Ingres nowego patriarchy koptyjskiego Tawadrosa II

W niedzielę 18 listopada w koptyjskiej katedrze św. Marka w Kairze miał miejsce uroczysty ingres nowego koptyjskiego papieża Aleksandrii. Było to niezwykle ważne dla ortodoksyjnych chrześcijan zamieszkujących nie tylko Egipt, lecz także cały Bliski Wschód. Dlatego też był on transmitowany przez ogólnoarabską chrześcijańską stację telewizyjną Sat 7.

Poprzedni patriarcha koptyjski, cieszący się wielkim autorytetem Szenuda III, zmarł w marcu br. Po upływie 40 dni od śmierci papieża Szenudy zaczął się długi proces wyboru nowego zwierzchnika Ortodoksyjnego Kościoła Koptyjskiego. Kandydować mogli jedynie mnisi. Każda koptyjska diecezja przedstawiała kilku swoich kandydatów, następnie z każdej diecezji wyznaczeni świeccy i kapłani wybierali jednego duchownego. Z tych pojedynczych przedstawicieli diecezji wybrano 5 kandydatów. Po tym procesie, trwającym kilka miesięcy, w dniach 28 – 30 października, zebrał się synod Kościoła koptyjskiego, który w głosowaniu wybrał trzech kandydatów. Czwartego listopada, w kairskim soborze św. Marka, na koniec Boskiej Liturgii, odbył się wybór nowego papieża koptyjskiego. Odbywa się on, podobnie jak w serbskiej Cerkwi, poprzez losowanie. Spisane imiona trzech kandydatów zostały włożone do jednakowych kulek, a te z kolei wrzucono do specjalnego pojemnika, a po tym wylosowano z dwunastu chłopców jedno dziecko, które wyjmie z tegoż pojemnika imię nowego patriarchy – dziecko do pewnego wieku nie jest w stanie popełnić ciężkiego grzechu, dlatego nie dokonuje tego nikt dorosły. Chłopiec, po modlitwach do Ducha Świętego, z zawiązanymi oczami, wyjął z pojemnika kulkę z imieniem biskupa Tawadrosa, który właśniego tego dnia obchodził 60-te urodziny. Tutaj można zobaczyć nagranie z tego losowania. Z racji, że już wcześniej był papież koptyjski o imieniu Tawadros, nowy patriarcha przyjął imię Tawadrosa II. Warto tu zaznaczyć, iż przez to teraz dwóch patriarchów Aleksandrii ma takie samo imię – obecny „grecki” patriarcha Aleksandrii również nazywa się Teodor II.

Intronizacja papieża Tawadrosa II odbyła się w Kairze, gdyż mimo tytułu, w dzisiejszych czasach patriarcha Aleksandrii rezyduje w stolicy Egiptu ze względu na większą łatwość w zarządzaniu Cerkwią. Uroczystości rozpoczęły się o godzinie 7, lecz patriarcha-elekt, zgodnie z koptyjskim rytem objęcia zwierzchnictwa przez nowego papieża, przybył przed katedrę dopiero godzinę później, w trakcie czytania synaksarionu (liturgiczny opis dnia), przy śpiewie hymnu Evlogimenos („Błogosławiony, który idzie w Imię Pańskie”), który zwyczajnie jest wykonywany tylko w Niedzielę Palmową. Następnie papież-elekt dostał od archidiakona katedry klucze do niej w kształcie krzyża. Po otwarciu świątyni, przy śpiewie hymnu Jednorodzny Synu i Słowo Boże procesja weszła do środka. Tutaj można obejrzeć ten fragment uroczystości (komentarz angielski, napisy angielskie i arabskie). Następnie, po specjalnej ektenii, modlitwach poszczególnych biskupów i odśpiewaniu przez patriarchę-elekta fragmentów psalmu 72, protodiakon Ibrahim Ayad, w imieniu całego duchowieństwa obiecał wierność i jedność z nowym papieżem w Świętej Liturgii. Po tym papież elekt zaczął czytać fragment Ewangelii mówiący o Dobrym Pasterzu. Po każdym wersecie chór śpiewał Axios – „Godzien”. Pod tym linkiem można obejrzeć ten moment ingresu. Po tym obrzędzie miała miejsca najważniejsza część ingresu – tzw. obłaczenije (ubranie w szaty patriarsze) i wprowadzenie na tron św. Marka - pierwszego zwierzchnika Cerkwi aleksandryjskiej. Po tym oficjalnym objęciu urzędu przez Tawadrosa II po raz pierwszy zaśpiewano mu Ispolla eti ("Mnohaja leta") jako papieżowi. Tutaj można zobaczyć ten rytuał (napisy w językach angielskim i arabskim).

Po tych obrzędach hierarchowie-goście pozostałych Kościołów Ortodoksyjnych Orientalnych i prawosławnych wygłaszali swoje przemówienia do nowego papieża koptyjskiego. Wśród nich był „grecki” tj. prawosławny patriarcha Aleksandrii i całej Afryki Teodor II. Na koniec papież Teodor II wręczył nowemu zwierzchnikowi Koptów mitrę, mówiąc przy tym „Axios!”. Pod tym linkiem można obejrzeć to przemówienie. Taki gest może dawać nadzieję na ogłoszenie oficjalnej jedności pomiędzy Kościołami Prawosławnymi i Orientalnymi, które wieki temu podzieliły polityka i różnice językowe, a nie wiara. Obecnie, na gruncie parafialnym, szczególnie na Bliskim Wschodzie, gdzie trwają prześladowania chrześcijan, zazwyczaj istnieje pełna jedność eucharystyczna pomiędzy dwoma wspólnotami. Również patriarcha Konstantynopola wysłał swojego przedstawiciela. Tutaj można obejrzeć jego przesłanie w języku angielskim. Z Kościołów Ortodoksyjnych Orientalnych przybyli m.in. patriarchowie: syryjski Ignatius Zakka I Iwas oraz malankarski (Cerkiew indyjska) Paulos II. Tutaj w języku angielskim można wysłuchać przemówienia delegacji indyjskiej.

Wśród gości obecni byli także przedstawicieli władz kraju, w tym premier Egiptu. Zabrakło prezydenta Egiptu Mohameda Mursiego, który jest związany z dosyć radykalnym Bractwem Muzułmańskim. Nieobecność pierwszego obywatela wywołała wiele kontrowersji wśród egipskich chrześcijan, którzy stanowią 20% społeczeństwa.

Oprócz oficjalnych gości, do katedry św. Marka przybyło wielu wiernych, jednakże z racji zaostrzonych środków bezpieczeństwa, wstęp miały osoby tylko ze specjalnymi zaproszeniami wydawanymi przez poszczególne diecezje.

Uroczystości, na które składały się Jutrznia, obrzędy związane z intronizacją oraz Boska Liturgia, trwały ponad 6 godzin. Nabożeństwa były sprawowane w językach: koptyjskim, greckim, arabskim, angielskim i francuskim

Papieża Tawadrosa II czeka niezwykle trudne zadanie: po rewolucji w Egipcie, będącej skutkiem tzw. Arabskiej Wiosny Ludów, nasiliły się prześladowania chrześcijańskiej mniejszości. Patriarcha jednakże musi objąć troskliwą opieką duszpasterską nie tylko Koptów zamieszkujących swoją ojczyznę, lecz także coraz liczniejszą emigrację rozsianą po całym świecie. Cerkiew koptyjska, według różnych danych, liczy około 18-20 milionów wiernych. Większość wciąż mieszka w Egipcie.

Źródła: theorthodoxchurch.info, orientalorthodox.blogspot.com

— Dominika Kovačević