Przegląd Prawosławny na październik

Rewelacyjne tempo budowy cerkwi na Białostoczku! Rok i trzy miesiące temu wyświęcono pod jej budowę kamień węgielny, a już 13 września uroczyście poświęcono i ustawiono na głównej kopule krzyż. Mogło to się zdarzyć tylko przy doskonałym budowniczym, jakim jest o. Jerzy Boreczko, proboszcz parafii Świętego Ducha w Białymstoku i główny budowniczy tej cerkwi. Zabiegi o plac pod budowę świątyni trwały ponad 20 lat, za to sama budowa nadrabia czas stracony na uzyskiwanie zgody. 

100 lat minęło od rozpoczęcia procesu masowego powrotu Łemków do prawosławia i 112 od męczeńskiej śmierci św. Maksyma Gorlickiego. W gorlickiej cerkwi Świętej Trójcy 5 i 6 września miały miejsce centralne modlitewne uroczystości poświęcone jubileuszowi powrotu i obchodom święta św. Maksyma Gorlickiego. Temat prawosławia na Łemkowszczyźnie kontynuujemy w dwóch kolejnych artykułach, prosząc o pomoc przy budowie cerkwi na Świętej Górze Jawor i pisząc o pamięci, tożsamości, wierze i lasach. 

„Mroczny sobowtór wiary” to przestroga o. Konstantego Bondaruka przed przesądami, zabobonami, wróżbami i magią. Wchodząc w ten świat, możemy ściągnąć na siebie mnóstwo nieszczęść i odejść od wiary Chrystusowej. Przeczytamy o najbardziej rozpowszechnionych zabobonach i o tym, że prawosławni też niestety bywają przesądni. 

Zapraszamy do Sremskich Karlovców, do małego dziś miasta na północy Serbii, ale jakże pięknego, bogatego w zabytki, a przede wszystkim w cerkiewną historię – był czas, gdy to miasto było stolicą serbskiej duchowości i tu był podpisany w końcu XVII wieku pokój po sławnej wiedeńskiej wiktorii.

Drugi zjazd Chołmszczaków (11-13 września) to piękna inicjatywa arcybiskupa lubelskiego i chełmskiego Abla, jednocząca potomków tych, których na siłę wyrzucono w połowie XX wieku z tej ziemi i jej cerkwi. 

W gminie Juchnowiec Kościelny w parafii Kożany mamy świętości – Miejsce Święte z cerkiewką i głazem z odciśniętą stopą Bogarodzicy – to w obrębie pól i lasów wsi Pańki. Mamy w kożańskiej cerkwi i cudowną XVII-wieczną ikonę Bogarodzicy. 

Rzadko pojawiał się na naszych łamach temat przesiedleń z ziem tworzących Białostocczyznę do Białoruskiej SRR, przeprowadzanych od końca wojny do 1946 roku, zazwyczaj przymusowo, rzadziej pod wpływem propagandy. Wtedy przesiedlono 38 tysięcy prawosławnych Białorusinów, którzy wyjeżdżając, choć nie znajdowali tego, co im obiecano, nieraz w ten sposób ratowali swoje życie. O tym mówił na lipcowej konferencji w Białowieży historyk prof. Eugeniusz Mironowicz. 

O białoruskim nowomęczenniku o. Mikołaju Mackiewiczu i o tym, jak jego wnuczka Elżbieta wyciągnęła z łagru matuszkę ojca Mikołaja, Jelizawietę Mackiewicz… tańcząc z marszałkiem Związku Radzieckiego i ministrem obrony narodowej PRL (1949-1956) Konstantym Rokossowskim na balu otwierającym Pałac Kultury i Nauki (21 lipca 1955), pisze Eugeniusz Czykwin.

I bardzo dramatyczny temat – na Ukrainie dokonano zbrodni. 23 sierpnia, niemal w południe, w Swiatogorskiej Ławrze zabito mnicha Warsonofiusza (Turianskiego) a mnicha Grigorija i posłusznika Andrija ciężko raniono. Liczne kłute rany powodowały duży odpływ krwi. Napastnicy pozdrowili mnichów: Sława Ukrainie. Andrij odpowiedział: Sława naszemu Gospodu Bogu. Spasi i sochrani. To wystarczyło, by napastnicy zaczęli mnichów dźgać nożami, bić belką, zepchnąć jednego do wąwozu. Sprawcy zbrodni spokojnie odeszli. Ukraińskie władze i rządowe media milczą na ten temat. 

Anna Radziukiewicz