Antypascha w Białymstoku

W niedzielę następującą po zakończeniu tygodnia paschalnego Cerkiew rozważa niewiarę apostoła Tomasza. Niedziela ta zwana jest Antypaschą (z greckiego – zamiast Paschy) lub Niedzielą o apostole Tomaszu (Fominoje woskresienije). Różni się ona od innych niedziel okresu Zmartwychwstania. Podczas nieszporów nie rozbrzmiewają stichery Paschy, które wierni słyszeli codziennie przez ostatni tydzień (będą one śpiewane w kolejne niedziele). W trakcie jutrzni rozbrzmiewa megalinarion (wieliczanije), wychwalający Zmartwychwstanie.

W Niedzielę Antypaschy swoje święto obchodzi parafia Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku (Słoneczny Stok). Uroczystej Liturgii przewodniczył tam wczoraj arcybiskup białostocki i gdański Jakub. Hierarsze asystowało licznie przybyłe duchowieństwo. Jednym z gości był przybyły z Rzymu archimandryta Chryzostom (Volande) (sekretarz generalny Prawosławnej Metropolii Hiszpanii, Portugalii i Morza Śródziemnego Patriarchatu Ekumenicznego).

Podczas Liturgii śpiewały dwa chóry (młodzieżowy pod dyr. diakona Mariana Romańczuka i dziecięcy pod dyr. Iwony Romańczuk). Podczas małego wejścia arcybiskup Jakub nagrodził diakona Mariana Romańczuka (członka kleru parafii i dyrygenta chóru) prawem noszenia kamiławki (nakrycie głowy).

Homilię wygłosił wikariusz parafii św. Ducha, ks. Jan Kojło. Zestawił on czytany tego dnia fragment Ewangelii (o niewierze ap. Tomasza w Zmartwychwstanie i ukazaniu się Chrystusa) z fragmentem, w którym Tomasz (jeszcze przed wejściem Chrystusa do Jerozolimy) zaproponował apostołom, by umarli wraz ze swoim Panem. Czemu uczeń, który był gotowy umrzeć wraz z Chrystusem, nie wierzy w Jego zmartwychwstanie? Ojcowie Kościoła mówią, że działo się tak dlatego, że ap. Tomasz oczekiwał czego innego po Zmartwychwstaniu. Myślał, że świat się zmieni - zniknie grzech, zapanuje pokój, nie będzie chorób i śmierci. Tymczasem słyszy o Zmartwychwstaniu i widzi ten sam świat. Kaznodzieja zaznaczył, że powinniśmy prawidłowo rozumieć Zmartwychwstanie i wierzyć w nie. Bóg darował człowiekowi życie wieczne, ale nie odebrał mu swobody. To od nas zależy czy zostaniemy zbawieni.

Po zakończeniu Liturgii odbyła się procesja wokół świątyni.

Arcybiskup Jakub przybliżył wiernym sens dzisiejszej niedzieli - Dni następujące po niektórych świętach poświęcone są pamięci osób związanych z wydarzeniem, np. po Bożym Narodzeniu - Bogurodzicy, po Objawieniu Pańskim - św. Jana Chrzciciela. Podobnie jest w przypadku święta Paschy. W kolejne niedziele następujące po święcie wspomina się pamięć świadków pogrzebu czy Zmartwychwstania. Dzisiejsza niedziela poświęcona jest apostołowi Tomaszowi, w kolejną będziemy wspominać niewiasty niosące wonności, Józefa z Arymatei i Nikodema. Możemy zadać pytanie: Dlaczego pierwsza niedziela po święcie Paschy poświęcona jest ap. Tomaszowi, a nie niewiastom, które jako pierwsze zobaczyły pusty grób, i którym ukazał się Zmartwychwstały Chrystus? Dlaczego nie wspomina się w dzisiejszą niedzielę pamięci apostołów Łukasza i Kleofasa, którym objawił się Chrystus w trakcie drogi do Emaus? O apostole Tomaszu w Ewangelii mówi się bardzo mało. (...) Jeśli jednak uważnie czytamy Pismo Święte, dostrzeżemy, że Chrystus ukazał się ap. Tomaszowi w ósmy (wypadający dziś) dzień po Zmartwychwstaniu (...) Dzisiejsze czytanie ewangeliczne jest kontynuacją fragmentu czytanego w trakcie wieczerni święta Paschy.

Wkrótce więcej zdjęć.

— Paweł Karczewski