65. rocznica akcji „Wisła”

W tym roku przypada 65. rocznica akcji „Wisła”. Była to masowa deportacja ludności ukraińskiej, w tym także prawosławnej, ze środkowo- i południowo-wschodnich obszarów państwa polskiego w jego powojennych granicach (Łemkowszczyzna, Bojkowszczyzna, Przemyskie, Chełmszczyzna i Południowe Podlasie) na tzw. Ziemie Odzyskane, tzn. ziemie zachodnie i północne Polski.

Pierwszym akcentem tegorocznych obchodów rocznicy akcji „Wisła” stały się uroczystości 28-29 kwietnia w Przemyślu, gdzie odbył się II Kongres Ukraińców w Polsce. Ważnym liturgicznym akcentem przemyskich obchodów stała się Boska Liturgia za ofiary akcji „Wisła” w przemyskiej cerkwi Narodzenia Bogarodzicy, celebrowana przez biskupa gorlickiego Paisjusza.

W skład Komitetu Honorowego obchodów 65. rocznicy akcji „Wisła” wszedł metropolita warszawski i całej Polski Sawa. Obok zwierzchnika Kościoła prawosławnego w Polsce w skład Komitetu weszli również świeccy przedstawiciele ukraińskiego środowiska prawosławnego: dr Andrzej Artemiuk – przewodniczący Związku Ukraińców Podlasia, Maria Biłas – przewodnicząca Oddziału Sanockiego Związku Ukraińców w Polsce, Stefan Hładyk – przewodniczący Zjednoczenia Łemków, członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, dr Tadeusz Karabowicz – poeta i literaturoznawca, opiekun skansenu w Holi, dr Aleksander Kolańczuk – historyk, dr Grzegorz Kuprianowicz – prezes Towarzystwa Ukraińskiego, członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, historyk.

Obrady II Kongresu Ukraińców w Polsce odbywały się w dniach 28-29 kwietnia. Kościół prawosławny reprezentował na nim biskup gorlicki Paisjusz. Licznie obecne na kongresie było duchowieństwo prawosławne z okolicznych parafii. Podczas inauguracji Kongresu wystąpił m. in. biskup Paisjusz, którego słowo wywarło wielkie wrażenie na obecnych (można go wysłuchać na stronie Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej ).

W niedzielę, 29 kwietnia, w cerkwi Narodzenia Bogarodzicy w Przemyślu biskup gorlicki Paisjusz wraz z duchowieństwem celebrował uroczystą Liturgię za ofiary akcji „Wisła”. Na nabożeństwie zgromadzili się prawosławni uczestnicy II Kongresu Ukraińców w Polsce oraz przemyscy parafianie. Wzruszające kazanie wygłosił biskup Paisjusz (zapisu dźwiękowego Liturgii i kazania można wysłuchać na stronie Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej: tutaj ). Po Liturgii celebrowana była uroczysta panichida za ofiary akcji „Wisła”.

— Grzegorz Kuprianowicz