Trwa IV białowieskie spotkanie prawosławnej inteligencji

Od soboty skansen kultury ruskiej w Białowieży już po raz czwarty gości naukowców, publicystów i przedstawicieli prawosławnej inteligencji. Spotkanie jest okazją do dyskusji nad aktualnymi problemami społeczności prawosławnej w Polsce. Na sobotę zaplanowano cykl prelekcji z dyskusją (tematy referatów prezentujemy poniżej). Organizatorem spotkania jest Stowarzyszenie kulturalne „Ruś” oraz Stowarzyszenie „Skansen” w Białowieży. Spotkanie potrwa do niedzieli.

Jedna z prelegentek, Anna Radziukiewicz (miesięcznik "Przegląd Prawosławny") w swoim wystąpieniu mówiła o historii indywidualizmu w Europie, który poczynając od okresu Odrodzenia staje się głównym motorem napędowym kształtowania się światopoglądu zachodnioeuropejskiego. Publicystka właśnie w Renesansie upatruje początek rozchodzenia się cywilizacji zachodniej i wschodniej.

W swoim wystąpieniu wymienia przykłady postaci chrześcijańskiego Wschodu: świętych mnichów, ojców oraz obrońców prawosławia, które reprezentowały zgoła inną antropologię – psychofizycznego połączenia z sacrum, przyrodą oraz wspólnotą międzyludzką. Według dziennikarki Przeglądu Prawosławnego antropologia po Odrodzeniu skupiła się na samym człowieku, zapominając o jego relacji z Bogiem i teologią. Po wygłoszeniu referatu nastąpiła ożywiona dyskusja.

Prof. Anatol Odzijewicz, jeden z założycieli białowieskiego skansenu oraz prowadzący spotkanie, wyraził przekonanie iż tego typu wydarzenia są organizowane po to, by propagować wartości kultury ruskiej.

Powinniśmy zadbać o autentyczność, jak robi to na przykład Doroteusz Fionik z Bielska Podlaskiego. Chciałbym stworzyć coś trwałego, co będzie łączyć poróżnioną narodowościowo oraz ideologicznie społeczność prawosławnych Rusinów na Podlasiu – powiedział.

Zdaniem profesora Odzijewicza kategorie białoruskości i ukrainskości są zbyt wąskie by ukazać rzeczywisty obraz mniejszości, którą reprezentuje. Według niego prawdzie dużo lepiej odpowiada idea trzech wielkich zjednoczonych narodów ruskich (białoruskiego, ukraińskiego i rosyjskiego) wraz z ich bogatą spuścizną kulturową, duchową oraz materialną. Skansen kultury ruskiej w Białowieży ma pokazywać przede wszystkim autentyczną kulturę materialną lokalnej ludności, która zanika.

Stowarzyszenie Skansen w Białowieży chcąc zainteresować młodych prawosławnych Rusinów jak wyglądało życie codzienne ich dziadków i pradziadków planuje przeprowadzić warsztaty etnograficzne, podczas których zostaną odnowione, zarchiwizowane i zinwentaryzowane eksponaty zgromadzone w ciągu kilkunastu ostatnich lat istnienia białowieskiego skansenu.

Program referatów:

Prof. Bazyli Białokozowicz, 200-lecie urodzin Gogola, Poseł Eugeniusz Czykwin, Aktualna sytuacja polityczna w kraju i regionie, Prof. Małgorzata Kowalska, Wolny Uniwersytet Białoruski w Wilnie, informacja, O. dr Marek Ławreszuk, Problemy narodowości w Cerkwi prawosławnej, Prof. Antoni Mironowicz, Nowe materiały źródłowe, dotyczące monasteru w Supraślu, Anna Radziukiewicz, Koncepcja człowieka Wschodu i Zachodu, Jan Syczewski, Budowa pomnika – dzwonnicy i kaplicy prawosławnych ofiar, męczenników za wiarę i narodowość w latach 1939-1956, informacja.

— Tomasz Sulima