Święto patrona monasteru w Jabłecznej

25 czerwca jest dniem wspomnienia św. Onufrego Wielkiego, egipskiego ascety z IV wieku, który po dzień dzisiejszy jest jednym z najbardziej czczonych świętych w polskim prawosławiu. Domem świętego Onufrego jest monaster jabłeczyński – najstarszy, nieprzerwanie istniejący monaster Rzeczypospolitej, który przez cały okres swego istnienia zachował wierność prawosławiu, w którym nigdy nie zostało przerwane życie monastyczne i mnisza modlitwa. Święty Onufry swym domem uczynił niezwykłe miejsce pośród nadbużańskich łąk zalewowych w otoczeniu wiekowych dębów, opiewanych chórami ptaków, gdzie człowiek przez wieki nie śmiał ingerować i niszczyć przyrodę, a jedynie uczynił z niej miejsce modlitwy, pragnąc na nowo odbudować utracony raj wysiłkiem modlitwy i tajemnicą św. Liturgii, przemieniającej rzeczywistość.

W tym roku mija 525 lat od umownej daty założenia monasteru, za którą przyjmuje się rok powstania pierwszego ewangeliarza liturgicznego monasteru. Od przeszło pięciu wieków rokrocznie, nie patrząc na wojny i dziejowe przemiany, do monasteru przychodzą pielgrzymki, pragnąc pokłonić się ikonie świętego Onufrego, która przez 500 lat jest przechowywana w klasztorze, aby otworzyć przed świętym swoje serca pełne próśb, zmartwień, wdzięczności i nadziei. Święty Onufry stał się „szybkim pomocnikiem”, jak go nazywa ludowa pieśń, ukochanym świętym, niejako domownikiem miejscowej ludności, do którego jak do najbliższej osoby ludzie zwracają się z prośbą o pomoc, zawierzając i ufając mu.

Roli monasteru w Jabłecznej nie można przecenić – jest on skarbem duchowości i kultury Cerkwi prawosławnej w Polsce, skarbnicą doświadczenia modlitwy, która wyraziła się w skarbach kultury, najcenniejszych ikonach, które od pięciu wieków są czczone i spoglądają na przychodzących, wsłuchują się w prośby każdego.

W bieżącym roku monasterowi w Jabłecznej, na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, został nadany zaszczytny status „Pomnika Historii” – to najwyższe odznaczenie dla zabytków w Polsce. Poprzez ten akt została doceniona wielka, ponad pięćsetletnia spuścizna jabłeczyńskiego monasteru.

Uroczystości monasterskie rozpoczęły się w przeddzień święta św. Liturgią, odprawioną przez braci monasteru i duchowieństwo, które wraz z pielgrzymami przybyło na święto. Podczas św. Liturgii śpiewał chór pielgrzymów. Po raz trzydziesty do monasteru przybyła piesza pielgrzymka z Białegostoku, prowadzona przez duchownych: ks. Jarosława Jóźwika, ks. Pawła Sterlingowa, ks. Andrzeja Żukowickiego, która przez dziewięć dni niestrudzenie zmierzała do Jabłecznej. Tradycyjnie do monasteru przybyła piesza pielgrzymka z pobliskich Sławatycz, prowadzona przez miejscowego proboszcza ks. Michała Wasilczyka. Przybyły także pielgrzymki autokarowe z Białegostoku, Bielska Podlaskiego, Hajnówki, Mielnika z Łemkowszczyzny, a także wierni z innych miejscowości z Polski i zagranicy. Bracia monasteru składają pokłon wszystkim pielgrzymom i zapewniają o modlitwie.

Tegorocznym uroczystościom, ze względów zdrowotnych, nie mógł przewodniczyć Jego Eminencja Wielce Błogosławiony Sawa, Metropolita Warszawski i całej Polski, który piastuje godność świątobliwego archimandryty monasteru, który jako stauropigia jest kierowany bezpośrednio przez zwierzchnika Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Tegorocznym uroczystościom przewodniczył Jego Ekscelencja arcybiskup lubelski i chełmski Abel wraz ze wszystkimi członkami Soboru Biskupów. Całonocne czuwanie było odprawione przez wszystkich hierarchów wraz z przybyłym duchowieństwem. Akatyst przed ikoną św. Onufrego, tradycyjnie śpiewany przez wszystkich wiernych, tłumnie wypełniających monasterską cerkiew, został odprawiony o godzinie 23:00 przez arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba oraz biskupa hajnowskiego Pawła. Nocnej św. Liturgii o godzinie 1.00 w kaplicy Zaśnięcia Bogurodzicy przewodniczył biskup siemiatycki Warsonofiusz; śpiewał podczas niej miejscowy chór parafialny pod dyrekcją dr. Daniela Sawickiego. Świętej Liturgii w kaplicy Świętego Ducha przewodniczył biskup supraski Andrzej, a antyfonalnie śpiewały dwa chóry: męski zespół „Katapetasma” pod dyrekcją Łukasza Hajduczeni i żeński zespół „Armonia” pod dyrekcją Aleksandry Szymaniuk. Głównej św. Liturgii przewodniczył arcybiskup lubelski i chełmski Abel w asyście arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba, arcybiskupa wrocławskiego i szczecińskiego Jerzego, arcybiskupa przemyskiego i gorlickiego Paisjusza, arcybiskupa bielskiego Grzegorza, biskupa łódzkiego i poznańskiego Atanazego oraz biskupa hajnowskiego Pawła. Śpiewał chór studentów i absolwentów Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie i Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, prowadzony przez prof. Włodzimierza Wołosiuka. Okolicznościowe kazanie wygłosił ihumen Pantelejmon.

Po św. Liturgii, zakończonej uroczystą procesją, do wiernych zwrócił się arcybiskup Abel, dziękując wszystkim za miłość do świętego miejsca, troskę i oddanie, za sprawą których kontynuujemy historię i dzieło naszych przodków, ubogacamy się duchowo, a poprzez to zmieniamy ku dobremu nasze społeczeństwo. Jego Ekscelencja dziękował obecnym władzom państwowym – przedstawicielom Sejmu i Senatu RP oraz władzom samorządowym. Słowa wdzięczności hierarcha skierował do namiestnika, archimandryty Piotra i braci monasteru, którym dziękował za organizację święta, codzienne trudy i nieustanną modlitwę. Arcybiskup Abel złożył archimandrycie Piotrowi imieninowe życzenia, gdyż dzień świętego Onufrego jest również dniem pamięci św. Piotra Atoskiego, patrona obecnego namiestnika.

Ojciec namiestnik dziękował wszystkim wiernym, pielgrzymom i gościom, którzy przybili na święto, podkreślając, że monaster jest otwarty dla każdego, jest miejscem, gdzie nikt nie pyta skąd człowiek przybywa, bo wszyscy przychodzą tu w jednym celu. Szczególne słowa wdzięczności były skierowane do Bractwa Młodzieży Prawosławnej oraz grupy młodych ludzi, związanych z monasterem, którzy rokrocznie przybywają pomóc w organizacji święta, stając się wielkim wsparciem dla braci monasteru.

Wedle tradycji, zapoczątkowanej w minionym roku za sprawą Redakcji Ekumenicznej TVP, główna św. Liturgia ze święta monasterskiego była transmitowana w pierwszym programie TVP; jej nagranie można obejrzeć na platformie TVP VOD.

Bracia monasteru w Jabłecznej

zdjęcie: protodiakon Wiaczesław Perek, „Prawosławie w obiektywie”, Aleksander Wasyluk

za: orthodox.pl