sob, 21(8) lis sobota, 21(8) lis 2026 roku juliański
Kalendarz →
Publicystyka 21 listopada 2026

Anioł Stróż w życiu człowieka

Można z całą pewnością stwierdzić, że aniołowie czuwają nad tymi ludźmi, dla których zbawienia przyszedł Chrystus i którzy odpowiedzieli lub są w stanie odpowiedzieć na Jego wezwanie.

3 czytelników poleca

Znamienne słowa apostoła Pawła: „Teraz widzimy jak w zwierciadle, zgadując, wówczas - twarzą w twarz…” (1 Kor. 13,12) należy odnosić zarówno do poznania Boga, jak i do postrzegania świata duchowego. Niektóre kwestie teologiczne pozostają dla nas nie do końca wyjaśnione. Jedną z nich jest pytanie, kiedy człowiek otrzymuje Anioła Stróża. Część Świętych Ojców uważa, że jest on przydzielany każdemu człowiekowi przy narodzinach, a część – że przy chrzcie.

Do pierwszej grupy należą błogosławiony Hieronim ze Strydonu i święty Grzegorz Cudotwórca, biskup Neo-Cezarei, a także teologowie Orygenes i Tertulian.

Do drugiej – św. Bazyli Wielki, św. Jan Złotousty, św. Ambroży z Mediolanu i św. Ignacy (Branczaninov), czcigodni Anastazjusz z Synaju i Paisjusz ze Świętej Góry Athos, sprawiedliwy Jan z Kronsztadu, a także autor kanonu do Anioła Stróża. Trudno sobie wyobrazić, aby Święci Ojcowie, zwłaszcza z IV wieku, kiedy kontrast między pogaństwem a chrześcijaństwem był bardzo wyraźny, mogli pisać, że Anioł Stróż zostaje przydzielony również poganom. W pogaństwie istniały pewne wyobrażenia o istotach duchowych, ale różniły się one zasadniczo od chrześcijańskiej nauki o świecie anielskim.

O tym, że Anioł Stróż zostaje przydzielony człowiekowi podczas chrztu, świadczy również przebieg tej sakramentalnej ceremonii, co stanowi bardzo istotne i ważne świadectwo.

Jeśli przyjrzymy się obrzędowi nad katechumenem, zobaczymy, jak kapłan przed chrztem nakazuje szatanowi, by „odstąpił od tego stworzenia (chrzczonego) ze wszelką mocą i aniołami swymi”, oraz jak modli się do Boga, aby połączył „anioła światłości, wybawiającego go z wszelkich wrogich zasadzek, od złego spotkania, od demona południa i od marzeń zwodniczych” z życiem nowego członka Cerkwi. Następnie chrzczony wypowiada słowa wyrzeczenia się szatana i wszystkich jego dzieł oraz wszystkich jego aniołów. Świadczy to o tym, że człowiek zostaje wyrwany spod władzy upadłych duchów, powierzony aniołom oraz konkretnemu aniołowi, który stał się jego opiekunem i przewodnikiem.

Zakłada się, że człowiek przystępuje do sakramentu chrztu z głęboką wiarą w Chrystusa i gorącym pragnieniem życia zgodnie z Jego przykazaniami. Dlatego Święci Ojcowie z przekonaniem pisali, że Anioł Stróż zostaje dany człowiekowi podczas chrztu. A co w sytuacji, gdy ktoś przyjął chrzest tylko formalnie i nadal żyje zgodnie z regułami tego świata, nie zmieniając dotychczasowego stylu życia? W takim przypadku przychodzą na myśl historie z literatury hagiograficznej (o świętym Nifonie Cypryjskim, czcigodnym Pachomiuszu Wielkim), w których mowa jest o tym, że aniołowie odchodzą od człowieka i opłakują jego grzechy. Oznacza to, że anioł jest przydzielany wszystkim ochrzczonym. Logika tego rozumowania jest następująca: nawet jeśli człowiek przyjął chrzest z motywów innych niż prawdziwe, w każdym razie otrzymuje łaskę chrztu. Zostaje w nim zasiane ziarno, a to, czy wykiełkuje i w jakim stopniu, zależy od woli i działań samego człowieka. W podobny sposób można mówić o obdarowaniu każdego ochrzczonego Aniołem Stróżem. Anioł zostaje przydzielony człowiekowi, ale może działać jedynie wtedy, gdy jego podopieczny spełnia dobre uczynki.

„Tak jak dym odstrasza pszczoły, a smród gołębie – mówi święty Bazyli Wielki – tak i naszego Anioła Stróża odstrasza rozpaczliwy i cuchnący grzech”.

Nie bez powodu codziennie podczas nabożeństw w cerkwi w ektenii słyszymy modlitwę, w której prosimy Boga o „anioła pokoju, wiernego przewodnika, stróża naszych dusz i ciał…” (cs. Anhieła mirna, wierna nastawnika, chranitiela dusz i tieles naszych...) . Oczywiste jest, że nawet drobne grzechy mogą oddalać od nas Anioła Stróża.

Jednocześnie dobrze znane są nam słowa Zbawiciela: „Baczcie, byście nie wzgardzili jednym z tych maluczkich, mówię bowiem wam, że aniołowie ich w niebiosach nieustannie oglądają oblicze Ojca Mego niebiańskiego.” (Mt 18, 10). Słowa te zostały wypowiedziane przed ustanowieniem sakramentu chrztu, przed założeniem Kościoła i szerokim rozpowszechnieniem nauki Chrystusa. Dlatego też można z całą pewnością stwierdzić, że aniołowie czuwają nad tymi ludźmi, dla których zbawienia przyszedł Chrystus i którzy odpowiedzieli lub są w stanie odpowiedzieć na Jego wezwanie. „… Każdy człowiek miłujący Boga ma swego Anioła Stróża” – mówi święty Mikołaj Serbski. Takim był na przykład setnik Korneliusz – pierwszy chrześcijanin spośród pogan. Do jego nawrócenia się ku Chrystusowi również przyczynił się anioł.

Błogosławiony Hieronim, komentując wspomniany powyżej fragment Ewangelii, podkreśla wielkość ludzkiej duszy:

„Wielka jest godność dusz ludzkich, skoro każda z nich od początku swego istnienia ma wyznaczonego dla siebie Anioła Stróża”.

Potwierdzenie tego znajdujemy w Starym Testamencie. Sam Bóg, Druga Osoba Trójcy Świętej, zwany Aniołem Jahwe, przewodzi wybranemu ludowi, realizując plan budowania naszego zbawienia, a aniołowie towarzyszą Mu w tym dziele. Jest to dzieło wszystkich aniołów.

Jednocześnie w księgach Starego Testamentu pojawiają się wzmianki o indywidualnej działalności aniołów skierowanej ku konkretnym ludziom. W Księdze Hioba mowa jest o aniele-pośredniku, który oznajmia „człowiekowi jego powinność” (Hi 33, 23). O tym mowa jest w psalmach: „Anioł Pana rozbija obóz dokoła tych, którzy się go boją, i wybawia ich” (Ps 33, 8), „…Rozkaże bowiem o tobie swoim aniołom, aby cię strzegli na wszystkich twoich drogach. Na rękach będą cię nosić, byś przypadkiem nie uderzył swojej nogi o kamień. Będziesz stąpał po lwie i po żmii, lwiątko i smoka podepczesz.” (Ps. 90, 11–13). Ważnym warunkiem takiej opiekuńczej działalności anioła jest miłość człowieka do Boga, wiara w Niego i zaufanie do Niego.

Komentując ten werset z psalmu 90., święty męczennik Aleksander Głagolev w swej fundamentalnej pracy „Stary Testament: biblijna nauka o aniołach” zauważa:

„Mowa tu również o stałej, ustanowionej przez Boga anielskiej opiece nad człowiekiem, który nie tylko zewnętrznie należy do wspólnoty zbawienia, do teokracji, ale jest również ożywiony żywymi ideami religijnymi i uczuciami religijnymi”.

Dla nas wskazówka ta stanowi potwierdzenie słów apostoła Pawła, że aniołowie są „służebnymi duchami, posłanymi na służbę tym, którzy mają odziedziczyć zbawienie” (Hbr 1, 14). W dzisiejszych czasach często zdarza się, że człowiek odnajduje wiarę i staje się członkiem Cerkwi w dojrzałym wieku, po przejściu określonej drogi. Opierając się na słowach Pisma Świętego, można stwierdzić, że tacy ludzie znajdują się pod opieką aniołów.

Dlatego nie należy przeciwstawiać sobie dwóch opinii na temat tego, komu jest przydzielany Anioł Stróż. Aniołowie ochronią przed wszelkimi niebezpieczeństwami człowieka, który poszukuje Prawdy, i z pewnością pomogą mu dołączyć do Kościoła.

Dla nas, chrześcijan, ważne jest, aby pamiętać o tym, że aniołowie uczestniczą w życiu tych, którzy „z bojaźnią i drżeniem pracują nad zbawieniem swoim" (por. Flp 2, 12). Tak jak Bóg zbawia nas nie bez naszego udziału, tak i Anioł Stróż wspiera nas, gdy żyjemy zgodnie z Ewangelią, i pomaga nam w osiągnięciu Królestwa Niebios.

Cyryl Bragin (tłum. Justyna Pikutin)

za: pravoslavie.ru

fotografia: jarek1 /orthphoto.net/

Przekaż wsparcie na rozwój serwisu cerkiew.pl

Zostań przyjacielem cerkiew.pl

Stałe wsparcie daje nam stabilność i możliwość realizacji nowych inicjatyw.

Polecane przez czytelników

z ostatniego kwartału
wszystkie →

Najnowsze aktualności

wszystkie →