Zmarł metropolita Filip – zwierzchnik Cerkwi antiocheńskiej w Północnej Ameryce

Dziewiętnastego marca wieczorem, po ponadtygodniowym pobycie w szpitalu spowodowanym atakiem serca, zmarł zwierzchnik Samorządnej Prawosławnej Archidiecezji Antiocheńskiej w Północnej Ameryce – metropolita Filip (Saliba).

Metropolita Filip urodził się w 1931 roku w prawosławnej libańskiej rodzinie w Abu Mizan, jako czwarty z pięciorga rodzeństwa. Po ukończeniu szkoły podstawowej, wstąpił do znanego seminarium prawosławnego Balamand w Libanie. Po ukończeniu tej szkoły kontynuował teologiczne studia w Syrii: najpierw w Homs, a następnie w Damaszku. Został wyświęcony na diakona w 1949, i mianowany sekretarzem patriarchy Antiochii Aleksandra III (Tahana). Dwa lata później został skierowany do Balamand jako nauczyciel języka arabskiego i jego literatury. Za poświęcenie się nauce został nagrodzony stypendium w Wielkiej Brytanii. Po tym, w 1956 roku, przybył do USA, gdzie ukończył historię sztuki na stanowym uniwersytecie Wayne, a także służył w parafii św. Jerzego w Detroit. Święcenia kapłańskie przyjął w 1959 roku, po czym rozpoczął posługę w parafii św. Jerzego w Michigan. W tym czasie udzielał się również w Prawosławnej Komisji Radia i Telewizji, a także ukończył słynne seminarium św. Włodzimierza w Crestwood.

W 1966 roku, po śmierci antiocheńskiego metropolita Antoniego (Baszira) Nowego Jorku i całej Ameryki, został wybrany na jego następcę – święcenia biskupie przyjął 14 sierpnia z rąk patriarchy Antiochii Teodozjusza VI (Aburdżajla) w monasterze św. Eliasza w Dhur Szujer (Liban). Intronizacja nastąpiła 13 października tego samego roku. Choć kierował coraz bardziej rozrastającą się – tak wskutek imigracji prawosławnych Arabów, jak i amerykańskich konwertytów – antiocheńską wspólnotą w USA, los jego rodzimego Bliskiego Wschodu nie pozostawał mu obcy, i angażował się w liczne inicjatywy oraz organizował liczne formy pomocy zarówno materialnej, jak i duszpasterskiej dla prawosławnych mieszkańców tego regionu.

Za zasługi przyznano mu wiele odznaczeń państwowych Libanu i Syrii, a także cerkiewnych: Patriarchatów Antiocheńskiego oraz Aleksandrii. Był również doktorem honoris causa kilku uczelni wyższych. Jest autorem kilku książek teologicznych oraz licznych wierszy. Pracował również jako tłumacz, znając płynnie arabski i angielski, a także posługując się greckim i francuskim.

Za jego czasów do Cerkwi antiocheńskiej w USA przyłączyło się wielu konwertytów – jedna z takich konwersji była masowa, gdy w 1987 roku naraz Prawosławie przyjęło dwa tysiące ewangelików.

W 2003 roku, na prośbę metropolity, ówczesny patriarcha Antiochii Ignacy IV przyznał Antiocheńskiej Archidiecezji w Północnej Ameryce status samorządnej, co de facto daje jej prawa Cerkwi autonomicznej. Wtedy to rozległą archidiecezję podzielono na kilka diecezji i wyświęcono nowych biskupów diecezjalnych w patriarszej katedrze w Damaszku.

Jurysdykcję antiocheńską uważa się za najmniej „etniczną” w USA, dlatego też językiem nabożeństwem jest w bardzo dużej mierze angielski, a arabski tylko w części. Wśród jej wiernych jest bardzo wielu Amerykanów, którzy szukając starożytnego Kościoła i prawowiernej wiary, odkrywają ją w jurysdykcji antiocheńskiej, co jest niejaką kontynuacją stwierdzenia z Dziejów Apostolskich: W Antiochii po raz pierwszy nazwano ich chrześcijanami (Dz 11, 26). Ponadto Patriarchat Antiocheński w USA sprawuje opiekę nad kilkudziesięcioma prawosławnymi parafiami rytu zachodniego.

Dziesięciominutowy film „Dwóch chłopców z Balamand” o metropolicie Filipie i biskupie Antonim

Na podstawie: antiochian.org

— Dominika Kovačević