Ikona św. Bazylego Martysza w Nowym Jorku

W ostatnim tygodniu września Prawosławne Seminarium Duchowne św. Włodzimierza w Nowym Jorku zostało obdarowane ikoną św. Bazylego Martysza z cząsteczką jego relikwii. Ikonę przekazał uczelni ks. Michael Oleksa z Anchorage na Alasce, którego przodkowie wywodzą się z Podkarpacia. Ikona została napisana przez ks. Andreja Tregubova, ucznia nieżyjącego już znanego ikonografia ks. Grigorija Kruga.

Ksiądz Michael Oleksa, pełniący obowiązki kanclerza diecezji Alaski Kościoła Prawosławnego w Ameryce (OCA), w przeszłości kilkakrotnie odwiedzał rodzinne strony swych przodków, modląc się na ich grobach i fundując m.in. pamiątkowy krzyż przy cerkwi Zaśnięcia Matki Bożej w Szczawnem. Podczas wizyt w Polsce zaprzyjaźnił się z ks. Julianem Felenczakiem i jego rodziną oraz autorem niniejszej relacji, a od pewnego czasu również z ks. Adamem Misijukiem.

Podczas swojej ostatniej wizyty w lipcu 2008 roku, z błogosławieństwa metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy, w cerkwi św. Jana Klimaka w Warszawie ks. Michael odebrał cząsteczkę relikwii św. męczennika Bazylego Martysza. Została ona podzielona: jedna z nich znalazła się w oficjalnej rezydencji zwierzchnika OCA – metropolity Ameryki i całej Kanady Jonasza – w Syosset (Nowy Jork), druga – w cerkwi Narodzenie Przenajświętszej Bogarodzicy w Afognak na wyspie Kodiak na Alasce, a kolejna – w Old Forge w stanie Pensylwania. W obu tych ostatnich miejscach ks. Bazyli Martysz niósł posługę duszpasterską w okresie, gdy prowadził misję prawosławną w Ameryce (1901-1912). Po powrocie do kraju ks. Martysz był bliskim współpracownikiem metropolity Dionizego (Waledyńskiego), kierował też w stopniu pułkownika prawosławnymi kapelanami niosącymi posługę w wojsku polskim. Po przejściu na emeryturę został bestialsko zamordowany. Do grona świętych Cerkiew prawosławna w Polsce zaliczyła go w 2003 roku.

Po powrocie do USA ks. Michael Oleksa zamówił u ks. Andreja Tregubova, ucznia śp. ks. Grigorija Kruga, ikonę św. Bazylego Martysza. Po umieszczeniu w niej cząsteczki relikwii tego świętego ikonę podarował głównej prawosławnej uczelni teologicznej OCA – Prawosławnemu Seminarium Duchownemu św. Włodzimierza w Crestwood w Nowym Jorku. Ikona znalazła swoje stałe miejsce w seminaryjnej kaplicy Trzech Świętych Hierarchów. Będą się przed nią modlić zwłaszcza studenci, którzy po otrzymaniu święceń będą nieśli posługę duszpasterską w jednostkach wojskowych USA i Kanady.

Fot. z archiwum ks. Michaela Oleksy

— Jarosław Charkiewicz