Święto Białostockiej Ikony Bogurodzicy

Jak co roku, w drugi czwartek po Pięćdziesiątnicy, odbyły się uroczystości ku czci Matki Bożej związane ze świętem Białostockiej Ikony Bogurodzicy.

Uroczystości rozpoczęły się dzień wcześniej całonocnym czuwaniem celebrowanym przez abp. Jakuba w asyście przybyłego duchowieństwa. Liturgii w dniu święta przewodniczyli arcybiskup białostocki i gdański Jakub oraz biskup supraski Grzegorz.

W trakcie nabożeństwa z arcypasterskim słowem zwrócił się do wiernych biskup Grzegorz. Jego homilia odnosiła się między innymi do miłości i nieustannej opieki Matki Bożej. Kiedy podchodzicie do ikony Matki Bożej, miejcie na uwadze, że Ona was zawsze chroni. Władyka opisał także epizod w życiu św. Andrzeja, który widział cały raj - proroków, apostołów, męczenników i hierarchów - i był bardzo zdziwiony, że wśród świętych nie spotkał Matki Bożej. Zdziwiony zapytał: Gdzie jest Przenajświętsza Bogurodzica? Usłyszał odpowiedź - Ona jest na ziemi i ociera łzy tym, którzy cierpią.

Białostocka Ikona jest wzorowana na Supraskiej. Na początku XVII w. klasztor w Supraślu zajęli unici, a prawosławni zostali pozbawieni czczonej ikony, co stało się powodem zlecenia wykonania kopii ikony nieznanemu ikonografowi. Ikona została uroczyście poświęcona i umieszczona w białostockiej cerkwi. Przez półtora wieku była główną świętością miasta. Modliła się przed nią m.in. rodzina Romanowów ze św. carem Mikołajem II podczas pobytu w Białymstoku w 1897 r. Przed ikoną każdego dnia odprawiano nabożeństwa, a w jej święto przybywały rzesze pielgrzymów z Białegostoku i okolic. Tego dnia po Świętej Liturgii głównymi ulicami miasta przechodziła procesja z Białostocką Ikoną Matki Bożej. W 1915 r. podczas I wojny światowej wycofujący się w głąb Rosji prawosławni uciekinierzy zabrali ze sobą cudowną ikonę Bogurodzicy. Po wojnie nie powróciła już na swoje dawne miejsce. Zachowało się jednak kilka wiernych kopii tej ikony, na podstawie których po II wojnie światowej sporządzono nową Białostocką Ikonę Matki Bożej. Obecnie znajduje się ona w południowej (prawej) części cerkwi.

Historia ikony: opr. autor na podstawie książki „Ikony Matki Bożej” (Jarosław Charkiewicz)

— Paweł Karczewski