Temat Wartości duchowe Tygodnia Męki Chrystusowej na Wszechnicy Kultury Prawosławnej

W dniu 30 marca w Centrum Kultury Prawosławnej w ramach Wszechnicy Kultury Prawosławnej odbył się wykład na temat: „Wartości duchowe Tygodnia Męki Chrystusowej i Tradycja z tym związana w greckim prawosławiu.”. Wygłosił go Adam Magruk, katecheta, doktorant Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.

Wielki Post to czas, kiedy wierni idą na spotkanie z Bogiem, przynosząc mu w darze owoce skruchy, obiecują poprawę. W Wielkim Tygodniu natomiast, role się odwracają. Sam Zbawiciel wychodzi ludziom na spotkanie, krocząc drogą przez poniżenie, oplucie, krzyż, zstąpienie do otchłani i w końcu – Zmartwychwstanie.

W Wielki Poniedziałek Cerkiew wspomina starotestamentowego Józefa, syna Jakuba. Po analizie jego historii można dostrzec analogię do dziejów samego Chrystusa. Tego dnia w świątyniach odczytuje się perykopę o drzewie figowym – drzewie poznania dobra i zła. W tradycji greckiej jutrznia sprawowana jest wieczorem. Z prezbiterium wynosi się wówczas ikonę Chrystusa – Oblubieńca.

W Wielki Wtorek podczas Liturgii czytane są: Ewangelia o znakach poprzedzających Drugą Paruzję, przypowieść o dziesięciu pannach, o talentach i o Sądzie Ostatecznym. Wszystkie te fragmenty łączy jeden wspólny pierwiastek – traktują one o powtórnym nadejściu Jezusa.

W Wielką Środę wspominamy namaszczenie Chrystusa przez grzeszną kobietę w Betanii, a także podjęcie przez Judasza zamiaru wydania Zbawiciela arcykapłanom. W greckich cerkwiach w trakcie nabożeństwa jutrzni wynoszona jest na środek ikona Ostatniej Wieczerzy.

Wielki Czwartek to pamiątka Ostatniej Wieczerzy, ustanowienia przez Chrystusa sakramentu sakramentów – Eucharystii oraz zdrady Judasza. Po powrocie z porannego nabożeństwa w greckich domach wypieka się cureki – paschalne chałki. Wieczorem zaś, duchowny czyta 12 perykop ewangelicznych, zawsze przodem do wiernych. Tego dnia przygotowuje się też katafalk, na którym spocznie Płaszczenica. Zdobione są rozmaitymi kwiatami i owe kompozycje nierzadko pretendują do miana małych dzieł sztuki.

W Wielki Piątek z reguły nie sprawuje się Boskiej Liturgii. Wyjątek stanowi pokrycie się tego dnia ze świętem Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. Na terenie całej Grecji rozbrzmiewa żałobny dźwięk dzwonów, a flagi państwowe opuszczone są do połowy masztu. Kapłani przyoblekają białe szaty. Po nabożeństwie wierni udają się na cmentarze i składają tam kwiaty.

Liturgię Wielkiej Soboty określa się Pierwszym Zmartwychwstaniem. Kapłan wynosi z ołtarza kosz z liśćmi laurowymi (symbolem zwycięstwa) i rozrzuca je po całej cerkwi.

W Niedzielę Zmartwychwstania, zaraz po aklamacji duchownego, niebo rozjaśniają kolorowe sztuczne ognie. Wierni pozdrawiają się słowami: Christos Anesti. W tym szczególnym i doniosłym dniu Państwo zabiega o to, by nikt nie był głodny, by nikt nie był sam.

Greckie szkoły zwalniają uczniów z zajęć dydaktycznych w Tygodniu Paschalnym, jak również w tygodniu poprzedzającym Paschę.

Fot.: Marcin Surynowicz

— Natalia Dawidiuk