śr, 12 sie (30 lip) środa, 12 sie (30 lip) 2026 roku juliański | dzień postny post
Kalendarz →
Pytania i odpowiedzi 7 listopada 2004

Masz pytanie?

Prześlij je do nas.

Dlaczego w przedstawieniach ikonograficznych Pantokratora Jezus ma w prawej ręce połączone palce: serdeczny i kciuk?

W odpowiedzi na zadane pytanie przytoczę cały wywód Dionizjusza z Farny na temat malowania gestu błogosławieństwa:

„Malując błogosławiącą dłoń, nie łącz razem trzech palców, lecz tylko połącz kciuk z palcem serdecznym; w ten sposób palec prosty, czyli tzw. wskazujący, razem ze zgiętym środkowym oznaczają imię Chrystusa - IC [IΣ], bo palec wskazujący symbolizuje I, zgięty zaś i przytykający do niego oznacza literę C. Kciuk zaś i palec serdeczny, skrzyżowane ukośnie i w kontakcie z małym palcem, oznaczają imię XC, jako że ukośna część małego palca, tam gdzie styka się z serdecznym, oznacza literę X, zgięcie zaś małego palca oznacza C. Te dwa złączone znaki pokazują imię XC. I tak to urządziła opatrzność Stwórcy wszechrzeczy, iż palce ludzkiej dłoni zostały ukształtowane odpowiednio i w liczbie właściwej - ani zbyt małej, ani zbyt dużej - by mogły ukazywać to imię”.

Jak wynika z powyższego, układ palców ilustruje grecki monogram Chrystusa IC XC.

Są i teorie bardziej subtelne i głębsze teologicznie. Złączony palec serdeczny z kciukiem wskazuje w ikonografii na jedność dwóch natur w Jezusie Chrystusie. Jest to najczęstsza odpowiedź, jaka pojawia się w wielu pracach dotyczących ikonografii.

Jeśli w ikonografii pojawia się gest błogosławieństwa, w którym palec mały, serdeczny i kciuk są złączone jest to symbol Świętej Trójcy. Dwa pozostałe symbolizują dwie natury Pana naszego Jezusa Chrystusa.

— o. Marek Bonifatiuk

Przekaż wsparcie na rozwój serwisu cerkiew.pl

Zostań przyjacielem cerkiew.pl

Stałe wsparcie daje nam stabilność i możliwość realizacji nowych inicjatyw.

Najnowsza publicystyka

wszystkie →

Najnowsze z Polski

wszystkie →