Orędzie Zwierzchników Cerkwi Prawosławnych

9 marca, w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu, Triumfu Prawosławia, podczas nabożeństwa w Katedrze św. Jerzego w Fanarze, zostało odczytane orędzie uczestników spotkania Zwierzchników i przedstawicieli Cerkwi prawosławnych. W imię Ojca i Syna, i Świętego Ducha! Z łaski Bożej Zwierzchnicy Świętych Autokefalicznego Cerkwi Prawosławnych – do prawosławnych wiernych na całym świecie, do wszystkich naszych chrześcijańskich braci i sióstr, i do każdego człowieka dobrej woli: błogosławieństwo od Boga i pocałunek miłości i pokoju. „Składamy Bogu nieustanne dzięki za was wszystkich, wspominając was w naszych modlitwach” (1 Tes 1,2). 1. Zgromadziwszy się z łaski Wszechdobrego Boga na zaproszenie Patriarchy Ekumenicznego Konstantynopola Bartłomieja w Fanarze w dniach 6-9 marca 2014 r. w braterskiej miłości omówiwszy problemy współcześnie nurtujące nasz Święty Kościół, i wspólnie służąc Panu w świątyni św. Jerzego, w znamiennym dniu Triumfu Prawosławia, zwracamy się do was ze słowem miłości, pokoju i pocieszenia. Będąc w tym świecie, nasza Jedna, Święta, Powszechna i Apostolska Cerkiew Prawosławna w każdej epoce poddawana jest próbom. Pozostając wierną Świętej Tradycji, Cerkiew utrzymuje stały dialog z każdym okresem historycznym, współczując ludziom i rozdzielając ich niepokoje. „Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam na wieki” (Hbr 13,8). W obecnych czasach szczególne napięcia posiadają wyzwania historyczne, w obliczu których prawosławni chrześcijanie nie mogą pozostać obojętni i apatyczni. Dlatego też zgromadziliśmy się razem (por. Dz 2,1) dla refleksji na temat wyzwań i prób stojących przed współczesną ludzkością. „Od zewnątrz walki, a wewnątrz obawy” (2 Kor 7,5) – te słowa Apostoła są aktualne dla Cerkwi również obecnie. 2. Widząc cierpienie ludzi na całym świecie, wyrażamy nasze poparcie dla męczeństwa i podziw dla świadectwa chrześcijan na Bliskim Wschodzie, w Afryce i innych regionach planety. Wspominamy ich podwójne męczeństwo: zarówno za ich wiarę, jak i za zachowania ich historycznie ukształtowanych relacji z ludźmi innych przekonań religijnych. Potępiamy brak pokoju i stabilności, które zmuszają chrześcijan do opuszczenia ziemi, gdzie narodził się Pan nasz Jezus Chrystus i skąd Dobra Nowina rozeszła się po całym świecie. Odczuwamy współczucie dla wszystkich ofiar tragedii w Syrii. Potępiamy wszelkie formy terroryzmu i zniesławiania religii. Uprowadzenie metropolitów Pawła i Jana, innych duchownych i mniszek z monasteru św. Tekli w Maaloula głęboko nas rani. Żądamy ich natychmiastowego uwolnienia. Apelujemy do wszystkich stron konfliktu, domagając się natychmiastowego zaprzestania działań wojennych, uwolnienie więźniów i przywrócenie pokoju w drodze negocjacji. Chrześcijanie Bliskiego Wschodu są zaczynem świata. Pokój dla wszystkich ludzi zapewnieni również pokój dla chrześcijan. Wspieramy Patriarchat Antiocheński w jego posłudze duchowej i humanitarnej, wysiłkach zmierzających do odbudowy tego, co zniszczone i powrotu uchodźców. 3. Gorąco modlimy się w intencji rozmów pokojowych i modlitewnego pojednania w trwającym kryzysie na Ukrainie. Potępiamy groźby przymusowego przejęcia monasterów i świętych świątyń oraz modlimy się o powrót naszych braci, którzy są obecnie poza wspólnotą cerkiewną, na łono Świętej Cerkwi. 4. Głównym zagrożeniem dla sprawiedliwości i pokoju – i na poziomie lokalnym, i globalnym – wynika z globalnego kryzysu gospodarczego. Jej konsekwencje są widoczne na wszystkich poziomach społeczeństwa ludzkiego, którym często brakuje wartości takich, jak uczciwość osobista, braterskiej solidarność i sprawiedliwości. Przyczyny tego leżą nie tylko w sytuacjach kryzysowych w dziedzinie finansowej, a leżą w płaszczyźnie moralnej i duchowej. Nie zgadzając się z ziemskimi idolami władzy, chciwości i hedonizmu, podkreślamy, że naszym powołaniem jest przemienianie świata na gruncie sprawiedliwości, pokoju i miłości. Egocentryzm i nadużywanie władzy, dla wielu podważa przeświadczenia o świętym charakterze osoby ludzkiej, i nie chcą oni zobaczyć obrazu Bożego w tych małych braciach i siostrach (por. Mt 25,40.45). Wielu ludzi pozostaje obojętnymi wobec ubóstwa, cierpienia i przemocy, które są zmorą ludzkości. 5. Cerkiew jest powołana do dawania proroczego słowa na świecie. Wyrażamy nasze zaniepokojenie lokalnymi i globalnymi tendencjami, które podważają i sprawiają zachwianie fundamentami wiary, godności każdej osoby ludzkiej, świętej instytucji małżeństwa i rodziny, jak oraz stworzenia jako daru Bożego. Popieramy niepodważalny święty charakter życia ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci. Za małżeństwo uznajemy związek mężczyzny i kobiety, będący odblaskiem jedności Chrystusa i Jego Cerkwi. Naszą misją jest ochrona środowiska naturalnego, jako zarządcy, a nie jako panowie stworzenia. W tym okresie Wielkiego Postu, zachęcamy naszych duchownych i świeckich do życia w duchu pokuty, dążenia do czystości serca, pokory i przebaczenia i niesienia społeczeństwu świadectwa wiecznego nauczania Pana naszego Jezusa Chrystusa. 6. Spotkanie Zwierzchników daje nam szczególną okazję do wzmocnienia naszej jedności poprzez obcowanie i współpracę. Ponownie potwierdzamy nasze przywiązanie do zasady soborowości jako posiadającej pierwszorzędną wartość zasady jedności Cerkwi. Wyznajemy, jak naucza św. Jana Chryzostom, arcybiskup Konstantynopola, że „imieniem Cerkwi jest imię jedności i harmonii, a nie podziału”. Nasze serca są pełne nadziei na długo oczekiwany Święty i Wielki Sobór, która będzie świadectwem jedności Cerkwi i jej troski o współczesny świat. Na Spotkaniu postanowiliśmy zintensyfikować prace przygotowawcze. Specjalna Międzyprawosławna Komisja Przygotowawcza rozpocznie swoje prace we wrześniu 2014 roku, które potrwają do Świętej Paschy 2015 r., a następnie będzie miało miejsce Przedsoborowa Narada Wszechprawosławna, która zbierze się w pierwszej połowie 2015 roku. Wszystkie decyzje na Soborze i na etapach przygotowawczych będą podejmowane na zasadzie consensusu. Święty i Wielki Sobór zostanie zwołany przez Patriarchę Ekumenicznego Konstantynopola Bartłomieja w 2016 roku, o ile nie zaistnieje nic nieoczekiwanego. Przewodniczącym Soboru będzie Patriarcha Ekumeniczny. Z prawej i lewej strony od niego zasiądą jego współbracia – Zwierzchnicy innych Cerkwi Autokefalicznych. 7. Z jednością nierozerwalnie związana jest misja. Cerkiew nie żyje sama dla siebie. Jej obowiązkiem jest niesienie świadectwa i rozdzielanie darów Bożych z tymi, którzy są blisko i daleko. Uczestnicząc w Świętej Liturgii i modląc się za cały świat, jesteśmy wzywani kontynuować tę liturgię po liturgii, z całą ludzkością dzieląc dary prawdy i miłości, zgodnie z ostatnim przykazaniem i obietnicy Pana: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody [...] A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata” (Mt 28,19-20). 8. Żyjemy w świecie, gdzie wielokulturowość i pluralizm są nieuniknioną i wciąż zmieniająca się rzeczywistością. Zdajemy sobie sprawę, że ani jedna kwestia w naszych czasach nie można rozpatrzona lub rozwiązana poza globalną wizją, bowiem przeciwstawienie lokalnego i światowego prowadzi do wypaczenia prawosławnego sposobu myślenia. Dlatego też w obliczu nienawiści, segregacji i podziałów z całą determinacją głosimy słowo Prawosławia. Uznajemy, że dialog jest zawsze lepszy niż konflikt. Ucieczka i izolacjonizm nie są naszym wyborem. Jeszcze raz potwierdzamy, że naszym obowiązkiem jest bycie otwartym na kontakty z innymi ludźmi i innymi kulturami, chrześcijanami innych wyznań i wyznawcami innych religii. 9. Nie bacząc na wszelkie trudności, głosimy Dobrą Nowinę o Bogu, Który „tak umiłował świat”, że „zamieszkał wśród nas”. Dlatego też my, prawosławni, patrzymy w przyszłość z nadzieją i nie zważając na wszelkie niezgody, pokładamy nadzieję na „Wszechmogącym [...] który był i ma przyjść” (Obj 1,8). Pamiętamy bowiem, że ostatnie słowo – słowo radości, miłości i życia – pozostaje Jego. Jemy przynależy chwała, czci i uwielbienia, teraz i zawsze, i na wieki wieków. Amen. Fanar, 9 marca 2014 r.

— Zwierzchnicy Świętych Autokefalicznego Cerkwi Prawosławnych