Sanocki jubileusz 85-lecia arcybiskupa Adama

Dzień 14 sierpnia w szczególny sposób zapisał się w historii Prawosławnej Diecezji Przemysko-Nowosądeckiej. Właśnie tego dnia, gdy Kościół prawosławny obchodzi święta Wspomnienia Świętego Drzewa Krzyża Pańskiego i św.św. Braci Męczenników Machabeuszy, przypadł jubileusz 85-lecia najstarszego prawosławnego hierarchy w Polsce – arcybiskupa przemyskiego i nowosądeckiego Adama. Obchody tej znaczącej rocznicy zebrały w sanockiej cerkwi katedralnej Świętej Trójcy wielu dostojnych gości, na czele ze zwierzchnikiem Kościoła prawosławnego w Polsce, metropolitą warszawskim i całej Polski Sawą.

Przyszły hierarcha, Aleksander Dubec, urodził się 14 sierpnia 1926 roku we wsi Florynka koło Krynicy na zachodniej Łemkowszczyźnie. W 1947 r., podobnie jak wielu innych Ukraińców, został w ramach akcji „Wisła” deportowany z ojczystych gór na zachodnie ziemie Polski. Gdy tylko pojawiła się taka możliwość Aleksander Dubec wstąpił do Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, które ukończył w 1960 roku. Cztery lata później ukończył Chrześcijańską Akademię Teologiczną, a 30 stycznia 1965 r. przyjął święcenia kapłańskie z rąk arcybiskupa Jerzego (Korenistowa). Swoją pracę duszpasterską rozpoczął w Wysowej i Kalnikowie, ale już w 1966 roku skierowano go do Sanoka, gdzie został proboszczem i dziekanem. Po prawie dwudziestu latach, gdy możliwym stał się odrodzenie prawosławnej struktury diecezjalnej na Podkarpaciu, duchowny wybrany został przez sobór biskupów na biskupa. Chirotonia biskupia archimandryty Adama na biskupa lubelskiego odbyła się 30 stycznia 1983 r. Ingres biskupa Adama na katedrę biskupią w Sanoku 30 października 1983 r. stał się wydarzeniem historycznym, gdyż po prawie 300 latach nieistnienia odrodziła się dawna prawosławna diecezja przemyska. Kolejne lata stały się okresem budowania zrębów nowo odrodzonej diecezji przemysko-nowosądeckiej z siedzibą w Sanoku. W 1996 r. hierarcha podniesiony został do godności arcybiskupa.

Uroczystości jubileuszowe rozpoczęły się 13 sierpnia całonocnym czuwaniem. Głównym momentem uroczystości była Boska Liturgia 14 sierpnia, której przewodniczył zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce, metropolita Sawa wraz z jubilatem – arcybiskupem Adamem, a także arcybiskupem preszowskim i całej Słowacji Janem, arcybiskupem lwowskim i drohobyckim Augustynem, arcybiskupem lubelskim i chełmskim Ablem oraz biskupem gorlickim Paisjuszem. Licznie zgromadziło się duchowieństwo diecezji przemysko-nowosądeckiej, a także goście z innych diecezji. Śpiewał chóru Prawosławnej Diecezji Przemysko-Nowosądeckiej „Irmos” pod dyrekcją Marianny Jarej. Na jubileusz przybyli również przedstawiciele władz samorządowych regionu, służb konserwatorskich, organizacji ukraińskich i łemkowskich, Kościoła katolickiego dwóch obrządków. Licznie wypełnili sanocką cerkiew wierni diecezji przemysko-nowosądeckiej.

Poruszające kazanie wygłosił po Ewangelii arcybiskup Abel. Przywołał on drogę życiową jubilata, podkreślając, że „ten krzyż, który Bóg dał młodemu pasterzowi, zdołał on nieść przez cały okres swej służby (…). Bóg ten nielekki życiowy krzyż wynagrodził radością zmartwychwstania, gdyż nie można inaczej nazwać momentu, gdy nastał rok 1983, gdy odrodziła się struktura diecezjalna życia naszej Cerkwi tu, na Podkarpaciu. To było zmartwychwstanie dla ukraińskiego narodu Podkarpacia w łonie Świętej Cerkwi”.

Po Liturgii metropolita Sawa wraz z hierarchami i duchowieństwem celebrował nabożeństwo dziękczynne (moleben) w intencji arcybiskupa Adama, podczas którego wiele razy wznoszono modlitwy za zdrowie jubilata i śpiewano Mnohaja lita.

Na koniec uroczystości do jubilata zwrócił się ze słowem w języku ukraińskim zwierzchnik Kościoła prawosławnego w Polsce – metropolita Sawa. Zauważył on, że „gdy 85 lat temu Pan powołał Cię na świat, nikt nie myślał, jak ważne miejsce przyjdzie Ci zająć w historii naszej Cerkwi. Nikt nie domyślał się, że mała Florynka może wydać człowieka mocnej wiary. (…) Urodziłeś się na tej ziemi, gdzie po trzystu latach oderwania od Matki - Cerkwi rozpoczął się proces powrotu do prawosławia ludności unickiej (…). Dzisiejszy dzień jest podziękowaniem Bogu od całej Cerkwi w Polsce za Ciebie i Twoich wiernych razem z duchowieństwem.”

Po zakończeniu nabożeństw jubilat jeszcze przez kilkadziesiąt minut przyjmował życzenia od zgromadzonych w sanockiej katedrze hierarchów, duchownych, wiernych, przedstawicieli władz. Uroczystości zakończyły w nastroju wdzięczności Bogu za 85 lat życia i służby zasłużonego hierarchy.

Relacji z sanockich uroczystości można wysłuchać w niedzielę 21 sierpnia w audycji "Dzwony Chołmszczyny i Pidlaszszia", która będzie nadana w Radiu "Orthodoxia" w Białymstoku o godz. 17.40 oraz na portalu Prawosławnego Radia Internetowego Diecezji Lubelsko-Chełmskiej pri-lublin.eu.

— Grzegorz Kuprianowicz