołów prawosławnych i Bożej pomocy osiągnąć upragnionej przez wszystkich jedności cerkiewnej". Warto podkreślić, że odpowiedź PAKP jest pierwszą reakcją lokalnego Kościoła prawosławnego na posłanie wręczone w dniu 11 października w Stambule. Sobór wykazał zadowolenie z poziomu stosunków pomiędzy ukraińskim a polskim Kościołem prawosławnym, i dalszy rozwój tych stosunków uznał za bardzo ważny.

W związku z prośbą patriarchy aleksandryjskiego Teodora II wyrażono zgodę na przyjęcie do posługi duszpasterskiej w cerkwi p.w. Trójcy Świętej w Odessie duchownego Patriarchatu Aleksandryjskiego. Warto przypomnieć, że jeszcze w 1955 roku, w trakcie wizyty w Odessie patriarchy aleksandryjskiego Krzysztofa II podpisano umowę w sprawie otwarcia w Odessie przedstawicielstwa (cs. podworia) Patriarchatu Aleksandryjskiego. Przedstawicielstwo to powstało rok później przy odeskiej świątyni Świętej Trójcy, która historycznie była cerkwią parafialną mieszkających tu Greków. Następnie w 1994 roku przedstawicielstwo zostało przeniesione do Moskwy. Teraz Patriarcha Teodor II w celu kontynuowania tradycji posługi w świątyni Św. Trójcy duchowieństwa wschodnich patriarchatów zaproponował, by przyjąć do tej świątyni duchownego aleksandryjskiego. Propozycja ta została przyjęta i zatwierdzona zarówno przez metropolitę Odessy Agafangieła, jak i przez Święty Sobór.

Sprawy wewnętrzne

Podjęto również kilka ważnych decyzji w sprawie politycznego zaangażowania członków Kościoła. Wysłuchano informacji na temat organizowania procesji o wymiarze ogólnonarodowym. Aktualność problemu jest uwarunkowana licznymi inicjatywami podejmowanymi w ostatnim czasie, w sprawie organizacji takich procesji, które nie były uzgadniane z duchowieństwem i nierzadko miały zabarwienie polityczne. Ogólnonarodowe procesje mogą być od tej pory organizowane wyłącznie z błogosławieństwa Soboru, zatwierdzono również kwestie formalne związane z ich organizacją. Biskupi podkreślili, że żadna procesja nie może być przeprowadzana pod hasłami politycznymi, ani też być poświęcona jakimkolwiek wydarzeniom życia politycznego.

Sobór również uznał, że działalność niektórych organizacji (Ogólnoukraińskiego Bractwa Prawosławnego Świętego Archanioła Bożego Gabriela, Ogólnoukraińskiego Bractwa Aleksandra Newskiego, Prawosławnej Społeczności Odessy) ma zabarwienie polityczne. Oprócz tego, organizacje te rozpowszechniają i propagują idee i obrzędy liturgiczne przeczące nauce i regułom Cerkwi. Chodzi o propagowaniu idei kanonizacji cara Iwana Groźnego i G.E. Rasputina, jak również tzw. „Akcji skruchy narodowej" (spowiedź przy pomniku cara Mikołaja II – przyp. tłumacza). W dodatku Federacja Bractw Prawosławnych rozpowszechnia posłania byłego biskupa Diomida, pozbawionego godności biskupiej przez sobór Kościoła prawosławnego w Rosji. Wszystko to doprowadziło do odwołania błogosławieństwa cerkiewnego na działalność Federacji.

Sobór zbadał również treść ulotek, książek i filmów mających błogosławieństwo biskupa Hipolita i postanowił zwrócić się do biskupa Hipolita z prośbą o powstrzymanie się od udzielania błogosławieństwa na wydawanie książek, gazet i materiałów wideo zawierających poglądy sprzeczne z nauką Kościoła prawosławnego. Święty Sobór zatwierdził również decyzję w sprawie odprawiania nabożeństw żałobnych w intencji ofiar Wielkiego Głodu oraz kilka decyzji kadrowych.

— Andrzej Nieścierowicz