Centralne obchody Vidovdanu w klasztorze Graczanica (Kosowo)

28 czerwca br. Serbska Cerkiew Prawosławna obchodziła uroczyście Dzień Świętego Wita (serb. Vidovdan), dzień w którym wspomina się bitwę z Turkami na Kosowym Polu w 1389 r.

W czasie święta, Serbowie oddali hołd rycerzom na czele których stał książę Łazarz Hrebeljanović. W czasie bitwy poległa większa część wojowników serbskich wraz z dowódcą. Po klęsce na Kosowym Polu Serbia na ponad 500 lat dostała się pod panowanie Imperium Otomańskiego.

W tym roku, główne obchody uroczystości odbyły się w kosowskim klasztorze Graczanica. Liturgię odprawił patriarcha Paweł wraz z władykami raszko-prizreńskim Artemiuszem i lipjańskim Teodozjuszem. W obchodach uczestniczył premier Vojislav Koštunica, ministrowie rządu z Belgradu, Sanda Rašković-Ivić - przewodnicząca Centrum Koordynacyjnego ds. Kosowa i Metochii oraz przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji skupiających kosowskich Serbów.

W okolicznościowym kazaniu biskup Artemiusz powiedział, że Kosowo i Metochia powinno pozostać tym, czym było w przeszłości - duchową i kulturową kolebką Serbów, serbską Jerozolimą. "Tym, czym dla narodu żydowskiego była Jerozolima, tym dla narodu serbskiego jest Kosowo i Metochia. Cała Serbia jest jedną świątynią, a Kosowo jest jej ołtarzem" - mówił bp Artemiusz. Dodał przy tym, że tak, jak świątynia nie może istnieć bez ołtarza, tak Serbia nie może istnieć bez Kosowa i Metochii. Władyka podziękował JŚ Pawłowi za to, że przez ostatnie dziesięć lat w każdy Vidovdan przybywał do Kosowa, aby być razem z wiernymi serbskiej Cerkwi. "Jesteście dzisiaj tutaj, Wasza Świątobliwość, aby pokazać nam, że nie ma takich przeszkód i bólu, które mogłyby nas zawrócić ze słusznej drogi" - zwrócił się do patriarchy Pawła władyka Artemiusz. Patriarcha Paweł wraz z biskupami Artemiuszem i Teodozjuszem oraz mnichami i duchowieństwem eparchii raszko-prizreńskiej celebrowali też parastos (nabożeństwo żałobne) za poległych serbskich rycerzy w miejscu zwanym Gazimestan, w pobliżu graczanickiego klasztoru. "Boże, pomóż i naszym nieprzyjaciołom zrozumieć prawdę. Panie, pomóż nam, gdy przychodzimy przed oblicza naszych przodków, żeby i oni nas poznali i uznali za swoich potomków, a wówczas szczególnie pozna nas i przyzna się do nas Pan Nasz" - powiedział patriarcha Paweł. Uczestników nabożeństwa ochraniała policja kosowska oraz żołnierze KFOR.

O godzinie 13.30 do klasztoru w Graczanicy przybył premier Koštunica, którego powitał władyka Teodozjusz i duchowieństwo eparchii raszko-prizreńskiej.

Vidovdan jest uroczyście obchodzony w innych świątyniach w całej Serbii. W cerkwi świętego Marka w Belgradzie odprawiono Liturgię i parastos poświęcony Serbom, którzy zginęli w Kosowie i Metochii. W nabożeństwach uczestniczyły także rodziny zabitych i uchodźcy z prowincji.

W czasie Vidovdanu miało miejsce wiele znaczących i przełomowych wydarzeń w historii Serbii. W 1914 roku w Sarajewie dokonano zamachu na arcyksięcia austriackiego Ferdynanda Habsburga, co stało się bezpośrednią przyczyną wypowiedzenia wojny Serbii przez Austro-Węgry i wybuchu I wojny światowej. W Vidovdan w 1921 roku, król Aleksander I Karadziordziević proklamował nową konstytucję Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, nazywaną "Konstytucją Vidovdańską".

Patron uroczystości - święty Wit - jest czczony zarówno przez chrześcijan wschodnich, jak i zachodnich. Poniósł męczeńską śmierć za wyznawanie wiary w 304 lub 305 r. w Macera del Valle na Sycylii. We wczesnym średniowieczu jego kult przeniknął na Bałkany i do Europy Środkowej. Jednym z głównych jego ośrodków była Praga Czeska. Świętego Wita czci się jako opiekuna wielu miast, stanów i zawodów. Znany jest także jako szczególny patron cierpiących na epilepsję i schorzenia neurologiczne.

Na podst.: www.kosovo.cerkiew.pl

— Łukasz Kobeszko