W Supraślu i na Krecie

Idea Akademii Supraskiej nabiera kształtów. Faktyczne rozpoczęcie inwestycji w skrzydle hotelowym, integralnym jej elemencie, to już kwestia tygodni. Teraz czas na kolejny krok – przygotowanie dokumentów na potrzeby części konferencyjnej z całym jej wyposażeniem i zapleczem. Aby zrobić to dobrze należy poznać specyfikę funkcjonowania podobnych centrów konferencyjnych. Temu właśnie służyła 3-dniowa wizyta robocza w Prawosławnej Akademii Kety (miejscowość Kolympari), do której doszło w połowie maja.

Do najstarszego tego typu obiektu w prawosławnym świecie udała się, z błogosławieństwem biskupa Jakuba, grupa czterech osób zaangażowanych w prace zmierzające do utworzenia Akademii Supraskiej: o. Włodzimierz Misijuk – pomysłodawca całej idei, Adam Musiuk – odpowiedzialny za koordynację renowacji, Janusz Kaczyński – główny architekt Monasteru w Supraślu oraz Mariusz Nikiciuk – odpowiedzialny za pozyskiwanie i rozliczanie dotacji unijnych. Wyjazd został sfinansowany ze środków przekazanych specjalnie na ten cel przez kilku podlaskich przedsiębiorców, za co należą im się szczególne podziękowania.

Trzydniowy pobyt w kreteńskiej Akademii obfitował w prezentacje, dyskusje i niekończące się sesje pytań i odpowiedzi dotyczących zarówno obiektu gospodarzy spotkania, jak i powoływanej do zycia Akademii Supraskiej. Wszystko po to, aby korzystając z doświadczeń bardziej doświadczonych Greków tak zaprojektować renowację i wyposażenie wydzielonych pomieszczeń monasteru w Supraślu, aby można było jak najlepiej realizować w nich wyznaczone cele.

Prawosławna Akademia Krety wywołuje niesamowite wrażenie. Położona jest nad samym morzem (jednocześnie na zboczu góry), tuż obok XVII-wiecznego monasteru Gonias, około 20 kilometrów od Chania (drugiego co do wielkości miasta na Krecie, położonego w zachodniej części wyspy). Składa się z dwóch dużych budynków, w których mieści się osiem sal konferencyjnych (w tym jedna na 730 (!) osób z siedmioma kabinami dla tłumaczy, z możliwością podziału na trzy sale), hotel ze 130 miejscami noclegowymi, kuchnia z przestronną jadalnią, dwie biblioteki, pracownia ikonograficzna i szereg pomieszczeń administracyjno-gospodarczych. Sale konferencyjne wyposażone są w najnowsze technologie audio-wizualne ułatwiające organizację i przeprowadzenie konferencji, sympozjum czy też szkolenia.

Historia Akademii sięga roku 1956, kiedy to z inicjatywy i z błogosławieństwem lokalnego biskupa Irineosa, metropolity Kissamos i Sellinon, rozpoczęła się budowa pierwszego budynku położonego na działce udostępnionej na ten cel przez pobliski monaster (60 tys. m2). Fundacji, która została powołana w celu utworzenia Akademii, udało się pozyskać pieniądze od niemieckiego Kościoła ewangelickiego. Był to znak skruchy i pojednania po wyniszczających walkach, które pochłonęły wiele ofiar i okupacji Krety przez Niemców podczas II wojny światowej. Na otwarciu gmachu Akademii w październiku 1968 roku obecni byli przedstawiciele wszystkich lokalnych Kościołów prawosławnych, innych Kościołów i organizacji chrześcijańskich, uniwersytetów oraz wielu gości. Dla Kościoła prawosławnego w Grecji były to trudne czasy dyktatury, która panowała w kraju. Niemniej jednak Akademia się rozwijała i realizowała kolejne programy. Już w nowej rzeczywistości, w listopadzie 1995 roku Patriarcha Ekumeniczny Bartłomiej I (Kreta jest częścią jurysdykcyjnego terytorium patriarchatu) zainaugurował funkcjonowanie nowego gmachu Akademii, którego budowa i wyposażenie zostały sfinansowane przez Unię Europejską i rząd Grecji. Prawosławna Akademia Krety stała się wówczas jednym z najbardziej liczących się centrów konferencyjnych w Grecji.

- Organizujemy trzy rodzaje działalności – mówi dr Aleksandros Papaderos, założyciel i dyrektor Prawosławnej Akademii Krety. – Przede wszystkim są to różnego rodzaju seminaria, konferencje, kursy, spotkania i odczyty poświęcone zagadnieniom religijnym oraz problemom z pogranicza religii i innych dziedzin życia - nauki, problemów społecznych, dialogowi międzykulturowemu, ekologii itp. Drugim obszarem działań są programy społeczne, nakierowane na rozwój Krety i jej społeczeństwa, ale także całej Grecji. Zainicjowaliśmy pojawienie się na Krecie nowych odmian drzew oliwnych i nowych gatunków owiec, wdrożyliśmy programy nawadniania, otworzyliśmy Euro-Śródziemnomorskie Centrum Młodzieżowe, w którym młodzi ludzie rozwijają się poprzez wspólną pracę dla wspólnie wytyczanych celów. Trzecim obszarem działalności Akademii jest udostępnianie jej infrastruktury dla różnego rodzaju „zewnętrznych” sympozjów i konferencji naukowych. Ponadto dużo publikujemy w obszarze podejmowanej przez nas tematyki.

Gdy dyrektor Papaderos przechodzi do bardziej szczegółowych informacji, wspomaganych prezentacją miejsc i przedsięwzięć, o których mówi, trudno oprzeć się uczuciu zadziwienia. Od początków jej istnienia w Akademii odbyło się niemal 1900 spotkań, z których 57% miało charakter międzynarodowy. Wielokrotnie gościła ona byłych, obecnych lub przyszłych zwierzchników prawosławnych patriarchatów i Cerkwi lokalnych, ówczesnych bądź przyszłych laureatów Nagrody Nobla, zwierzchników i przedstawicieli innych Kościołów chrześcijańskich (pośród nich, wiele lat temu, obecnego papieża Benedykta) oraz całe rzesze innych znanych osobistości świata nauki, literatury i sztuki.

Rozmach i organizacja podejmowanych przedsięwzięć zadziwia na każdym kroku. Przykładem może być oddalone kilka kilometrów od Akademii Euro-Śródziemnomorskie Centrum Młodzieżowe. Młodzi ludzie z całej Europy przyjeżdżają tam od kilku lat i wspólnie pracują nad rozwojem tego miejsca. Tymczasem mieszkają w namiotach postawionych w cieniu drzew oliwnych na przylegającym do morza terytorium Centrum, korzystając z zadaszonej części kuchenno-sanitarnej. Podczas 3-tygodniowych turnusów pracują po pięć godzin dziennie. W ten sposób powstał na przykład skalisty amfiteatr, który może pomieścić nawet kilkaset osób, sad oliwny, ogród z innymi uprawami, kapliczka, a także uporządkowany został cały obszar Centrum. Dyrektor Papaderos zaplanował utworzenie tu dla potrzeb młodzieży tradycyjnej kreteńskiej wioski, która będzie promowała aktywność młodzieżową w duchu prawosławia.

Podczas roboczej wizyty wiele czasu poświęcono również idei utworzenia Akademii Supraskiej. Dyrektor i pracownicy Prawosławnej Akademii na Krecie z zainteresowaniem wysłuchali prezentacji wspartej kilkudziesięcioma fotografiami ukazującymi zabudowania monasteru w Supraślu. Udzielili wielu cennych rad i wskazówek wypływających z wieloletniej praktyki funkcjonowania Akademii na Krecie – wszystkie powinny zaowocować odpowiednią adaptacją wydzielonych pomieszczeń w zabudowaniach monasteru dla potrzeb tworzonej tam Akademii.

- Istotnym osiągnięciem naszej wizyty na Krecie jest to, że w pełni uświadomiła nam, jaką rolę może odgrywać Akademia Supraska zarówno w naszej lokalnej społeczności, jak również w całym regionie Podlasia – powiedział ks. Włodzimierz Misijuk. – Akademia Supraska z pewnością nie będzie instytucją równie wielką pod względem powierzchni i infrastruktury, ale niewątpliwie dysponujemy porównywalnym potencjałem co do możliwości oddziaływania. Z jednej strony wszyscy zainteresowani będę mogli pogłębiać wiedzę o prawosławiu, z drugiej natomiast będzie można podejmować tak naturalne dla tego regionu tematy jak dialog międzykulturowy, ekologia, turystyka czy rozwój obszarów wiejskich. Nie bez znaczenia jest również fakt, że nie ma na Podlasiu wielu profesjonalnych centrów konferencyjnych. Warto wspomnieć, że w Europie istnieją już pięć podobnych prawosławnych Akademii. Wszystkie współpracują ze sobą w ramach zrzeszenia Prawosławnych Akademii Europy, co sprzyja działaniom na szczeblu międzynarodowym.

Foto: Mariusz Nikiciuk

— Mariusz Nikiciuk