Św. Ireneusz: Kościół, który został nam przekazany

Dzisiaj chciałbym przyjrzeć się cytatowi pochodzącemu od św. Ireneusza z Lyonu, który pisał w II wieku. Chciałbym też parę słów poświęcić Ireneuszowej wizji stworzenia, objawiającej prawdę przekazaną nam przez apostołów. Św. Ireneusz pisze w drugiej księdze traktatu "Przeciw herezjom":

Stworzenie objawia Tego, który je ukształtował, samo dzieło sugeruje Tego, który je stworzył, a świat objawia Tego, który go zarządził.

Co więcej, Kościół Powszechny na całym świecie otrzymał tę tradycję od Apostołów. W czwartej księdze św. Ireneusz pisze:

Prawdziwa wiedza to doktryna Apostołów i starożytna konstytucja Kościoła na całym świecie oraz charakterystyczna manifestacja Ciała Chrystusa zgodnie z sukcesją biskupów, przez którą przekazali oni ten Kościół, który istnieje w każdym miejscu i dotarł nawet do nas, strzeżony i zachowany, bez fałszowania nowych Pism, ale przez kompletny system doktryny, bez dodawania ani ograniczania w jego wierzeniach.

To dość złożone stwierdzenie Ireneusza, które uczeni uwielbiają analizować w celu zbadania jego świadectwa o sukcesji apostolskiej i o katolickości Kościoła. Właśnie z tych powodów jest to bardzo ważny zestaw tekstów.

Dzisiaj interesuje mnie jednak nie tyle historyczne świadectwo św. Ireneusza na temat eklezjologicznej struktury Kościoła, ile raczej świadectwo, jakie daje on każdemu z nas jako wiernemu chrześcijaninowi na temat konstytucji naszej wiary. Dla św. Ireneusza, podobnie jak dla wielu Ojców, podobnie jak dla samego Kościoła, wiara chrześcijańska jest tym, co zostało nam przekazane przez Apostołów; tym, co w jego słowach, które właśnie usłyszeliśmy, zostało nam przekazane, jest Kościół sam w sobie. Apostołowie nie otrzymali od Chrystusa żadnej światowej filozofii, żadnego zestawu filozoficznych doktryn.

Otrzymali obfitość życia, którą jest sam Chrystus, i prowadzeni Jego własnymi słowami, Jego własną troską, Jego własną posługą wobec nich, przekazali Go dalej. Samo słowa traditio, tradycja w języku łacińskim, oznacza przekazywanie. Ci Apostołowie, wierni swemu Mistrzowi, prowadzeni i zachowywani przez Ducha Świętego, przekazali prawdziwą wiarę, którą my, podobnie jak każde pokolenie przed nami, otrzymaliśmy niezafałszowaną, w pełni, jako rdzeń naszego własnego życia. Jest tak wiele świadectw tej prawdy Kościoła.

To właśnie chce powiedzieć Ireneusz rozpatrując zagadnienie biskupów, sukcesji apostolskiej, Kościóła powszechnego, a nawet samego stworzenia. Wszystko, mówi wielki męczennik i święty, przemawia do tej prawdy, która została dla nas tak pięknie zachowana. Samo stworzenie objawia Tego, który je uformował, mówi.

Samo dzieło objawia Tego, który je stworzył, a ten świat objawia Tego, który go zarządził. Stworzenie wyśpiewuje prawdę o Bogu. Kosmos, słońce, księżyc, gwiazdy, drzewa, góry, wszystko w tym stworzeniu, w którym mieszkamy, mówi o prawdzie Boga.

Święty Ireneusz nie argumentuje za czymś w rodzaju prawa naturalnego. Nie sugeruje, że tylko poprzez stworzenie można właściwie dostrzec pełnię prawdy. Rzeczywiście, w swoich pismach sprzeciwia się wielu ludziom, którzy próbują wyprowadzić prawdę z obserwacji świata lub z odtwarzania światowych mitologii.

Nie, święty Ireneusz zamiast tego sugeruje po prostu, że świat wzmacnia, potwierdza, że to, co trzymamy w naszych sercach, to, co Apostołowie otrzymali i przekazali tobie i mnie, jest prawdą, którą śpiewają nawet góry, którą głoszą zwierzęta i całe stworzenie. I tak, kiedy w pokorze przyjmujemy dar tej prawdy, kiedy zostajemy wciągnięci w to, co święty Ireneusz nazywa doktryną Apostołów, która jest doktryną Chrystusa, która jest Jego ciałem, która jest życiem wiecznym, zostajemy wciągnięci nie do jakiejś małej sekty religijnej. Nie jesteśmy wciągani do jakiegoś religijnego organizmu czy filozoficznej ideologii.

Jesteśmy wciągnięci w sam hymn stworzonego porządku. To, co jest głoszone w każdym kościele, to, co znajdujemy w sukcesji świętego episkopatu, to, co słyszymy głoszone w każdym zakątku ziemi, jest tym, co głosi sama ziemia, jest tym, co stworzenie wyśpiewuje na chwałę Boga. I to wzbudza w naszym sercu największą pobożność i największą miłość, że w tajemnicy, w tajemnicy tych ludzi, którzy znajdowali się blisko Zbawiciela, których sercom powierzył swoją Ewangelię, którzy poszli do każdego zakątka świata, służąc jej, dzieląc się i przekazując to, co otrzymali - że my również, w całej naszej niegodności, otrzymaliśmy ten sam dar.

Nie jako jedną małą religię pośród wielu innych, nie jako coś, co odróżnia nas tylko przez osobistą przynależność lub przez myśli naszych umysłów, ale odkrywamy, że otrzymujemy tę tradycję jako wspólną z hymnem całego stworzonego świata. Nasze modlitwy łączą się ze świadectwem samej ziemi. Nasze serca łączą się z sercami wszystkich świętych, śpiewając chwałę Bogu, którego nawet same niebiosa nie mogą pomieścić.

Bracia i siostry, radujmy się. Słuchając psalmów, śpiewajmy wraz ze słońcem i księżycem, gwiazdami, ptakami i niebiosami. Przez inspirację św. Ireneusza i wielu innych ojców Kościoła, dostrzeżmy otaczający nas świat i podnieśmy nasze głosy we wspólnym uwielbieniu Boga.

Bądźmy pewni, bez żadnych wątpliwości i z pełną gorliwością wiary, że to, co zostało nam przekazane w naszym pokoleniu, bez względu na wszystkie nasze problemy, bez względu na cały zgiełk świata i terror wokół nas, to, co zostało nam dane, jest czyste. Jest to ciało Pana. Jest to doktryna Jego Apostołów.

Jest to świadectwo samego Stwórcy kosmosu. I z tą pewnością w naszych sercach, bądźmy zbudowani na skale tej Ewangelii, nie wątpiąc ani przez chwilę, nie niedowierzając, ale znajdując w naszym sercu tę samą miłość, o której śpiewa stworzenie i która w naszych sercach znajduje owoc i pełną manifestację. Przez modlitwy naszego świętego Ojca, Ireneusza z Lyonu, i wszystkich świętych, zmiłuj się nad nami i zbaw nas.

Amen.

biskup Ireneusz (Steenberd) / tłum. Jakub Oniszczuk

za: A Word from the Holy Fathers

fotografia: alik / www.orthphoto.net /