W Wielki Piątek...

Dziś wierni Kościoła prawosławnego obchodzą Wielki Piątek. To dzień wspomnienia śmierci Chrystusa na krzyżu. W tym dniu w żadnej cerkwi nie jest sprawowana Liturgia eucharystyczna.

Po południu sprawowane jest nabożeństwo wieczorne, poświęcone pamięci śmierci i zdjęcia z krzyża Jezusa Chrystusa. W jego trakcie czytane są trzy fragmenty Starego Testamentu. W pierwszym (Wj 33, 11—23) mowa jest o Mojżeszu, który modlił się do Boga za cały lud. Tak samo Jezus Chrystus jest Orędownikiem ludzi przed Bogiem. W drugim fragmencie (Hiob 42, 12—16) zawarty jest opis, jak Bóg pobłogosławił Hioba za jego cierpliwość wśród cierpień i doświadczeń. Trzeci fragment (Wyj 52,13—15; 53, 1—12; 54, 1) przepowiada niebywałe poniżenie Zbawiciela. Lekcja apostolska podkreśla, że na Krzyżu ujawniła się Mądrość Boża, a Ewangelia szczegółowo przedstawia śmierć Chrystusa na Krzyżu.

Pod koniec nabożeństwa na środek świątyni wynoszony jest całun, zwany płaszczanicą. Wierni oddają mu pokłon i całują ikonę Chrystusa złożonego do grobu, której wizerunek znajduje się na całunie.

W Wielki Piątek obowiązuje szczególnie surowy post. Wszyscy po­winni starać się powstrzymać od posiłków aż do wieczora, do oddania pokłonu całunowi z wizerunkiem Chrystusa.

Wieczorem lub w nocy sprawowane jest nabożeństwo (jutrznia Wielkiej Soboty), będące symbolicznym obrzędem pogrzebu Chrystusa. Jego częścią jest poemat złożony z krótkich tekstów,wychwalających zmarłego i złożonego do grobu Zbawiciela. Nabożeństwo to zwykle kończy procesja z całunem wokół świątyni, symbolizująca ostatnią posługę, jaką Józef z Nikodemem oddali Jezusowi, zdejmując Jego ciało z krzyża, owijając w całun i składając do grobu.

opr. na podstawie "Nauki o nabożeństwach prawosławnych" ks. K. Bondaruka fot. Wojtek Perek (OrthPhoto.net)

Teksty Wielkiego Piątku (w języku polskim) Teksty Wielkiej Soboty (w języku polskim)

— Anna Siegień