Dar atoskich mnichów już w Polsce

30 sierpnia w monasterze Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Zwierkach miała miejsce podniosła uroczystość. Tego dnia do tej wspólnoty monastycznej przybyła kopia ikony Bogurodzicy „Pantanassa” (ros. "Wsiecaryca”). Był to dar atoskich mnichów dla tego największego pod względem powołań monasteru w naszym kraju.

Ikona przybyła do Zwierek w przededniu święta ku czci ikony Matki Bożej „Pantanassa”, które Cerkiew obchodzi corocznie 31 sierpnia. Rejsem samolotu z Salonik przywieźli ją najpierw do Warszawy powracający z pielgrzymki na św. górę Atos: Bazyli Piwnik – przedsiębiorca ze stolicy oraz Marek Jakimiuk – kierujący od lat hajnowskim wydawnictwem „Bratczyk”. Nieoficjalne powitanie ikony i przekazanie jej spowiednikowi monasteru w Zwierkach – archimandrycie Gabrielowi – odbyło się na białostockim dworcu kolejowym.

Uroczyste powitanie miało miejsce po godz. 16 przed główną cerkwią zwierkowskiego monasteru poświęconą św. męczennikowi Gabrielowi Zabłudowskiemu. Na tę okoliczność siostry ułożyły piękny dywan ze świeżo skoszonej trawy przyozdobionej różnobarwnymi kwiatami, po którym ikonę wniesiono do cerkwi. Świętość umieszczono w centralnej części świątyni obok całunu Matki Bożej. Następnie archim. Gabriel w asyście ks. Piotra Pietkiewicza, hieromnicha Sawy (Goduna) i ks. Aleksego Petrowskiego odsłużył akatyst przed ikoną Matki Bożej „Pantanassa”, w którym, jak i w samym powitaniu ikony, wzięło udział kilkadziesiąt osób.

Po akatyście, a przed rozpoczęciem całonocnego czuwania, archim. Gabriel zwrócił się jeszcze ze słowem do zebranych. Podkreślił w nim doniosły wymiar wydarzenia religijnego, w której wszyscy brali udział. Mówił też o znaczenie więzi modlitewnej św. góry Atos z monasterem w Zwierkach oraz doniosłej roli, jaką w życiu każdego chrześcijanina pełni Bogurodzica. Następnie Marek Jakimiuk przybliżył zgromadzonym historię ikony, która towarzyszyła mu, a bardziej – jak sam powiedział – „wiodła go” ze św. góry Atos do Białegostoku.

Kulminacyjnym punktem uroczystości była św. Liturgia w dniu święta ikony Matki Bożej „Pantanassa”, która odbyła się w dniu dzisiejszym w monasterze w Zwierkach.

Pierwowzór ikony Bogurodzicy „Pantanasssa” został napisany w XVII wieku. Początkowo znajdowała się ona w Nowym Skicie w Grecji, gdzie nazywano ją „Pani wszystkich” (ros. „Wsiegospoża”) oraz „Wszechwładczyni” (ros. „Wsiepowielitielnica”). Od dawna słynęła ona z cudownej mocy zwalczania uroków i czarów.

W 1987 r. bracia nowoskickiej celi Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy wraz ze swym starcem Józefem Spileotą przenieśli się do monasteru Watopedi na świętej górze Atos, zabierając ze sobą cudowną ikonę Matki Bożej „Pantanassa”. Wraz z ich przybyciem monaster, żyjący wówczas jeszcze według zasad idiorytmii, odrodził się. W latach 1989-1990 wspólnota przeszła na zasadę życia wspólnotowego, a rok później ihumenem na tym miejscu został uczeń starca Józefa – Efrem. Obecnie monaster liczy ponad 100 mnichów, pochodzących z kilkunastu krajów całego świata.

Wielkiemu odrodzeniu monasteru towarzyszyła również rozprzestrzeniająca się coraz szerzej sława przybyłej do Watopedi wraz z mnichami ikony Matki Bożej. Dzięki modlitwom wiernych przed tą ikoną, wiele osób w sposób cudowny odzyskało zdrowie. Szczególnie częste są przypadki uzdrowień chorych na raka.

W 1995 r. z błogosławieństwa ihumena Efrema, na prośbę moskiewskiej Wspólnoty Miłosierdzia św. Jana z Kronsztadu, działającej przy dziecięcym szpitalu onkologicznym w stolicy Rosji, została napisana kopia cudownej ikony. Przybyła ona do Moskwy w 1996 r. i od razu stała się magnesem przyciągającym wiernych modlących się o uzdrowienie od raka. Szybko nie tylko zaczęły się mnożyć cudowne przypadki uzdrowień po modlitwie przed przybyłą z Atosu ikoną, ale też po niej samej w cudowny sposób zaczęła spływać mirra. Ikonę przeniesiono do cerkwi Wszystkich Świętych w Krasnym Siole. Zaczęto odprawiać molebnie w intencji zdrowia z poświęceniem oleju. Jeszcze w tym samym 1995 r. przetłumaczono z greckiego na rosyjski akatyst do Matki Bożej przed jej cudowną ikoną „Pantanassa”, którą w Rosji nazwano „Wszechkrólową”. Molebny są też odprawiane w dziecięcym szpitalu onkologicznym, dokąd regularnie przywożona jest cudowna ikona.

Obecnie w wielu miejscach na świecie jest coraz więcej kopii cudownej ikony „Pantanassa”. Kilka z nich przywiózł ze sobą z Atosu ihumen Efrem, który kilkakrotnie przyjeżdżał do Rosji. W 1997 r. przywieziona przez niego kopia trafiła do moskiewskiego monasteru nowospasskiego, a w 2002 r. do monasteru wałaamskiego. W 2003 r. kopia tej ikony znalazła się w poświęconej jej cerkwi w Odessie. Od 1999 r. kopia tej ikony znajduje się również w cerkwi Zmartwychwstania Pańskiego w Białymstoku.

Kopia ikony Bogurodzicy „Pantanassa”, znajdująca się od wczoraj w monasterze w Zwierkach, została napisana w skicie św. Anny na św. górze Atos. Rozmiarami dokładnie odpowiada oryginałowi, znajdującemu się w atoskim monasterze Watopedi – współcześnie największej liczebnie wspólnocie monastycznej na św. górze. Przed przywiezieniem do Polski kopia ikony była przykładana do oryginału oraz innych relikwii (w tym pasa Bogurodzicy) znajdujących się w Watopedi.

Ikona przedstawia siedzącą na tronie Bogurodzicę w pełnej postaci, z Dzieciątkiem zasiadającym na jej lewym ramieniu. Chrystus prawą ręką błogosławi, a w lewej trzyma zwinięty zwój pisma. Oparcie tronu usłanego poduszkami, posiada charakterystyczne ozdoby w postaci kwiatów. Z tyłu, na drugim planie, po obu stronach tronu znajdują się dwa anioły w modlitewnej pozie.

W 2000 r. inna ikona – dar mnichów św. góry Atos – kopia Iwerskiej ikony Matki Bożej uroczyście przybyła na św. górę Grabarkę, gdzie od tej pory w cerkwi Przemienienie modlą się przed nią setki i tysiące pielgrzymów, ufając w orędownictwo Bogurodzicy przed jej Synem – Jezusem Chrystusem.

— Jarosław Charkiewicz