Na zachód od wschodu...

W Muzeum Narodowym w Tbilisi, 8 maja, została otwarta wystawa o prawosławiu w Polsce. Na wystawę składa się 60 barwnych, dużych fotogramów pokazujących istotę prawosławia – jego duchowe oblicza. Choć nie mamy fascynującej architektury, a nasze ikony mają znaczenie lokalne, jesteśmy tu, w Polsce. Mamy rozmodlonych, głęboko wierzących wiernych, młodych i starych, dla których prawosławna świątynia jest duchowym domem – mówi autor zdjęć, Mariusz Wideryński.

Wprawdzie pierwsza prezentacja została już przygotowana, ale projekt nadal ewoluuje. Powstają kolejne fotografie. W najbliższych planach są kolejne miejsca i kraje. Pierwsza polska prezentacja będzie miała miejsce w Muzeum Etnograficznym w Warszawie. Kuratorem wystawy jest Michał Bogucki.

Projekt na fotograficzną opowieść o duchowym obliczu Prawosławia rodził się latami, z pewnością ten proces trwał kilka dziesięcioleci. Dojrzewałem do niego powoli, konsekwentnie pogłębiałem wiedzę, obserwując, czytając. Fotografowałem: ikony, architekturę, w końcu wiernych podczas nabożeństw i świąt, pewnie częściej oczami niż aparatem. Koncepcja nabierała realnego kształtu w miarę zdobywanego doświadczenia i informacji. Powoli wtapiałem się w ten fascynujący świat. Duch wschodu mocno tkwił we mnie od zawsze – pisze autor we wstępie do wystawy. Fotograficzny esej o prawosławiu realizuję od blisko dwóch lat. Dziś moja praca zbliża się do końca. W tym założeniu architektura, ikony, wyposażenie cerkwi jest drugo- a nawet trzeciorzędne. Istotą jest próba pokazania metafizycznego świata prawosławia, ekspresji emocjonalnej emanującej z twarzy i napięć towarzyszących wiernym podczas misterium sprawowanych liturgii i obrzędów. To bardzo trudne zadanie, niełatwo bowiem uchwycić głębię duchowości. Najtrudniejszym jednak jest wkraczanie z aparatem w bardzo intymne i osobiste obszary człowieka, sytuacje, z którymi nie zawsze sam potrafię sobie poradzić.

Fotografie do projektu powstawały i powstają podczas podróży do wytypowanych obiektów kultu i miejsc szczególnych dla Kościoła prawosławnego w Polsce. Wyróżnienie Podlasia wynika z moich fascynacji, bowiem bardzo odpowiada mi uroda wielokulturowego regionu, jego duchowość, serdeczność i życzliwość ludzi. W końcu i z tego, że są to w jakimś niemałym stopniu moje rodzinne strony – mówi autor.

Wystawa, którą Państwu przedstawiamy, owoc wielu miesięcy pracy Mariusza Wideryńskiego prezentuje świat Prawosławia nie tak, jak krajoznawcze albumy, ale od środka. Zespół zdjęć, zbudowany według porządku Paschy i dwunastu wielkich świąt pokazuje – na ile jest to możliwe – przede wszystkim ludzi, ich doznania, rozmodlenie , uczucia – napisał Michał Bogucki, kurator wystawy.

Projekt powstaje dzięki akceptacji i życzliwości wiernych oraz duchowieństwa, za zgodą i z błogosławieństwem metropolity warszawskiego i całej Polski Sawy.

Mariusz Wideryński jest fotografem i wykładowcą. Z wykształcenia jest geologiem, ale zawodowo zajmuje się fotografią. Doktor sztuki filmowej. Przez 6 lat pełnił funkcję prezesa Związku Polskich Artystów Fotografików. Jest autorem lub kuratorem ponad 90 wystaw, autorem 30 wydawnictw albumowych. Pracę twórczą od lat łączy z dydaktyczną - jest adiunktem w Katedrze Fotografii i Realizacji Obrazu, Wydziału Sztuki Mediów i Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a także wykładowcą fotografii w Warszawskiej Szkole Filmowej.

— Anna Czerewacka