Sprawozdanie z prac podkomisji dot. PAKP

Warszawa, dnia 29 czerwca 2005 r.
Komisja Administracji
i Spraw Wewnętrznych
***
Podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia
poselskiego projektu ustawy o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła
Prawosławnego (druk nr 2867)

SPRAWOZDANIE PODKOMISJI
Podkomisja nadzwyczajna po rozpatrzeniu poselskiego projektu ustawy o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (druk nr 2867) przedkłada sprawozdanie o tym projekcie.

Przewodnicząca Podkomisji:
/-/Małgorzata Winiarczyk-Kossakowska

Projekt
Wariant 1
(wariant 1 obejmuje tytuł ustawy, art. 1-9 oraz załączniki do ustawy nr 1-3)

USTAWA
z dnia 2005 r.
o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości, które były własnością
kościelnych instytucji greckokatolickich

Art. 1.
1. Ustawa reguluje stan prawny nieruchomości, określonych w przepisie art. 49 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287, z późn. zm.1)), które były
własnością kościelnych instytucji greckokatolickich.
2. Ustawa określa również tryb uregulowania stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w tym przepisie, w przypadkach gdy działania pojednawcze komisji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, podejmowane w latach 1991 - 2005, nie
doprowadziły do porozumienia pomiędzy przedstawicielami Polskiego Autokefalicznego
Kościoła Prawosławnego i przedstawicielami Kościoła Greckokatolickiego
(Kościoła Katolickiego obrządku bizantyńsko-ukraińskiego).

Art. 2.
Nieruchomości wymienione w załączniku nr 1 do ustawy, na których znajdują się cerkwie i obiekty towarzyszące, przechodzą na własność kościelnych osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, w których władaniu się znajdują.

Art. 3.
Nieruchomości wymienione w załączniku nr 2 do ustawy, na których znajdują się cerkwie i obiekty towarzyszące, przechodzą na własność kościelnych osób prawnych Kościoła Greckokatolickiego, które wskaże Arcybiskup Przemysko-Warszawski tego Kościoła.

Art. 4.
Przez „obiekty towarzyszące” cerkwiom rozumie się położone w sąsiedztwie cerkwi budynki mieszkalne i gospodarcze proboszcza, wikariusza i psalmisty oraz budynki stanowiące mieszkanie świeckich pracowników diecezji lub parafii.

Art. 5.
1. Stwierdzenie przejścia własności nieruchomości następuje w drodze decyzji wojewody właściwego dla miejsca położenia nieruchomości.
2. Decyzja określa położenie nieruchomości, jej obszar, oznaczenie wieczystoksięgowe i ewidencyjne, znajdujące się na niej budynki oraz kościelną osobę prawną, na którą przechodzi własność nieruchomości.
3. Przejście własności nieruchomości jest wolne od podatków i opłat z tym związanych, a wynikające z nich wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od płat.

Art. 6.
1. Stan prawny nieruchomości wymienionych w art. 1, a nie uregulowanych przepisami art. 2-5, uregulują orzeczenia Komisji Pojednawczej, w skład której wejdzie po dwu przedstawicieli ministra właściwego do spraw wyznań religijnych
oraz mniejszości narodowych i etnicznych, Prawosławnego Metropolity Warszawskiego
i Całej Polski oraz Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego.
2. Przepis ust. 2 odnosi się w szczególności do nieruchomości, na których znajdują się cerkwie i obiekty towarzyszące, wymienione w załączniku nr 3 do ustawy.
3. Orzeczenia Komisji Pojednawczej są uchwalone, jeżeli żaden z członków Komisji nie zgłosi sprzeciwu.
4. Minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, po zasięgnięciu opinii Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i Całej Polski oraz Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania
pojednawczego.
5. Rozporządzenie określi również wysokość jednorazowego wynagrodzenia członków Komisji i personelu pomocniczego za cały okres działalności Komisji Pojednawczej.
6. Sądy i trybunały oraz organy administracji rządowej i samorządowej, prowadzące postępowanie dotyczące nieruchomości wymienionych w ust. 1, na żądanie Komisji Pojednawczej zawieszają te postępowania i przekazują ich akta Komisji
Pojednawczej.
7. Przepis ust. 6 odnosi się odpowiednio do Komisji Majątkowej, powołanej przepisem art. 62 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn. zm.2)).

Art. 7.
1. Komisja Pojednawcza w drodze orzeczenia może:
1) ustalić prawo własności nieruchomości na rzecz kościelnej osoby prawnej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego lub kościelnej osoby
prawnej Kościoła Greckokatolickiego, albo
2) ustalając jak w pkt 1 o prawie własności kościelnej osoby prawnej jednego z wymienionych w tym punkcie Kościołów, obciążyć właściciela nieruchomości obowiązkiem udostępniania nieruchomości w określonym zakresie na cele kultu religijnego kościelnej osobie prawnej drugiego z tych Kościołów,albo
3) ustalić prawo współwłasności niepodzielnej na rzecz kościelnych osób
prawnych obu wymienionych w punkcie 1 Kościołów, albo
4) za zgodą odpowiednio Biskupa Prawosławnej Diecezji Przemysko-
Nowosądeckiej lub Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego jako zwierzchnika kościelnej osoby prawnej będącej
właścicielem nieruchomości - dokonać zamiany nieruchomości.
2. Komisja Pojednawcza może przekazać kościelnym osobom prawnym jednego z wymienionych w ust. 1 pkt 1 Kościołów nieczynny budynek cerkwi w celu rozebrania i przeniesienia do innej miejscowości.

Art. 8.
1. Od orzeczeń Komisji Pojednawczej nie przysługuje odwołanie.

Wariant
1. Orzeczenia Komisji Pojednawczej są ostateczne.
2. Orzeczenia Komisji Pojednawczej mają moc sądowych tytułów egzekucyjnych.
3. Do orzeczeń Komisji Pojednawczej stosuje się odpowiednio przepis art. 5 ust. 2 i 3, z tym, że dotyczą one również obciążeń, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2.

Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Wariant 2
(wariant 2 obejmuje tytuł ustawy, art. 1-5 oraz załącznik do ustawy)

USTAWA
z dnia 2005 r.
o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i Kościoła Greckokatolickiego (Kościoła katolickiego obrządku bizantyńsko-ukraińskiego).

Art. 1
1. Ustawa określa tryb uregulowania stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w art. 49 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287, z późn.
zm.3)).
2. Wykaz nieruchomości, o których mowa w ust. 1, określa załącznik do ustawy.
3. Nieruchomości będące we władaniu kościelnych osób prawnych Polskiego Autokefalicznego
Kościoła Prawosławnego lub Kościoła Greckokatolickiego (Kościoła katolickiego obrządku bizantyńsko-ukraińskiego), inne niż określone w ust. 1, mogą być, na ich wniosek, przedmiotem postępowania określonego w ustawie, jeżeli żaden z członków Komisji Mediacyjnej, o której mowa w art. 2, nie zgłosi co do tego sprzeciwu.
4. Wnioski, o których mowa w ust. 3, mogą być składane w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Roszczenia niezgłoszone w tym terminie wygasają.

Art. 2.
1. Tworzy się Komisję Mediacyjną do spraw uregulowania stanu prawnego nieruchomości,
o których mowa w art. 1, zwaną dalej „Komisją”.
2. Komisja składa się ze stałych członków w liczbie 6, w tym:
a) 2 przedstawicieli wyznaczonych przez Prawosławnego Metropolitę Warszawskiego
i Całej Polski;
b) 2 przedstawicieli wyznaczonych przez Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego;
c) 2 przedstawicieli wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych.
3. Komisja rozpatruje sprawy pod kierunkiem trzech współprzewodniczących wyznaczonych
przez Prawosławnego Metropolitę Warszawskiego i Całej Polski,Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego oraz ministra
właściwego do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych.
4. Współprzewodniczący przewodniczą kolejno posiedzeniom Komisji.

Art. 3.
1. Postępowanie przed Komisją kończy się zawarciem ugody przez przedstawicieli
wyznaczonych przez Prawosławnego Metropolitę Warszawskiego i Całej Polski oraz przez Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego przy udziale przedstawicieli wyznaczonych przez ministra właściwego do
spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych.
2. Ugoda może obejmować jedną lub kilka nieruchomości, a także określać warunki
dokonywania czynności prawnych i faktycznych dotyczących tych nieruchomości, w tym wzajemnych obowiązków i rozliczeń.
3. Ugoda nie może naruszać praw nabytych przez niepaństwowe osoby trzecie, a w szczególności przez inne kościoły i związki wyznaniowe.
3. Od ugody nie służy odwołanie ani skarga do sądu administracyjnego.
4. Ugoda ma moc sądowego tytułu egzekucyjnego.
5. Ugoda stanowi podstawę do dokonywania wpisów w księgach wieczystych i w ewidencji gruntów.
6. Nabycie własności nieruchomości lub ich części na podstawie ugody jest wolne od podatków i opłat z tym związanych, a wynikające z tego wpisy do ksiąg wieczystych i ich zakładanie są wolne od opłat.

Art. 4.
1. Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1 ulegają, z dniem wejścia ustawy w życie, zawieszeniu.
2. Postępowania sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 3 ulegają zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania przed Komisją.
3. Sądy i organy prowadzące postępowania, o których mowa w ust. 1 lub 2, przekazują ich akta Komisji.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do Komisji Majątkowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z późn.zm.4)) oraz do Komisji Regulacyjnej do Spraw Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, o której mowa w art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
5. Uczestnikami postępowania przed Komisją są, oprócz przedstawicieli, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) i b), wszystkie zainteresowane jednostki państwowe, samorządowe i kościelne.
6. Postępowanie przed Komisją jest wolne od opłat.
7. Komisja może żądać od wszystkich jednostek państwowych, w tym także samorządowych nieodpłatnego dostarczenia wszelkich dokumentów mających znaczenie
w sprawie lub ich uwierzytelnionych odpisów.
8. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Komisją stosuje się odpowiednio przepisy art. 39-41, art. 45-47, art. 50-60, art. 67-87, art. 97-103 i art. 117 Kodeksu postępowania administracyjnego.
9. Minister właściwy do spraw wyznań religijnych oraz mniejszości narodowych i etnicznych, po zasięgnięciu opinii Prawosławnego Metropolity Warszawskiego i Całej Polski oraz Arcybiskupa Przemysko-Warszawskiego Kościoła Greckokatolickiego, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania oraz wynagrodzenie dla członków Komisji i personelu pomocniczego, uwzględniając w szczególności organizację pracy Komisji, zadania współprzewodniczących oraz sposób prowadzenia i protokołowania rozpraw, orzekania i nadawania klauzul wykonalności ugodom.

Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Wariant 1 (załącznik nr 1)
Załączniki do ustawy
z dnia …………
o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości, które były własnością kościelnych instytucji greckokatolickich

Załącznik nr 1
NIERUCHOMOŚCI, KTÓRE PRZECHODZĄ NA WŁASNOŚĆ KOŚCIELNYCH OSÓB PRAWNYCH POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO

Województwo małopolskie
1. Nieruchomość położona w miejscowości Gładyszów, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
2. Nieruchomość położona w miejscowości Hańczowa, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
3. Nieruchomość położona w miejscowości Konieczna, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
4. Nieruchomość położona w miejscowości Kunkowa, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
5. Nieruchomość położona w miejscowości Leszczyny, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
6. Nieruchomość położona w miejscowości Żdynia, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
7. Nieruchomość położona w miejscowości Wołowiec, gmina Sękowa, powiat gorlicki.

Województwo podkarpackie
8. Nieruchomość położona w miejscowości Dziurdziów, gmina Lesko, powiat bieszczadzki.
9. Nieruchomość położona w miejscowości Zapałów, gmina Wiązownica, powiat jarosławski.
10. Nieruchomość położona w miejscowości Pielgrzymka, gmina Osiek Jasielski, powiat jasielski.
11. Nieruchomość położona w miejscowości Kłokowice, gmina Fredropol, powiat przemyski.
12. Nieruchomość położona w miejscowości Kalników, gmina Stubno, powiat przemyski.
13. Nieruchomość położona w miejscowości Komańcza, gmina Komańcza, powiat sanocki.
14. Nieruchomość położona w miejscowości Szczawne, gmina Komańcza, powiat sanocki.
15. Nieruchomość położona w miejscowości Turzańsk, gmina Komańcza, powiat sanocki.
16. Nieruchomość położona w mieście Sanok, ul. Piłsudskiego 51, powiat sanocki.
17. Nieruchomość położona w mieście Sanok, ul. Zamkowa 16, powiat sanocki.
18. Nieruchomość położona w miejscowości Morochów, gmina Zagórz, powiat sanocki.
19. Nieruchomość położona w miejscowości Zagórz, gmina Zagórz, powiat sanocki.

Wariant 1 (załącznik nr 2)

Załącznik nr 2
NIERUCHOMOŚCI, KTÓRE PRZECHODZĄ NA WŁASNOŚĆ KOŚCIELNYCH OSÓB PRAWNYCH KOŚCIOŁA GRECKOKATOLICKIEGO

Województwo podkarpackie
1. Nieruchomość położona w miejscowości Hłomcza, gmina Ustrzyki Dolne, powiat bieszczadzki.
2. Nieruchomość położona w miejscowości Wielopole, gmina Zagórz, powiat sanocki.

Wariant 1 (załącznik nr 3)

Załącznik nr 3
NIERUCHOMOŚCI, KTÓRYCH STAN PRAWNY UREGULUJĄ W SZCZEGÓLNOŚCI ORZECZENIA KOMISJI POJEDNAWCZEJ

Województwo małopolskie
1. Nieruchomość położona w miejscowości Bielanka, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
2. Nieruchomość położona w miejscowości Blechnarka, gmina Uście Gorlickie,powiat gorlicki.
3. Nieruchomość położona w miejscowości Wysowa, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.
4. Nieruchomość położona na Górze Jawor w miejscowości Wysowa, gmina Uście Gorlickie, powiat gorlicki.

Województwo podkarpackie
5. Nieruchomość położona w miejscowości Młodowice, gmina Fredropol, powiat przemyski.
6. Nieruchomość położona w mieście Przemyśl, ul. Mariacka.
7. Nieruchomość położona w mieście Przemyśl, ul. Wilczańska.

Wariant 2

Załącznik do ustawy
z dnia …………
o uregulowaniu stanu prawnego niektórych
nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i Kościoła Greckokatolickiego (Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego)