Święto Białostockiej Ikony Matki Bożej

18 czerwca 2009 roku Cerkiew czci pamięć Białostockiej Ikony Matki Bożej – święto wypada w drugi czwartek po Pięćdziesiątnicy (4. dzień piotrowego postu).

Świątecznym uroczystościom (w białostockiej katedrze pw. św. Mikołaja) – całonocnemu czuwaniu i Boskiej Liturgii – przewodniczył arcybiskup białostocki i gdański Jakub w asyście kleru katedry i licznie przybyłych duchownych z Diecezji Białostocko-Gdańskiej.
Podczas św. Liturgii śpiewał chór pod dyrekcją Joanny Jurczuk, a kazanie wygłosił ks. Michał Czykwin – wikariusz parafii św. Jana Teologa w Białymstoku (Bacieczki).
Po nabożeństwie odbyła się uroczysta procesja (krestnyj chod) z ikoną. Jak podkreślił proboszcz katedry (ks. mitrat Jan Fiedorczuk), Bogurodzica przedstawiana na Białostockiej Ikonie to patronka wszystkich białostoczan (nie tylko prawosławnych), Matka Boża jest bowiem matką wszystkich stąpających po ziemi.

Dźwiękowa relacja ze święta jest dostępna do odsłuchania bądź ściągnięcia ze strony internetowej Radia Orthodoxia (tutaj)

Wieczorem rzesze wiernych (w szczególności gimnazjalistów i uczniów szkół średnich) zgromadziły się na śpiewanym akatyście ku czci Matki Bożej, połączonym z nabożeństwem dziękczynnym za kończący się rok szkolny.

Białostocka Ikona jest wzorowana na Supraskiej. Na początku XVII w. klasztor w Supraślu zajęli unici, a prawosławni zostali pozbawieni czczonej ikony, co stało się powodem zlecenia wykonania kopii ikony nieznanemu ikonografowi. Ikona została uroczyście poświęcona i umieszczona w białostockiej cerkwi. Przez półtora wieku była główną świętością miasta. Modliła się przed nią m.in. rodzina Romanowów z carem Mikołajem II podczas pobytu w Białymstoku w 1897 r. Przed ikoną każdego dnia odprawiano nabożeństwa, a w jej święto przybywały rzesze pielgrzymów z Białegostoku i okolic. Tego dnia po Świętej Liturgii głównymi ulicami miasta przechodziła procesja z Białostocką Ikoną Matki Bożej. W 1915 r. podczas I wojny światowej wycofujący się w głąb Rosji prawosławni uciekinierzy zabrali ze sobą cudowną ikonę Bogarodzicy. Po wojnie nie powróciła już na swoje dawne miejsce. Zachowało się jednak kilka wiernych kopii tej ikony, na podstawie których po II wojnie światowej sporządzono nową Białostocką Ikonę Matki Bożej. Obecnie znajduje się ona w południowej (prawej) części cerkwi.

Historia ikony: opr. autor na podstawie książki „Ikony Matki Bożej” (Jarosław Charkiewicz)

— Paweł Karczewski