Pomysł na aktywny weekend - Puszcza Knyszyńska

Wspólna akcja Radia Orthodoxia 102,7 MHz, www.cerkiew.pl, i www.czasbialegostoku.pl Prowadzący audycję Jan Kochanowicz

Idealne miejsce na weekend za miastem Znajdująca się niedaleko Białegostoku Puszcza Knyszyńska to doskonałe miejsce na weekendowy aktywny wypoczynek. Każdy mniej i bardziej wytrawny turysta znajdzie tu coś dla siebie. Są ścieżki rowerowe, szlaki piesze, leśne ostępy można też zwiedzać konno. Nie sposób też zapomnieć o szlakach wodnych – na terenie puszczy płynie 12 rzek. Do tego bogactwo roślin i zwierząt, liczne źródliska i ciekawe ukształtowanie terenu.

Park z historią - 25 lat temu, w 1988 roku utworzono Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej – mówi Joanna Kurzawa dyrektor Parku. – Była wtedy taka moda we Francji, która przyszła do Polski, aby tworzyć wielkoobszarowe formy ochrony przyrody. Miały one pełnić funkcje społeczne: tworzono obszar, który chciano chronić i jednocześnie korzystać z jego zasobów. Tym różni się park krajobrazowy od narodowego, że u nas prowadzona jest gospodarka leśna, rolna, łowiecka, rybacka, a jednocześnie obszar jest chroniony. Dążymy do równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym, a ochroną zasobów przyrodniczych, żywych, naturalnych. Nie zamykamy obszaru przed człowiekiem. Przez ostatnie 25 lat próbujemy oswajać i uczyć społeczeństwo do umiarkowanego wykorzystywania surowców. Celem tworzenia Parków Krajobrazowych było zapewnienie miejsca wypoczynku dla mieszkańców miast. Na terenie parków były kiedyś ośrodki wypoczynkowe zakładów pracy, tu odbywały się wakacyjne urlopy, letnie kolonie dal dzieci, oraz całoroczne wycieczki krajobrazowe. W ostatnim ćwierćwieczu Park rozwijał się wraz ze zmianami polityczno-społecznymi Polski i Europy i zyskiwał coraz większą rangę ochronną. W obrębie PKPK znajduje się 21 rezerwatów przyrody. Wyznaczono tu również Europejską Sieć Obszarów Natura 2000. Siedziba administracji parku znajduje się w Supraślu w „Domu Staromiejski” przy ul. Arcybiskupa Chodakowskiego 6, jest to pozostałość dóbr klasztornych. Supraś jest jedynym miastem będącym w granicach parku. – Obszar Parku to niemal 75 tys. hektarów, a wraz z otuliną obejmuje niemal całą Puszczę Knyszyńską na pow. ponad 126 tys. ha. Jest to największy Park Krajobrazowy w woj. podlaskim i drugi co do wielkości w Polsce – mówi dyrektor Kurzawa.

Jedyna w swoim rodzaju Chociaż Puszcza Knyszyńska sąsiaduje z Białowieską i Augustowską (kiedyś były połączone w jeden olbrzymi kompleks leśny), to każda jest odmienna. Puszcza Knyszyńska różni się od nich pod względem fauny, flory i uwarunkowań hydrologicznych ale przede wszystkim jest urozmaicona geologicznie. Są tu wzgórza i zabagnione obniżenia związane z działalnością przedostatniego lodowca. Najwyższe wyniesienie to Góra Św. Jana na wale Świętojańskim ma 214 m. Występujące tu uwarunkowania środowiskowe, nie mają właściwie żadnego odpowiednika w innych regionach Polski. - Nasze lasy są charakterystyczne dla strefy terenów borealnych, tereny te to część obszaru południowo zachodniej tajgi syberyjskiej i pod tym względem są porównywalne z terenami podgórskimi i górskimi np. Karpatami i Sudetami – wylicza dyrektor Kurzawa. - W puszczy króluje sosna, rosną tu także, świerki, a na wilgotnym gruncie olcha. Puszcza jest poprzecinana dolinami rzecznymi – mamy 12 rzek. Jest tu bogactwo rezerwatów, starych drzewostanów, liczne i rzadkie na niżu źródliska (naliczono ich 430). W rzekach PKPK naliczono też np. 36 gatunków ryb – więcej niż w Puszczy Augustowskiej. Wszystkie te walory puszczy można podziwiać. - Tworząc obszar ochrony przyrody stworzono obszar do aktywnej turystyki i wypoczynku – mówi pani dyrektor. - To tzw. turystyka kwalifikowana – wygodna dla turysty i nieszkodliwa dla środowiska. Nasze szlaki można pokonywać rowerem, kajakiem, a także z kijkami do nordic walking, konno, bryczką, a zimą na nartach biegowych. Przy zwiedzaniu puszczy trzeba tylko pamiętać o podstawowych zasadach. W parku nie można m.in. zabijać zwierząt, niszczyć roślinności, pozyskiwać kopalin. Na niektórych drogach jest zakaz wstępu, wprowadzony przez gospodarujących tu leśników. W obrębie parku wyznaczone są również ostoje zwierzyny: orlika krzykliwego, bielika, czyli miejsca gdzie nie powinniśmy wchodzić. W puszczy knyszyńskiej bytuje wolnościowe stado żubrów, liczące około 120 sztuk. W miejscu ich bytowania również mówimy o nieoznakowanej ostoi. Znajduje się ona w północno – wschodniej części w okolicy Nadleśnictwa Krynki (Poczopek, Ostrów, Sosnowik, Talkowszczyzna) i Nadleśnictwa Waliły.

Na krótszy i dłuższy pobyt Puszczę można podziwiać wybierając się już na krótki spacer w Supraślu. - Nie mówimy tu tylko o spacerze deptakiem wzdłuż rzeki, ale też przejściu się nieco dalej, w stronę doliny rzeki, po drodze żwirowej, do uroczyska Kryżowate, gdzie rzeka Supraśl dzieli się na stare i nowe koryto. Jest tu mostek, którym można przejść do puszczańskiej części, teren jest bardzo ciekawy i urozmaicony przyrodniczo. Występuje tu bogactwo roślinności i ptactwa. Przy odrobinie szczęścia można spotkać i bobra, a na pewno zobaczyć żeremie. Potem należy skręcić w lewo do uroczyska Dębowik na tzw. Podsupraśl. To trasa, która nie zmęczy, a pokaże kalejdoskop krajobrazowy puszczy. Będziemy mieli nieodparte wrażenie, że jesteśmy daleko od miasta, w dzikiej krainie, dopóki nie spojrzymy w dal gdzie widać kopuły Monastyru. Jeśli mamy więcej czasu, warto wybrać się na całodniową lub kilkudniową wędrówkę. - Dobrze oznakowany szlak pieszy jest np. z miejscowości Załuki do Talkowszczyzny – mówi Joanna Kurzawa. – Można też tą samą trasę pokonać rowerem czy konno. W Parku jest nawet specjalny szlak konny dla wytrawnych jeźdźców, zaczyna się na południu Michalowa, przez kolonię Folwarki, do Walił. Liczy aż 120 km, można podzielić go na dwa dni, z noclegiem. Konno można też przejechać np. z Surażkowa (gospodarstwo agroturystyczne) do Poczopka i zanocować w Stanicy Kresowej, a wszystko z wygodami dla człowieka i konia. Mnóstwo tras mają do wyboru rowerzyści. Z Białegostoku do Supraśla można dojechać popularną ścieżką przez Ogrodniczki, ale również drogą przez Grabówkę i Krasny Las. Po samej puszczy prowadzi dużo dobrych dróg, po których można jeździć rowerem. - Warto pokusić się o przejazd ścieżką historyczną, Szlak Powstania Styczniowego, przygotowaną przez Lasy Państwowe – zachwala dyrektor Kurzawa. – To 70 km trasa. Zaczyna się w Czarnej Białostockiej, od szosy przy stacji paliw, biegnie w kierunku rezerwatu Taboły, potem do Kopnej Góry, gdzie można się zatrzymać, odpocząć. Jest tam miejsce na zjedzenie posiłku, rozpalenie kominka. Dalej trasa biegnie do Podskołdy, do kolonii Turo, gdzie miała miejsce rzeź powstańców, potem przez Łaźnie, Borki, dojeżdża się na południe przez szosę bobrownicką do nieistniejącej wsi Popówka, gdzie stoi pomnik ku czci wymordowanym w II WŚ przez Niemców mieszkańcom. Potem Radulin, Chomontowszczyna i Mogliła Powstańców. To dobrze oznakowana ścieżka, warunki do jazdy rowerem doskonałe. Ścieżka ma pisany a także ten z aplikacją komórkową przewodnik , po drodze można zwiedzić arboretum, zobaczyć pomniki przyrody. Trasę można rozłożyć na dwa dni, zatrzymać się na noc w Surażkowie, Łaźniach lub Borkach. W Parku można też wybrać się na spływ kajakowy Sokołdą czy Supraślą. Trasa na Sokołdzie zaczyna się w Straży – miejscowość na drodze nr 19 między Czarna Białostocką, a Sokółką. Nurt rzeki wiedzie do miejscowości Sokołda. Tu można w zależności od sił i pogody zatrzymać się lub płynąć dalej, np. do Surażkowa, gdzie rozwinięta jest agroturystyka. Z kolei popularna trasa rzeką Supraśl wiedzie z Gródka do Supraśla. To trasa dwudniowa, z noclegiem w Załukach lub Nowosiółkach. Szczególnie urokliwy jest jej ostatni fragment, gdy płynie się głównym, starym korytem rzeki, która meandruje i zaczyna pojawiać się w zasięgu wzroku supraski klasztor. Widok jest niesamowity. Odwiedzając puszczańskie tereny warto też pamiętać o licznych cerkwiach, jakie są na trasie, m.in. w Supraślu, Królowym Moście, Gródku, Ostrowie Pn, Czarnej Białostockiej, Wasilkowie, Mostowlanach, Bobrownikach czy Michałowie. Wiele informacji o szlakach turystycznych w puszczy i jej atrakcjach można znaleźć na stronie internetowej parku: www.pkpk.pl. Także jeśli chcemy przygotować specjalną ofertę turystyczną np. dla gości, warto poprosić o pomoc pracowników parku i napisać do nas: [email protected] lub [email protected]

Przygotowane na podstawie audycji w Radiu Orthodoxia – poniedziałek 17.30, 01.07.2013

— Jan Kochanowicz