W wieku 98 lat zmarła siostra Michaela - najstarsza serbska mniszka

Siedemnastego grudnia w wieku 98 lat zasnęła w Panu siostra Michaela (Knežević) – najstarsza serbska mnisza, igumenia monasteru Zwiastowania Bogurodzicy „Rudnički” w diecezji szumadijskiej – klasztoru założonego w XIV wieku, będącego jednym z najbardziej znaczących w środkowej Serbii.

Pogrzeb odbył się następnego dnia. Przewodniczył mu biskup szumadijski Jan, a nabożeństwo żałobne zgromadziło wielu wiernych.

Życie siostry Michaeli w całości było poświęcone Bogu, odzwierciedla ono także trudne losy serbskiego narodu w XX wieku.
Marina – takie było jej imię świeckie – tuż po osiągnięciu pełnoletniości opuściła swój rodzinny dom w Kruševcu, i wybrała mnisze życie w monasterze Przenajświętszej Bogurodzicy w dzisiejszej Macedonii. Igumenią tam była pochodząca z Rosji znana siostra Diodora; również część mniszek była Rosjankami, które uciekły z ojczyzny przed bolszewicką tyranią.

Niestety, w 1945 roku musiały one, podobnie jak cała wspólnota mnisza, jeszcze raz uciekać; tym razem prześladowcami byli Bułgarzy. Mniszki wypędzono do Belgradu. Zwróciły się one do władyki Waleriana, który decyzją Serbskiej Cerkwi prawosławnej zajmował się wygnanym duchowieństwem oraz mnichami i mniszkami w czasie wojny. Biskup Walerian wyznaczył mniszkom jako nowe miejsce podwigu słynny monaster Zwiastowania Bogurodzicy „Rudnički”. Nie było tam wtedy nic oprócz cerkwi, ponieważ wróg w trakcie działań wojennych podpalił cały kompleks – tylko świątynia ocalała cudem. Dwadzieścia sześć mniszek zaczęło tu tworzyć monaster pod względem duchowym i materialnym od nowa.

Jednakże trzy lata później władze komunistyczne wypędziły igumenię Diodorę i rosyjskie mniszki, ponieważ te nie były obywatelkami Jugosławii. Wobec tego biskup Walerian – wówczas już ordynariusz diecezji szumadijskiej – wyznaczył siostrę Michaelę na igumenię monasteru. Było to niezwykle trudne zadanie, jako że musiała ona poprowadzić prace podniesienia się monasteru z popiołu i gruzu – dosłownie, jak i przenośnie. W międzyczasie na wspólnotę spadł kolejny cios zadany przez komunistów – przez reformę agrarną, monasterowi zabrano ziemie uprawne i las. W ten sposób zabrano źródło utrzymania się monasteru – zwyczajowo, mnisi i mniszki sami zyskują i przygotowują pożywienie, czyniąc sakralne rękodzieło dla siebie i na sprzedać itp.

Jednakże dzięki błogosławieństwu Bożemu, i wielkiemu trudowi siostry Michaeli, monaster przeżył swoją odnowę. Wybudowano konaki (tj. domy dla mniszek oraz dla pielgrzymów), wierni zaczęli tu znowu przyjeżdżać, szukając spotkania z Bogiem, porady duchowej. Obecnie monaster Zwiastowania jest jednym z najlepiej funkcjonujących klasztorów diecezji szumadijskiej. Posługę niesie w nim dwóch hieromnichów, oprócz igumenii mieszka tu osiem mniszek; w Serbii monastery nie są zamieszkiwane przez dużą liczbę mnichów lub mniszek, za to klasztorów jest bardzo wiele, zwłaszcza jak na nie tak wielki kraj.

Siostra Michaela była znana jako wielki „molitvenik” (tj. osoba dużo i żarliwie modląca się), a także określano ją mianem jednego ze słupów diecezji szumadijskiej – 80 lat życia spędziła jako mniszka, z czego 68 lat jako igumenia - przełożona monasteru.

Na podstawie: spc.rs

— Dominika Kovačević