Wielki Post jako zaproszenie, by "przyjść i zobaczyć"

Czytanie z Ewangelii według św. Jana (1, 43-51)

Pewnego dnia, gdy kończyłem liturgię, podszedł do mnie mężczyzna z dość dziwnym pytaniem: „Czy to wszystko jest konieczne?” Przez „to wszystko” miał na myśli liturgię, szaty kapłańskie, ikony w cerkwi i tak dalej. Był charyzmatycznym ewangelikiem i nie było wątpliwości, że dla niego to wszystko było zbędne. Spojrzałem na niego, pomyślałem przez chwilę i powiedziałem: „To jest właśnie to, co zostało nam przekazane i jest to dla nas święte. Nie mamy powodu, aby to zmieniać”.

Często myślałem o tym pytaniu: „Czy to wszystko jest konieczne?”. W rzeczywistości krótka odpowiedź brzmi „tak”. Życie Kościoła prawosławnego nie jest przypadkowe ani nie wynika z kaprysów jego przywódców. Opiera się na warstwach teologii, znaczenia i historii, które objawiają się podczas i przez nasz kult i uwielbienie. Życie w uwielbieniu musi być piękne, a miejsce, do którego przychodzimy się modlić, również musi takie być. Dlaczego? Ponieważ Bóg jest Twórcą piękna i porządku, i oczekuje, że będziemy traktować całe Jego stworzenie i przestrzeń w sposób uporządkowany i piękny. Dotyczy to nie tylko cerkwi, ale także naszego życia. Życie chrześcijanina powinno być uporządkowane i pozbawione chaosu. Jeśli chodzi o piękno Kościoła, Bóg dał nam zmysły, abyśmy mogli podziwiać piękno i być pełni uwielbienia i czci dla Niego. Dano nam zmysły, aby pomóc nam zbliżyć się do Boga. Ale to, co umieszczamy w cerkwi, nie jest zwykłą dekoracją. Nie. To ma znaczenie i cel, a cel ten nie może zaprzeczać naukom samego Pana. Bóg dał Mojżeszowi polecenie przygotowania przybytku, ołtarza i szat kapłańskich. Jest Bogiem porządku i piękna. Gdyby Bóg nie przejmował się tymi sprawami, nie uczyłby o nich. Jednak „to wszystko” jest czymś więcej, zwłaszcza jeśli chodzi o świętą ikonografię.

Pierwsza niedziela Wielkiego Postu w każdej cerkwi na całym świecie obchodzona jest jako Niedziela Prawosławia, czyli „Triumf Ortodoksji”. Upamiętnia bardzo szczególne wydarzenie, a mianowicie powrót świętych ikon do wszystkich cerkwi. Zwycięstwo ikon zostało odniesione na siódmym soborze powszechnym, który odbył się w Nicei w 787 roku. Został zwołany, ponieważ miał miejsce wielki spór dotyczący roli ikon w cerkwiach.

Niektórzy chrześcijanie wierzyli, że w Starym Testamencie, a szczególnie w dziesięciu przykazaniach, Bóg zakazał tworzenia ikon i oddawania im czci. Byli jeszcze inni, na których miał wpływ islam, mówiący, że ikony są formą bluźnierstwa przeciwko Bogu. Kościół słyszał, że takie podejście i te nauki rozprzestrzeniły się szeroko. Jednak święci Ojcowie VII Soboru Powszechnego zebrali się pod przewodnictwem Ducha Świętego, aby się modlić, rozważać na podstawie Pisma Świętego i wyjaśniać wiarę apostolską, która została raz na zawsze przekazana Kościołowi.

Jaki był ich werdykt? Ikony muszą zostać przywrócone we wszystkich cerkwiach. Dlaczego? Ponieważ Jezus Chrystus, Syn Boży, stał się człowiekiem. Istniał naprawdę. Ludzie widzieli Go, a widząc Go, rzeczywiście widzieli Boga! Skąd taki rewolucyjny pomysł? Otrzymujemy to od samego Jezusa, gdy mówi: „Kto mnie ujrzał, Ojca ujrzał”. Nasz Pan mówi również: „Ja i Ojciec jedno jesteśmy”. Św. Paweł potwierdza również nauczanie siódmego soboru, pisząc, że Chrystus „jest obrazem Boga niewidzialnego”. W rzeczywistości po grecku wielki apostoł pogan faktycznie mówi: „Chrystus jest IKONĄ Boga niewidzialnego”. To odważne stwierdzenie! Twierdzimy, że Pan Jezus Chrystus rzeczywiście przyjął ciało, stał się człowiekiem i zamieszkał ze Swoim ludem, a ponieważ Go widziano, dotykano i słyszano, jesteśmy w stanie Go zobrazować, ponieważ Bóg rzeczywiście był widziany w Synu Bożym, Panu naszym Jezusie Chrystusie.

Chociaż przedstawiamy Go i Jego Świętą Matkę oraz wszystkich świętych na ikonach, nie oddajemy im czci. Są one pomocnikami w naszej modlitwie. Nasza miłość i cześć przechodzi z obrazu na tych, którzy są na nim przedstawieni. Wielu z was ma zdjęcia swoich bliskich i dzieci, ale nie czcicie tych zdjęć. Kochacie ludzi, którzy są na zdjęciach, a zdjęcia przypominają wam o nich i wnoszą do waszych serc potężne poczucie bycia połączonym. Pomagają w kochaniu ich.

Kościół mówi nam, że w rzeczywistości ikony są potrzebne i dobre. Pomagają nam się modlić, a wszystko, co pomaga nam modlić się głęboko i szczerze, jest dobre. Musi tak być, ponieważ modlitwa prowadzi nas do Boga i to jest celem i sensem naszego życia jako chrześcijan, aby poznać Boga osobiście, a nie jako abstrakcję. Bóg nie może być dla nas abstrakcją, ponieważ żył wśród nas i stał się jednym z nas. Przyjął naszą naturę, aby podzielić się swoją Boską naturą z każdym z nas. Bóg stał się człowiekiem, aby każdego z nas uczynić swoim prawdziwym synem i córką. Ale nie powinieneś wierzyć tylko mojemu słowu albo słowom twoich rodziców lub innych osób. Musimy być jak Natanael, który poważnie potraktował słowa Filipa. A co to były za słowa? "Przyjdź i zobacz." Wielki Post jest dla nas przypomnieniem, że nigdy nie poznasz Boga właściwie, jeśli nie potraktujesz poważnie tych słów „przyjdź i zobacz”. Oddajmy cześć Bogu, którego widziano, słyszano i dotykano. Żyjmy tak, jakby On istniał i naśladujmy Go.

Jak możemy to robić? Jak żyć tak, jakby On istniał? Pomagając biednym, potrzebującym i chorym. Czcząc Jego ciało (którym jest Kościół) i uczestnicząc w modlitwach, czyniąc je priorytetem w naszym życiu. Czyniąc sakramenty święte ważną częścią naszego życia. Nie tylko Eucharystię, ale także spowiedź. One są wam dane przez Boga, aby wam pomóc, pocieszyć i uzdrowić. Możemy także dążyć do Boga innymi czynami. Nie zaskoczą was one. To studiowanie Pisma Świętego, tak jakby było najważniejszą księgą w historii świata (bo jest). To znajdowanie dla Boga dobrego, cichego czasu, przynajmniej każdego ranka i każdego wieczoru. To okazywanie innym życzliwości i staranie się żyć jak święci.

To jest nasze święte zadanie jako prawosławnych chrześcijan - być jak święci i dążyć do Boga. Wszyscy święci uświadamiali sobie, kiedy szczerze poświęcali się temu zadaniu, że w rzeczywistości to Bóg ich ścigał przez cały czas. Syn Boży stał się człowiekiem właśnie z tego powodu. Aby zdobyć nasze umysły i serca Swą miłością. Ikony w cerkwiach pomagają nam o tym wszystkim pamiętać i codziennie wzywają nas, abyśmy „przyszli i zobaczyli”. Niech nasza wielkopostna podróż będzie poważnym wysiłkiem podążania śladami ucznia Natanaela i „przyjściem i zobaczeniem”. I chwała Bogu na wieki. Amen.

o. James Guirguis (tłum. Gabriel Szymczak)

za: Out of Egypt

fotografia: mixajlo /orthphoto.net/