12 lat temu odszedł metropolita Bazyli

12 lat temu odszedł metropolita Bazyli (Doroszkiewicz), wybitny hierarcha, najdłużej sprawujący funkcję zwierzchnika naszego Kościoła w całej historii PAKP. Metropolita Bazyli przez prawie 30 lat posługi jako zwierzchnik Cerkwi wychował niejedno pokolenie wiernych. Rocznica śmierci jest okazją do przypomnienia sylwetki śp. metropolity.

Urodził się 15 marca 1914 roku we wsi Cisy (dzisiejsze woj. podlaskie) jako Włodzimierz Doroszkiewicz. W 1936 r. po ukończeniu Prawosławnego Seminarium Duchownego w Wilnie rozpoczął studia na fakultecie teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Naukę, którą przerwała II wojna światowa, zakończył w 1960 r. z tytułem magistra teologii w Akademii Duchownej w ówczesnym Zagorsku (dziś Siergiejew Posad).

W 1937 r. ożenił się i otrzymał święcenia diakońskie. Święcenia kapłańskie przyjął 17 kwietnia 1938 r. Pracę duszpasterską prowadził w parafiach: Łysków, Hornostajewicze k. Wołkowyska, Świsłocz, Michałowo, Gródek. W tej ostatniej miejscowości zapisał się w pamięci mieszkańców w sposób szczególny (budowa cerkwi), istnieje tam dzisiaj ulica jego imienia.

W 1959 r. przyjął postrzyżyny mnisze, a niedługo potem, 25 marca 1960, chirotonię biskupią. Został mianowany wikariuszem metropolity warszawskiego Makarego z tytułem biskupa bielskiego. Rok później został ordynariuszem diecezji wrocławsko-szczecińskiej. Organizował tam życie cerkiewne wśród ludności, która była przesiedlona na zachodnie ziemie Polski (akcja "Wisła"). Na katedrze pozostawał do wyboru na tron metropolitalny 24 stycznia 1970 r., po śmierci metropolity Stefana. Stanowisko metropolity warszawskiego i całej Polski piastował od roku 1970 aż do śmierci w 1998 r.

W czasie zwierzchnictwa metropolity Bazylego restytuowano dwie prawosławne diecezje: przemysko-nowosądecką (1983) i lubelsko-chełmską (1989). Utworzono także Prawosławny Ordynariat Wojska Polskiego. W tym czasie Kościół prawosławny umacniał swą pozycję w społeczeństwie, budowano nowe i remontowano cerkwie, monastery i domy parafialne. Pracę rozpoczęły szkoły: Policealne Studium Ikonograficzne w Bielsku Podlaskim oraz Studium Psalmistów w Hajnówce. W tym okresie odrodziło się życie monastyczne w Supraślu, Wojnowie i Dojlidach (kontynuacja tradycji monasteru w Krasnymstoku). Powstał monaster w Ujkowicach. Odbyły się także chirotonie biskupie archimandrytów: Sawy (25 listopada 1979 r.), Szymona (26 listopada 1979 r.), Adama (30 stycznia 1983 r.), Jeremiasza (13 marca 1983 r.) i Abla (25 marca 1989 r.). Działalność rozpoczęło Bractwo Młodzieży Prawosławnej.

Metropolita wiele uwagi poświęcił parafiom na Podkarpaciu. Jeszcze przed odrodzeniem diecezji, gdy było tam mało duchownych, osobiście przyjeżdżał, by służyć swoim wiernym. W 1994 r. poprowadził uroczystości kanonizacyjne św. męcz. Maksyma Gorlickiego.

Aktywnie uczestniczył w ogólnoświatowej działalności Kościoła prawosławnego, a także działał aktywnie w Polskiej Radzie Ekumenicznej i Światowej Radzie Kościołów.

Zmarł w Warszawie po długotrwałej chorobie 11 lutego 1998. Pochowany został 13 lutego na warszawskim cmentarzu prawosławnym na Woli. 12 maja tego samego roku nowym zwierzchnikiem PAKP został wybrany zwierzchnik diecezji białostocko-gdańskiej, arcybiskup Sawa.

Metropolita Bazyli dał się poznać przede wszystkim jako osoba niezwykle skromna, pracowita i pełna optymizmu. Jego otwartość i umiejętność nawiązywania kontaktów z każdym, nawet z prostym człowiekiem sprawiły, że pozostanie on na zawsze w naszej pamięci.

Chrystus zmartwychwstał, Władyko! Wieczna pamięć!

na podstawie: “Mogę spokojnie umierać”. Bazyli prawosławny metropolita Warszawski i całej Polski 1914-1998, Białystok 1998. www.orthodox.bialystok.pl

— Tomasz Sulima