Boże Narodzenie w Rumunii – modlitwy za ofiary grudnia 89’ i intronizacja metropolity Banatu

W tym roku ostatnie dni Postu Bożonarodzeniowego, aż do trzeciego dnia świąt włącznie, były w Rumunii wyjątkowe z racji 25-tej rocznicy rewolucji w dniach 16-27 grudnia, kiedy to krwawo obalono komunistycznego dyktatora Ceaușescu. Nieznana jest dokładna liczba ofiar śmiertelnych i rannych: oficjalne dane mówią o tysiącu zabitych i 4 tysiącach rannych, lecz liczba ta prawdopodobnie jest wyższa, być może dużo wyższa.

Dlatego też zarządzeniem patriarchy Rumunii Daniela, we wszystkich cerkwiach i prawosławnych cmentarzach w kraju od 17 do 23 grudnia włącznie sprawowano nabożeństwa za ofiary i poszkodowanych w wyniku tamtych wydarzeń. Ponadto 17 grudnia o godzinie dwunastej zabiły dzwony wszystkich świątyń na cześć bohaterów, którzy poświęcili swoje życie dla Wiary i Ojczyzny.

Jednakże również i w okresie świątecznym hierarchowie i wierni nie zapomnieli w swych modlitwach i słowach o ludziach grudniowej rewolucji. Tak też było i w rumuńskim patriarchacie w Wigilię Bożego Narodzenia: 24 grudnia, po Liturgii św. Bazylego łączonej z wieczernią, patriarcha Daniel wraz z duchownymi katedry Bukaresztu udał się do swej rezydencji po ikonę Bożego Narodzenia, by następnie wnieść ją do soboru – to rumuńska odmiana obyczaju uroczystego wyniesienia świątecznej ikony na środek świątyni na koniec Liturgii św. Bazylego, przy po raz pierwszy rozlegającym się śpiewie troparionu i kontakionu Bożego Narodzenia. W Rumunii tę ikonę najpierw obnoszą po okolicznych domach dzieci i młodzież, śpiewając troparion święta.

Patriarcha, wynosząc ikonę, powiedział: Dzięki Bogu, wyznajemy naszą wiarę teraz w wolności. Dwadzieścia pięć lat temu to właśnie młodzi ludzie oddali swoje życie, ponieważ mieli odwagę, by zażądać wolności, uklęknąć na ulicach i powiedzieć modlitwę „Ojcze nasz” oraz Wyznanie Wiary – znali je, choć w szkołach nie było wtedy lekcji religii. To udowodniło, że Cerkiew i chrześcijańska rodzina chrześcijańska nigdy nie zaprzestały przekazywania wiary z pokolenia na pokolenie.

W wigilijny wieczór we wszystkich rumuńskich cerkwiach w kraju i za granicą – m. in. wśród licznej diaspory w Hiszpanii, Szwecji i Niemczech – odbyło się nabożeństwo wielkiego powieczerza z litiją. Natomiast w nocy lub rano, w zależności od parafii, wierni tłumnie gromadzili się na świątecznych Liturgiach. W patriarszym soborze była ona sprawowana rano przez zwierzchnika rumuńskiej Cerkwi w asyście dwóch biskupów i kilkunastu duchownych.

Po odczytaniu Ewangelii mówiącej o pokłonie Mędrców ze Wschodu, patriarcha Daniel wygłosił arcypasterskie słowo: Dary Magów są proroctwem historii; ukazują nam, że cały wszechświat jest darem od Boga, a na dar Boży należy odpowiedzieć swoim darem. Święto Bożego Narodzenia pokazuje nam, że całe nasze istnienie jest darem -nie było obowiązkowym dla nieba i ziemi istnieć. Święto to wzywa nas także do komunii [tj. relacji, jedności, uczestnictwa] i to komunii poprzez dar [to też nawiązanie do sakramentu Eucharystii – Komunii, która nazywana jest też Świętymi Darami, przyp. tłum.]. Jeśli nie mamy nic materialnego czy cennego do sprezentowania, możemy ofiarować naszą modlitwę o zbawienie i dobre zdrowie dla naszych bliskich i dla tych, za których nikt się nie modli; możemy podać im pomocną dłoń, dobre słowo… Lecz najwspanialszym darem jest pragnienie, by każdy człowiek osiągnął zbawienie. Dlatego też w Cerkwi modlimy się o dwie wielkie rzeczy: zdrowie i zbawienie. Zbawienie to Chrystus – gwiazda prowadząca Magów ukazała im ostateczny, szczytowy cel całego wszechświata,, jakim jest Chrystus: nasz Pan, który zstąpił na świat, by wybawić ludzi z grzechu i śmierci – On, który jako jedyny jest bez grzechu, i zwycięzcą śmierci.

Boska Liturgia z patriarszej katedry w Bukareszcie była transmitowana przez rumuńską telewizję państwową – zapis video, rozpoczynający się od małego wejścia, można obejrzeć tutaj (od 58 minuty).

Po Liturgii patriarcha Daniel przyjął w swojej rezydencji kolędowników w postaci patriarszego mieszanego chóru Nicolae Lungu, który wraz z patriarszym bizantyjskim męski chórem Tronos śpiewał w trakcie świątecznego nabożeństwa. Zgodnie z obyczajem obdarowywania kolędników, patriarcha dał członkom chóru prezenty. W tym miejscu można posłuchać pierwszej pieśni Kanonu Bożego Narodzenia w wykonaniu chóru Nicolae Lungu, zaś tutaj kolęd w wykonaniu chóru Tronos.

Natomiast 28 grudnia, w Niedzielę po Bożym Narodzeniu, kiedy Cerkiew wspomina znaczących męskich krewnych Chrystusa w postaci Jego opiekuna Józefa, proroka-króla Dawia oraz brata Jakuba, w soborze w Timisoarze, będącej siedzibą jednej z najważniejszych metropolii Patriarchatu Rumuńskiego – Banatu – miała miejsce uroczysta intronizacja nowego ordynariusza tejże metropolii. Nowy metropolita, Jan (Selejan), decyzją Świętego Synodu z 16 grudnia, zastąpił na tym stanowisku zmarłego we wrześniu br. władykę Mikołaja (Corneau), który kierował tą metropolią aż 52 lata.

Boskiej Liturgii z obrzędem intronizacji przewodniczyli patriarcha Daniel i metropolita Jan w asyście piętnastu innych rumuńskich hierarchów oraz jednego serbskiego oraz licznie zebranego duchowieństwa. Na uroczystości obecni byli przedstawiciele państw państwowych i lokalnych, a także świata kultury i nauki. Wierni szczelnie wypełnili katedrę pw. Trzech Świętych Hierarchów, a warto zaznaczyć, iż jest to jedna z największych prawosławnych świątyń na świecie.

W swoim kazaniu po Ewangelii rumuński patriarcha skupił się na tym, jak ważna jest instytucja rodziny zarówno w Cerkwi, jak i społeczeństwie, a przede wszystkim – Bożym zamyśle: To, że Bóg pobłogosławił Józefa do opieki nad Jezusem pokazuje, iż wszystkie dzieci potrzebują zarówno matki, jak i ojca; sama miłość matki nie wystarczy. Tak Bóg objawia nam swoje błogosławieństwo dla rodziny. I o ile w pierwszej ludzkiej rodzinie, Adama i Ewy, wkrada się grzech, to Nowy Adam – Jezus Chrystus – przychodzi na świat właśnie w ludzkiej rodzinie, by uzdrowić świat z grzechu i nieposłuszeństwa wobec Boga.
W dzisiejszych czasach tradycyjna rodzina chrześcijańska jest coraz bardziej zagrożona z powodu wydarzeń w tym świeckim świecie, czuje się duchowo zagubiona, często boryka się z problemami ubóstwa, niepewności jutra, bezrobocia, emigracji, niestabilności i dezorientacji. Jednakże światło Chrystusowej Ewangelii pokazuje nam, że Bóg błogosławi, jeśli rodzina jest zjednoczona – wtedy przezwycięża zło i niebezpieczeństwa, i pielęgnując dar świętego, ziemskiego życia danego przez Boga, przygotowuje się do wiecznego, rajskiego życia.

Bezpośrednio po Liturgii miał miejsce obrzęd intronizacji władyki Jana, w trakcie którego nowy metropolita, jak i zwierzchnik rumuńskiej Cerkwi, wygłosili swoje przemówienia.

Tutaj można obejrzeć krótki reportaż telewizyjny z tej uroczystości.

Na podstawie: basilica.ro
Zdjęcia pochodzą także ze strony mitropolia-banatului.ro

— Dominika Kovačević