W Komańczy...

Z pożaru cerkwi prawosławnej w Komańczy, mającego miejsce 13 września 2006 r. ocalała dzwonnica, która pochodzi z 1834 roku, a obecnie służy jako tymczasowa cerkiew. Zachował się kamienny fundament, piękne kamienne schody do świątyni i część opalonych bali. W nienaruszonym stanie zachowały się kamienne nagrobki wokół cerkwi, dwa krzyże drewniane i otaczający cerkiew mur z kamienia rzecznego. Wszystko to - otoczone starym drzewostanem.

Zabytkowa cerkiew w Komańczy zbudowana została w latach 1801 - 1805 na obronnym wzgórzu, pierwotnie jako grekokatolicka na miejscu starej prawosławnej cerkwi spalonej w 1800 r., datowanej na 1565. W 1961 roku cerkiew zamknięto przez władze, pod pretekstem zdelegalizowania Kościoła grekokatolickiego. Mówiono o zamiarze jej rozebrania lub w najlepszym wypadku przeniesienia do skansenu w Sanoku. Dopiero po przejściu na prawosławie kilku rodzin, wiernym przekazano klucze do świątyni - tym samym cerkiew uratowano. W 1962 roku ponownie została erygowana parafia prawosławna, a 7 stycznia 1963 roku, na Boże Narodzenie, sprawowane było pierwsze nabożeństwo. Niewielka prawosławna wspólnota wiernych funkcjonowała, starannie dbając o cerkiew i jej otoczenie. Przeprowadzono wiele prac konserwatorskich i restytucyjnych. Jeszcze w roku 2006 miały być wstawione nowe okna. Niestety pożar - do dzisiaj jeszcze z niewyjaśnionych przyczyn - zniweczył wszelkie plany. Obecny plan jest jeden – odbudowa cerkwi, pełna konserwacja i restytucja cerkiewnego zabytkowego zespołu w Komańczy.

Z błogosławieństwa ordynariusza diecezji przemysko-nowosądeckiej, ks. arcybiskupa Adama i przy jego aktywnym uczestnictwie organizowane są spotkania robocze i trwają prace - m.in. zbiórka środków na odbudowę cerkwi, kompletowanie dokumentacji - celem uzyskania pozwoleń na budowę oraz przygotowania do gromadzenia materiałów budowlanych.

Zaraz po pożarze nadeszły wyrazy współczucia i wzruszające propozycje: telefon od proboszcza parafii Zmartwychwstania Pańskiego z Siemiatycz ks. Bazylego Litwiniuka i ks. Mirosława Niczyporuk, z propozycją przekazania rozbieralnej cerkwi na użytek Komańczy; proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Komańczy ks. M. Szumigraj zaproponował udostępnienie miejscowego kościoła. Jednak po pożarze podjęto decyzję, że najlepszym wyjściem będzie sprawowanie nabożeństw w miejscu od wieków uświęconym modlitwami przodków. Następnego dnia, 14 września, przystąpiono do odnowy życia parafialnego. Do zachowanej dzwonnicy, która obecnie służy za nawę środkową cerkwi, dobudowano prowizoryczne prezbiterium i przedsionek, aby było gdzie celebrować nabożeństwa. 17 września, w niedzielę, odbyła się Liturgia, a w dzień parafialnego święta Opieki Bogurodzicy tymczasowa cerkiew w Komańczy była przygotowana do warunków zimowych. Boską Liturgię celebrował ks. arcybiskup Adam w obecności duchownych i wielu wiernych, którzy przyjechali z różnych parafii diecezji.

Arcybiskup Adam powołał Społeczny Komitet Odbudowy Cerkwi w Komańczy pod przewodnictwem dziekana sanockiego ks. Juliana Felenczaka, w skład którego weszła Rada Parafialna oraz wielu honorowych członków - ludzi, którzy przychylnie ustosunkowali się do odbudowy cerkwi. Lista jest otwarta.

Przeprowadzono zbiórki pieniędzy, w których uczestniczyły parafie prawosławne, rzymskokatolickie z okolic powiatu sanockiego, osoby indywidualne, rzadziej firmy. Szczególną inicjatywę przejawiają ludzie wrażliwi na kulturę i sztukę cerkiewną oraz ci, widzący „brata w potrzebie”, którzy dzielą się swoimi zdjęciami, utworami, radą. Przedstawiciele Lasów Państwowych zadeklarowali pomoc w postaci drewna, które pozyskane będzie w I kwartale 2007 roku. Inni organizują zbiórki pieniędzy - Plener w Woli Michowej, w którym brali udział artyści z całej Europy. Chór diecezjalny "Irmos" na swoich koncertach w Sanoku, Przemyślu, Rzeszowie, Lublinie i Chełmie przeprowadził zbiórki pieniężne i przekazał je na konto parafii. Do akcji wsparcia finansowego na rzecz Komańczy włączyli się: przewodniczący Episkopatu Polski i Metropolita Przemyski ks. arcybiskup Józef Michalik, ordynariusz Prawosławnej Diecezji Lubelsko – Chełmskiej ks. arcybiskup Abel, Ambasada Grecji w Warszawie, w Lublinie - Konsul Generalny Ukrainy, radio, Towarzystwo Ukraińskie oraz obydwie parafie prawosławne, a w Rzeszowie - parafia rzymskokatolicka św. Krzyża, parafia prawosławna św. Mikołaja i radio, w Sanoku – prawosławna parafia katedralna św. Trójcy i parafia rzymskokatolicka – klasztor o.o. Franciszkanów oraz telewizja.

Media i prasa nagłośniły sprawę odbudowy cerkwi oraz podały do wiadomości publicznej numer konta bankowego parafii. Wydawnictwo prawosławne „Bratczyk” z Hajnówki zorganizowało sprzedaż książek na cel budowy cerkwi. Parafia prawosławna pw. Włodzimierza Wielkiego w Krynicy oraz Ośrodek Kultury Prawosławnej w Gorlicach wydały specjalne "cegiełki" - pocztówki, które są do nabycia w parafiach diecezji.

Obecnie sporządzana jest dokumentacja niezbędna do rozpoczęcia odbudowy świątyni i gromadzenia środków finansowych. Do 22 grudnia 2006 r. na konto wpłynęło 91 440 złotych. Jest to ok. 7,5 % środków niezbędnych do odbudowy zabytkowej, drewnianej cerkwi w Komańczy wraz z odtworzeniem wyposażenia. Święty Sobór Biskupów PAKP w Warszawie na swym posiedzeniu 28 listopada br. wyznaczył na dzień 21 stycznia 2007 r. we wszystkich prawosławnych cerkwiach w Polsce zbiórkę na rzecz odbudowy cerkwi. Parafie diecezji przemysko-nowosądeckiej oferują do sprzedaży płytę – cegiełkę (25 zł), nowe nagranie kolęd w wykonaniu chóru „Irmos”. Mamy nadzieję, że z Bożą pomocą wiosną 2007 r. rozpoczniemy odbudowę cerkwi prawosławnej w Komańczy.

Dziękując za pomoc prosimy o wsparcie w odbudowie cerkwi w Komańczy - wpłaty prosimy kierować na konto: parafia prawosławna w Komańczy PBS o/Sanok 97 8642 0002 2001 0033 7832 0001 Wszystkim ofiarodawcom serdecznie dziękujemy.

W imieniu swoim, parafian oraz członków Społecznego Komitetu Odbudowy Cerkwi Prawosławnej w Komańczy składamy serdeczne życzenia zdrowych i błogosławionych Świąt Bożego Narodzenia. Niech Wszechmogący Bóg otoczy swoją Łaską wszystkich ofiarodawców budowy cerkwi Opieki Bogurodzicy. Niech Nowy Rok będzie dla nas wszystkich rokiem owocnym w Dobro i Prawdę, a Chrystus - Dzieciątko Boże, nasz Zbawiciel niech będzie Światłem w ciemnościach naszych życiowych zmagań i drogowskazem w codziennym życiu naszego chrześcijańskiego powołania.

Dzisiaj Dziewica powiła Pana istnienia I ziemia grotę ofiaruje Niedostępnemu. Aniołowie głoszą chwałę z pasterzami, A w ślad za gwiazdą krocza magowie, Dla nas bowiem urodziło się Dziecię Małe, Przedwieczny Bóg! (Kondakion Święta Bożego Narodzenia)

fot. www.orthphoto.net

— ks. Marek Gocko<br>ks. Julian Felenczak