Żywot starca Paisjusza

Zmarły niespełna 20 lat temu starzec Paisjusz Hagioryta należy do najbardziej znanych współczesnych greckich ojców duchowych. Po poradę i modlitwę przybywało do niego wielu ludzi, a on, pomimo doświadczających go licznych chorób, cierpliwie, z miłością wszystkich przyjmował, modlił się za nich, błogosławił, doradzał… Wielkim szacunkiem i miłością cieszył się już za życia, a po odejściu z tego świata zaczęły na jego temat powstawać książki. Zaczęto też publikować jego „Słowa”, tj. różnego rodzaju pouczenia i rozmowy ze starcem. Ukazały się one i w polskim przekładzie, w latach 2008-2012 w pięciu tomach dzięki staraniom hajnowskiego „Bratczyka”. Już zapowiadana jest ich kontynuacja.

Przed kilkunastu laty ukazał się też skrócony żywot starca pióra hieromnicha Gabriela (Krańczuka). To samo wydawnictwo na początku bieżącego roku uraczyło inną wielką ucztą duchową wszystkich, którym życie i nauczanie starca Paisjusza jest drogie. Stało się tak dzięki przekładowi na język polski obszernego żywota starca, napisanego przez jednego z jego najbliższych uczniów – schimnicha Izaaka. Znaczna część „Żywota” – czytamy w przedmowie do książki – stanowi w istocie autobiografię Starca Paisjusza, ponieważ głównym źródłem informacji był on sam. Większość relacji pochodzi bezpośrednio z jego prawdomównych ust. Niemożliwe byłoby zmieścić wszystkie wiadomości o Starcu w jednym tomie – czytamy dalej. Dlatego z mnóstwa opisanych przypadków wybrane zostały najbardziej charakterystyczne i pouczające. Wszystko to pozwoliło autorowi ukazać obraz starca jako człowieka z łatwością poruszającego się pomiędzy ziemią a Niebem, jako człowieka, który mógł uchodzić za materialnie ubogiego, ale który był duchem bogaty jako mało kto z jego współczesnych. Fizycznie słaby i schorowany jednocześnie był potężny i pełen światła Łaski Bożej. Chociaż zamieszkiwał w odległej pustelni, jednocześnie był on bliski ludzkim troskom.

Prezentowana książka nie obejmuje nauczania starca, jego twórczości epistolarnej i wielu świadectw cudów, których Bóg dokonał za jego wstawiennictwem. O nich przeczytać można głównie we wspomnianych wyżej „Słowach”. Składa się z dwóch wzajemnie uzupełniających się części. Pierwsza prezentuje obszerny żywot starca, na który składa się 17 bloków tematycznych odpowiadających głównym miejscom, w których przyszło mu żyć. Rozdziały te zawierają wiadomości o nim samym, „opisy jego zmagań, świadectwa o cudach, różnorodnych uzdolnieniach i pomocy udzielanej ludziom”. Druga część pracy pozwala głębiej zrozumieć i pojąć starca. Taki cel mają prezentowane tu uzupełnienia i wyjaśnienia pierwszej części. To też informacje biograficzne o Hagiorycie podzielone nie chronologiczne, lecz na poszczególne tematy. Zgrupowane one zostały w trzy rozdziały: „Cnoty starca”, „Rady łaski starca” oraz „Dary starca dla świata”. Książkę kończą: ogólny opis „wyglądu zewnętrznego, charakteru i wrodzonych zdolności Starca”, krótki opis jego pouczeń oraz króciutki duchowy testament starca.

Od serca zachęcam wszystkich, którzy są spragnieni współczesnych duchowych wzorców do lektury prezentowanej książki, tym bardziej że zapewne nieodległy jest już czas, gdy zaliczony on zostanie do grona świętych. ___________ Hieromnich Izaak, Żywot starca Paisjusza Hagioryty, przekł. Krzysztof Tur, Wydawnictwo „Bratczyk”, Hajnówka 2013, s. 535.

— Jarosław Charkiewicz