Biskupia Liturgia rytu zachodniego w Oxfordzie

W dniach 12-16 lutego biskup Manhattanu Hieronim (Rosyjska Cerkiew Poza Granicami Rosji) przebywał z wizytą duszpasterską w Anglii, gdzie działają trzy misyjne prawosławne parafie rytu zachodniego. Była to doskonała okazja dla tamtejszych wiernych do spotkania z władyką, który jest biskupem ds. zachodniego rytu w Rosyjskiej Cerkwi Poza Granicami Rosji.

Jednakże centralnym punktem tej wizyty była Boska Liturgia sprawowana przez biskupa Hieronima w piątek, 15 lutego – wg starego stylu tego dnia przypada święto Ofiarowania Pańskiego (w starych rytach zachodnich święto to często nazywa się Oczyszczeniem Najświętszej Maryi Panny) w kaplicy Keble College w Oxfordzie. Święta Liturgia była sprawowana wg jednego z rytów zachodnich – sarum, czyli starożytnej Liturgii Anglii zrewidowanej później przez papieża Grzegorza I żyjącego w VI wieku. Z Liturgii sarum czerpie dużo młodszy ryt anglikański, a obecnie jest sprawowany tylko przez niektóre grupy z katolickiego ordynariatu dla anglikanów oraz właśnie w Kościele prawosławnym, który przywraca życie temu rytowi w formie sprzed Wielkiej Schizmy, choć z - nielicznymi - dodatkami bizantyjskimi, jak ikony czy niektóre hymny.

Jak podaje gazeta The Oxford Times, to pierwsza prawosławna (tj. nieheretycka) biskupia Liturgia rytu zachodniego w Wielkiej Brytanii od 1066 roku, czyli Inwazji Normanów, która przyczyniła się do podległości tych ziem papieżowi rzymskiemu aż do rządów Henryka VIII w szesnastym stuleciu, kiedy założył własny Kościół anglikański. Z tej okazji na Świętą Liturgię przybyli prawosławni z różnych jurysdykcji. Po Liturgii w kościele św. Barnaby miało miejsce spotkanie informacyjno-dyskusyjne z hierarchą.

Tutaj można zapoznać się z Boską Liturgią w rycie sarum (teksty modlitw plus opis czynności liturgicznych), zaś w tym miejscu można przeczytać teksty zmienne Świętej Liturgii święta Ofiarowania Pańskiego w rycie sarum. Materiały w języku angielskim.

Należy tu wspomnieć, że nieprzypadkowo to właśnie biskup Hieronim zajmuje się rytami zachodnimi w Rosyjskiej Cerkwi Poza Granicami Rosji. Otóż, urodził się on w Nowej Anglii (USA) w rodzinie amerykańskiej o staroangielskich korzeniach przynależącej do Kościoła episkopalnego (amerykański odpowiednik Kościoła anglikańskiego będący w jedności z nim). Chęci i talent do nauki języków, w tym greckiego i rosyjskiego, doprowadził go do Kościoła prawosławnego i już w wieku 17 lat przyjął prawosławie. Trzynaście lat później, w 1976 roku, został wyświęcony na kapłana, zaś w 2008 roku na biskupa. Trzy lata później, po utworzeniu wikariatu dla parafii rytu zachodniego będących pod zwierzchnictwem Rosyjskiej Cerkwi Poza Granicami Rosji, został on skierowany do pracy w tymże wikariacie.

Wszystkie parafie rytu zachodniego w tejże Cerkwi posługują się starym stylem.

Najwięcej prawosławnych parafii rytu zachodniego działa pod jurysdykcją Patriarchatu Antiocheńskiego. W parafiach tych obowiązuje nowy styl, a więc np. data Środy Popielcowej rozpoczynająca Wielki Post w zachodnim chrześcijaństwie jest różna od tej rzymskokatolickiej – wypada ona zawsze we wschodnią Czystą Środę. Również Cerkiew koptyjska posiada parafie rytu zachodniego we Francji oraz właśnie w Wielkiej Brytanii. Mają one zezwolenie koptyjskiego synodu na posługiwanie się nowym stylem.

Genezę powstawania takich parafii dobrze wyjaśnił wierny prawosławnej parafii rytu zachodniego pw. św. Mikołaja Cudotwórcy w Marston (Oxford): Wielu ludzi zniechęca się, widząc formę nabożeństwa niemającej nic wspólnego z ich rodzimą kulturą. Rosyjska Cerkiew rozpoczęła misję, która oferuje nabożeństwa w formie i kulturze tych Wysp, które rozwinęły się tu w pierwszych wiekach. Trzeba tu przypomnieć, że te stare zachodnie ryty pochodzą z czasów niepodzielonego chrześcijaństwa, a więc są jak najbardziej prawosławne.

Na podstawie: oxfordtimes.co.uk Zdjęcia: westernriteorthodox.weebly.com

— Dominika Kovačević